Morgan Stanley: Υποβαθμίζει την ανάπτυξη της Ευρωζώνης λόγω ενεργειακού σοκ. Ποιες χώρες έχουν δημοσιονομικές «άμυνες»
Σε δραστική αναθεώρηση των προβλέψεών της για την οικονομία της Ευρωζώνη προχωρά η Morgan Stanley, ενσωματώνοντας τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Στο βασικό της σενάριο, η επενδυτική τράπεζα εκτιμά ότι η τιμή του πετρελαίου μπρεντ θα κορυφωθεί στα 110 δολάρια το βαρέλι το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ το φυσικό αέριο θα κινηθεί έως τα 90 ευρώ ανά MWh το τρίτο τρίμηνο, πριν αποκλιμακωθεί σε επίπεδα πάντως υψηλότερα από εκείνα των αρχών του 2026.
Η άμεση συνέπεια είναι η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Η ανάπτυξη της Ευρωζώνης αναθεωρείται προς τα κάτω στο 0,6% για το 2026 και στο 0,9% για το 2027, με την κατανάλωση να παραμένει υποτονική και να αυξάνεται μόλις κατά 0,5% ετησίως.
Το ενεργειακό σοκ «χτυπά» εισοδήματα και κατανάλωση
Η βασική μετάδοση της κρίσης εντοπίζεται στις τιμές ενέργειας, οι οποίες συμπιέζουν τα πραγματικά εισοδήματα και περιορίζουν την κατανάλωση. Οι αναλυτές της Morgan Stanley προειδοποιούν ότι το πλήγμα θα είναι άμεσο, οδηγώντας την οικονομία σε ουσιαστική στασιμότητα ήδη από το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Η εικόνα αυτή επηρεάζει και τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία αναμένεται να κινηθεί σε ένα πιο σύνθετο μονοπάτι. Συγκεκριμένα, προβλέπονται δύο αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2026, ακολουθούμενες από μειώσεις το 2027, καθώς η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη.
Το περιβάλλον που διαμορφώνεται χαρακτηρίζεται από υψηλή αβεβαιότητα, με την ενεργειακή αγορά να λειτουργεί ως βασικός παράγοντας αστάθειας και να υπερισχύει των παραδοσιακών οικονομικών θεμελιωδών.
Από ήπια επιβράδυνση έως ύφεση – Τα δύο σενάρια
Η πορεία της οικονομίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της γεωπολιτικής κρίσης. Στο θετικό σενάριο, μια γρήγορη αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα επιτρέψει την ανάκαμψη της ανάπτυξης στο 1,2% έως το 2027, περιορίζοντας τη διάρκεια της επιβράδυνσης.
Στον αντίποδα, το αρνητικό σενάριο περιλαμβάνει παρατεταμένη διαταραχή στις ενεργειακές ροές, με επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ. Ένα ενδεχόμενο κλείσιμο του περάσματος για μεγάλο χρονικό διάστημα θα μπορούσε να οδηγήσει την Ευρωζώνη σε ύφεση για το υπόλοιπο του 2026, με σημαντικές επιπτώσεις στο εμπόριο και στην ενεργειακή ασφάλεια.
Ανισότητες μεταξύ χωρών – Ποιοι αντέχουν το σοκ
Οι επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ δεν είναι ομοιόμορφες. Ο βαθμός εξάρτησης από το φυσικό αέριο και το ενεργειακό μείγμα κάθε χώρας καθορίζουν την ένταση των πιέσεων. Οικονομίες όπως η Γερμανία και η Ιταλία εμφανίζονται πιο ευάλωτες, καθώς βασίζονται περισσότερο στο φυσικό αέριο για ηλεκτροπαραγωγή.
Αντίθετα, χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία διαθέτουν ισχυρότερες «άμυνες», χάρη στη μεγαλύτερη συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό τους μείγμα.
Παράλληλα, κρίσιμος παράγοντας είναι και ο δημοσιονομικός χώρος. Η ανάλυση της Morgan Stanley δείχνει ότι χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία και το Βέλγιο έχουν περιορισμένα περιθώρια για νέα μέτρα στήριξης, καθώς απαιτείται σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή.
Αντίθετα, χώρες όπως η Γερμανία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ολλανδία διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς μπορούν να κινηθούν εντός των ορίων των ευρωπαϊκών κανόνων, αξιοποιώντας προσωρινά δημοσιονομικά περιθώρια για την υποστήριξη της οικονομίας.
Η τελική επίπτωση του ενεργειακού σοκ στην Ευρωζώνη θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τη διατήρηση ή μη των ενεργειακών ροών τους επόμενους μήνες.
Διαβάστε επίσης;
BofA: Ο πληθωρισμός μπορεί να πλησιάσει σύντομα το 4% – Η ακρίβεια επιστρέφει από την πίσω πόρτα
Μ.Η.Τ. 242183