Το Ισραήλ εξαπολύει επιθέσεις στο Ιράν και ο Τραμπ επιχειρεί να κρατήσει τις ΗΠΑ «ουδέτερες». Διπλωματικός ελιγμός ή κίνδυνος ανάφλεξης;

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, υπό τον Πρόεδρο Τραμπ, επιχείρησε αμέσως να αποστασιοποιηθεί από τις ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν. Ο Μάρκο Ρούμπιο, Υπουργός Εξωτερικών και Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας, διευκρίνισε με δηλώσεις ότι δεν υπήρξε αμερικανική συμμετοχή και ότι η στάση της Ουάσιγκτον περιορίζεται στο να προστατεύσει το αμερικανικό προσωπικό στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, παραδέχτηκε ότι οι ΗΠΑ είχαν προειδοποιηθεί εκ των προτέρων, καθώς το Τελ Αβίβ θεώρησε την ενέργεια αναγκαία για την ίδια.

Ισραηλινό «Operation Rising Lion»

Η Επιχείρηση με κωδική ονομασία «Rising Lion» συνέβη στις 13 Ιουνίου και περιλάμβανε κτυπήματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και στρατιωτικά κέντρα στο Ιράν, με θύματα ανώτατους αξιωματικούς και παλαιούς στόχους. Η Τεχεράνη απάντησε με εκατοντάδες drones, ενώ ο ανώτατος ηγέτης Χαμενεΐ χαρακτήρισε την επίθεση «έγκλημα που δεν θα μείνει ατιμώρητο».

Η Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (IAEA) επιβεβαίωσε για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια ότι το Ιράν παραβίασε σημαντικές δεσμεύσεις, ενώ ο Τραμπ επανέλαβε: δεν πρόκειται να επιτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.

Διπλωματικό αδιέξοδο με φόντο νέες συνομιλίες

Την ίδια ημέρα, η Ουάσιγκτον και το Ιράν ανακοίνωσαν νέα, έκτη γύρα διαπραγματεύσεων στην Ομάν, μια κίνηση που μπαίνει σε σοβαρό κίνδυνο εξαιτίας των επιθετικών κινήσεων. Ο Τραμπ εμφανίζεται διπρόσωπος: επιδιώκει διπλωματική λύση, αλλά δεν αποκλείει στρατιωτική επιλογή.

Η επαναφορά των συνομιλιών έρχεται σε μια περίοδο που το Ιράν εμπλουτίζει ουράνιο υπό το βλέμμα διεθνούς ανησυχίας, ενώ η Ουάσιγκτον απέσυρε προσωπικό της από κρίσιμες βάσεις για λόγους ασφαλείας.

Ο Τραμπ αντιμετωπίζει μια δύσκολη εξίσωση: θέλει νέα συμφωνία με το Ιράν αλλά ακροβατεί ανάμεσα στην υποστήριξη προς το Ισραήλ και την επιλογή της διπλωματικής οδού. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν ζήτησε από τον Νετανιάχου να διακόψει τους βομβαρδισμούς στο Ιράν, φοβούμενος ότι θα εκτροχιάσουν τις συνομιλίες.

Αυτό το σκηνικό καταδεικνύει πως οι ΗΠΑ πλέον προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα σε ένα περιφερειακό σύμμαχο (Ισραήλ) και σε μια διαπραγματευτική πορεία προς περιορισμό της πυρηνικής δραστηριότητας της Τεχεράνης.

Προοπτικές και κίνδυνοι

• Η Τεχεράνη προειδοποίησε πως η απάντηση θα είναι «ισχυρή και καταστροφική», επιτιθέμενη εν δυνάμει και σε αμερικανικούς στόχους.

• Το Ισραήλ διαμηνύει ότι θα συνεχίσει «όσο χρειαστεί» μέχρι να «αποτελειώσει το πυρηνικό του πρόβλημα».

• Η διεθνής κοινότητα (ΗΕ, ΕΕ, ΝΑΤΟ) ζήτησε αυτοσυγκράτηση, ενώ αρκετές χώρες καταδίκασαν την επίθεση.

• Αμερικανο-ιρανικές συνομιλίες: Η συνέχεια της διαπραγμάτευσης στην Ομάν την Κυριακή παραμένει υπό αίρεση.

Οι ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις έφεραν στο φως το αμερικανικό διπλωματικό dilemma, καθώς ο Τραμπ επιχειρεί να συνδυάσει γεωπολιτική υποστήριξη σε ισραηλινές εντολές και πυρηνική διαπραγμάτευση με το Ιράν. Οι εξελίξεις καθορίζουν αν η κλιμάκωση θα υιοθετηθεί στρατιωτικά ή διπλωματικά και αν όλα αυτά θα πάνε πίσω την προοπτική για συμφωνία ή θα οδηγήσουν σε ευρύτερη σύγκρουση.

Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ καλεί το Ιράν να συνάψει συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα