Νέα προπληρωμένη κάρτα για επιδόματα: Ποιους αφορά, ποια ποσά καλύπτει, ποιες είναι οι εξαιρέσεις και πώς διασφαλίζεται η διαφάνεια

Στο επίκεντρο της επικαιρότητας βρέθηκε η προπληρωμένη κάρτα που χρησιμοποιείται για την καταβολή κοινωνικών παροχών, μετά από πρόσφατο δημοσίευμα της ΕΦ,ΣΥΝ. που ανέδειξε αντιδράσεις πολιτών. Σε απάντησή τους, η Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας και η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) διευκρίνισαν το πλαίσιο και τη λειτουργία του μέτρου, που εντάσσεται στις μεταρρυθμίσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Πώς λειτουργεί η προπληρωμένη κάρτα

Από τις 15 Μαρτίου 2025 τέθηκε σταδιακά σε εφαρμογή νέος τρόπος πληρωμής για 19 παροχές σε χρήμα, επιδόματα και οικονομικές ενισχύσεις που χορηγούνται από τη ΔΥΠΑ και τον ΟΠΕΚΑ. Πλέον, οι δικαιούχοι λαμβάνουν τα ποσά μέσω πίστωσης σε ειδική προπληρωμένη κάρτα, που εκδίδεται από τράπεζες στις οποίες τηρούν ενεργό λογαριασμό πληρωμών (IBAN).

Κάθε δικαιούχος διαθέτει μία και μοναδική κάρτα για όλες τις κοινωνικές παροχές που εμπίπτουν στο νέο καθεστώς. Παράλληλα, υπάρχει δυνατότητα ανάληψης μετρητών έως 50% του ποσού, ενώ το υπόλοιπο πρέπει να δαπανάται μέσω της κάρτας για ηλεκτρονικές συναλλαγές. Απαγορεύεται η χρήση της για την αγορά όπλων και τυχερών παιγνίων.

Στόχος η διαφάνεια και η απλοποίηση των διαδικασιών

Η θεσμοθέτηση της προπληρωμένης κάρτας, με βάση το άρθρο 152 του ν. 5078/2023 όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 23 του ν. 5178/2025, αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό της καταβολής των παροχών, στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ενίσχυση της διαφάνειας μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών. Επιπλέον, επιτρέπει στην Πολιτεία να έχει πλήρη εικόνα για τις επιδοματικές παροχές κάθε πολίτη, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό πιο στοχευμένων κοινωνικών πολιτικών.

Το μέτρο δεν είναι πρωτόγνωρο. Ξεκίνησε ήδη από το 2017 με την καθολική εφαρμογή του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, όταν προβλεπόταν ότι το 50% της παροχής έπρεπε να χρησιμοποιείται μέσω προπληρωμένης κάρτας.

Ποιες εξαιρέσεις προβλέπονται

Για την αποφυγή προβλημάτων κατά την εφαρμογή, έχουν θεσπιστεί ειδικές πρόνοιες. Τα αναπηρικά επιδόματα εξαιρούνται από την καταβολή τους μέσω προπληρωμένης κάρτας, ενώ τα άτομα με οπτική αναπηρία δεν υποχρεούνται να εκδώσουν την κάρτα.

Μέχρι στιγμής, έχουν πραγματοποιηθεί 906.304 πιστώσεις σε προπληρωμένες κάρτες, με τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΔΥΠΑ και του ΟΠΕΚΑ να αξιολογούν τυχόν παράπονα πολιτών για προβλήματα που προκύπτουν. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ανάγκη τροποποιήσεων για τη διευκόλυνση συγκεκριμένων ομάδων, θα υπάρξουν σχετικές ανακοινώσεις στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης.

Η προπληρωμένη κάρτα συνδέεται και με τη δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Επιδομάτων και Παροχών, το οποίο θα παρέχει στην Πολιτεία μια ολοκληρωμένη εικόνα των κοινωνικών δαπανών και των αναγκών των πολιτών, ενισχύοντας τον σχεδιασμό για την καταπολέμηση της φτώχειας και την κοινωνική ένταξη.