Μείωση ελέγχων, μεγαλύτερη ευελιξία και έκτακτη παρέμβαση για φυσικές καταστροφές – Όλες τις αλλαγές που φέρνει η αναθεώρηση του 2025

Σημαντικές αλλαγές φέρνει η ενδιάμεση αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), με επίκεντρο τη στήριξη των μικροκαλλιεργητών και την ενίσχυση της προσβασιμότητας νέων αγροτών στο επάγγελμα. Μέχρι τις 14 Μαΐου, η Κομισιόν αναμένεται να εγκρίνει πακέτο μέτρων που στοχεύει αφενός στη μείωση της γραφειοκρατίας και αφετέρου στην ενίσχυση της ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα.

Επιδότηση 50.000 ευρώ και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Το σημαντικότερο μέτρο είναι η καθιέρωση κατ’ αποκοπή ενίσχυσης ύψους 50.000 ευρώ για μικρούς παραγωγούς με στόχο την επιχειρηματική τους ανάπτυξη. Παράλληλα, αυξάνεται το όριο κεφαλαίου κίνησης στα 300.000 ευρώ για δάνεια μέσω του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, ενώ επιτρέπεται η κάλυψη του ΦΠΑ στο πλαίσιο των χρηματοοικονομικών εργαλείων.

Η νέα πρόταση προβλέπει επίσης μείωση των επιτόπιων ελέγχων: κάθε αγρότης θα υπόκειται κατ’ ανώτατο όριο σε έναν έλεγχο συμμόρφωσης ετησίως. Προβλέπονται εξαιρέσεις και μεγαλύτερη ευελιξία στις απαιτήσεις αιρεσιμότητας, με ενδεικτικό παράδειγμα την αύξηση του επιτρεπόμενου ποσοστού μείωσης βοσκοτόπων από 5% σε 7% σε σχέση με το 2018 (GAEC 1), αλλά και τη στήριξη για τη διατήρηση πλούσιων σε άνθρακα εδαφών (GAEC 2).

Απλούστερο καθεστώς για μικρούς και βιοκαλλιεργητές

Αναπροσαρμόζεται και το καθεστώς των μικρών γεωργών: το εφάπαξ ποσό ενίσχυσης ανεβαίνει από 1.250 ευρώ σε έως 2.500 ευρώ, με δυνατότητα εξαίρεσης από κανόνες πολλαπλής συμμόρφωσης ή και πρόσβαση σε οικολογικά σχήματα. Οι βιοκαλλιεργητές εντάσσονται σε πιο ευνοϊκές ρυθμίσεις, με επιπλέον εξαιρέσεις που στοχεύουν στη διευκόλυνση της συμμετοχής τους.

Νέα βάση υπολογισμού για τις πληρωμές

Οι πληρωμές για τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα παύουν πλέον να υπολογίζονται αποκλειστικά βάσει στρεμμάτων. Αντ’ αυτού, η νέα δομή βασίζεται σε Μονάδες Ζωικού Κεφαλαίου (ΜΖΚ) και αριθμό κυψελών, ώστε να ενισχυθεί η ακρίβεια και η δικαιοσύνη στη στήριξη.

Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα μπορούν, εφόσον το επιλέξουν, να δημιουργήσουν ταμείο έκτακτης παρέμβασης, αξιοποιώντας έως και το 2% του εθνικού φακέλου ΚΑΠ για την ανακούφιση αγροτών που πλήττονται από φυσικές καταστροφές.

Πρωτοβουλίες για νέους αγρότες

Με μόλις 12% των αγροτών στην ΕΕ κάτω των 40 ετών, η Κομισιόν ετοιμάζει για το β’ εξάμηνο του 2025 ειδική «Στρατηγική Ανανέωσης Γενεών». Στόχος είναι η αντιμετώπιση των εμποδίων που αποτρέπουν τους νέους να μπουν στον αγροτικό τομέα: περιορισμένη πρόσβαση σε γη, έλλειψη κεφαλαίων και δεξιοτήτων.

Το σχέδιο θα περιλαμβάνει εργαλεία όπως φορολογικά κίνητρα, στήριξη για μεταβιβάσεις γης και προγράμματα συνταξιοδότησης, ενώ θα διαμορφωθεί σε συνεργασία με τους ίδιους τους νέους αγρότες και τα κράτη μέλη.

Οι τελικές αποφάσεις για την ενδιάμεση αναθεώρηση της ΚΑΠ αναμένονται το προσεχές διάστημα, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο ενισχύσεων και προσαρμογών στον ευρωπαϊκό αγροτικό χάρτη.

Διαβάστε επίσης: Η Ευρώπη σχεδιάζει τη γεωργία του 2040: Νέα ΚΑΠ, νέες προτεραιότητες, νέες συμμαχίες