ΔΝΤ: Η Ελλάδα μείωσε δραστικά το κενό ΦΠΑ και μπαίνει στην εποχή της AI φορολογίας – POS, myDATA και ΑΑΔΕ άλλαξαν το παιχνίδι
Η Ελλάδα περνά πλέον από τη θέση του «αδύναμου κρίκου» της Ευρωζώνης στον ρόλο ευρωπαϊκού παραδείγματος για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των φορολογικών διοικήσεων, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΔΝΤ.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο περιγράφει τη χώρα ως μία από τις πιο προχωρημένες περιπτώσεις ψηφιοποίησης φορολογικής διοίκησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησαν στα χρόνια των μνημονίων και επιταχύνθηκαν μετά το 2018 οδήγησαν σε εντυπωσιακή μείωση της φοροδιαφυγής και σημαντική αύξηση των δημοσίων εσόδων.
Στην έκθεση με τίτλο «Πώς η Φορολογική Διοίκηση υποστήριξε την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας», το ΔΝΤ σημειώνει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός της φορολογικής διοίκησης λειτούργησε ως βασικός μοχλός δημοσιονομικής σταθεροποίησης και ενίσχυσης της αξιοπιστίας της χώρας.
Η μεγάλη τομή, σύμφωνα με την ανάλυση, ήρθε με τη δημιουργία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων το 2017 και την πλήρη ψηφιοποίηση των συναλλαγών με την εφορία και τα τελωνεία τα επόμενα χρόνια. Μέχρι τις αρχές του 2020 σχεδόν όλες οι φορολογικές συναλλαγές μπορούσαν να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά, ενώ η πανδημία επιτάχυνε ακόμη περισσότερο τη μετάβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες.
MyDATA, POS και ψηφιακές διασταυρώσεις άλλαξαν τον χάρτη της φορολογίας
Το ΔΝΤ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο οικοσύστημα ψηφιακών εργαλείων που δημιούργησε η ΑΑΔΕ, με βασικούς πυλώνες την πλατφόρμα myAADE, τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA, τις προσυμπληρωμένες δηλώσεις και τη διασύνδεση POS με ταμειακές μηχανές. Η ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ έφτασε το 100% το 2022, ενώ οι δηλώσεις φορολογίας επιχειρήσεων είχαν ήδη αγγίξει το 99,9% από το 2021.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, από το 2018 έως το 2023 η Ελλάδα ξεπέρασε τόσο τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και των χωρών του ΟΟΣΑ στην ηλεκτρονική υποβολή φορολογικών δηλώσεων. Παράλληλα, η ηλεκτρονική πληρωμή φόρων εκτινάχθηκε από 86,6% το 2018 στο 99,2% το 2023, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Το Ταμείο επισημαίνει ότι η υποχρεωτική διαβίβαση λογιστικών στοιχείων στο myDATA και η πλήρης σύνδεση POS-ταμειακών από το 2024 δημιούργησαν ένα σύστημα σχεδόν real-time παρακολούθησης της οικονομικής δραστηριότητας.
Από τον Ιανουάριο του 2025 μάλιστα δεν επιτρέπονται αποκλίσεις μεταξύ των στοιχείων εσόδων και εξόδων που δηλώνουν οι επιχειρήσεις και όσων εμφανίζονται στην ψηφιακή πλατφόρμα.
Η μεγάλη υποχώρηση της φοροδιαφυγής και το νέο στοίχημα της τεχνητής νοημοσύνης
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της έκθεσης αφορά τη δραστική μείωση του λεγόμενου «κενού ΦΠΑ», δηλαδή του φόρου που θεωρητικά πρέπει να εισπραχθεί αλλά τελικά χάνεται λόγω φοροδιαφυγής ή μη συμμόρφωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν που επικαλείται το ΔΝΤ, το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα μειώθηκε από περίπου 30% το 2011 σε μόλις 9% το 2024, επίδοση που χαρακτηρίζεται ως «σημαντικό επίτευγμα» για τη χώρα. Την ίδια στιγμή, ο λόγος φορολογικών εσόδων προς ΑΕΠ αυξήθηκε στο 28% το 2025 από 20,5% το 2009, με το ΔΝΤ να αποδίδει μεγάλο μέρος της βελτίωσης στις μεταρρυθμίσεις της φορολογικής διοίκησης.
Η έκθεση περιγράφει ένα «ενάρετο κύκλο» όπου η καλύτερη φορολογική διακυβέρνηση επέτρεψε την ψηφιοποίηση, η ψηφιοποίηση βελτίωσε τη συμμόρφωση και τα υψηλότερα έσοδα ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη και τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας.
Ωστόσο, το Ταμείο ξεκαθαρίζει ότι η μεταρρυθμιστική ατζέντα δεν έχει ολοκληρωθεί. Η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι η αξιοποίηση ανάλυσης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση φορολογικών κινδύνων, την ενίσχυση των υπηρεσιών προς τους πολίτες και τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος απέναντι στις ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις.
Διαβάστε επίσης: ΔΝΤ προς Ευρώπη: Χωρίς αλλαγές το χρέος θα φτάσει στο 130% του ΑΕΠ
Μ.Η.Τ. 242183