Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης απορρίπτει την «ανοσία αγέλης» και τονίζει τις δυσκολίες του εμβολιασμού. Το νομικό πλαίσιο

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησε σε επίσημη απάντηση σχετικά με τα πρόσφατα δημοσιεύματα στον Τύπο που αφορούν την επιζωοτία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, όπως και τις εναλλακτικές μεθόδους αντιμετώπισης της νόσου, ειδικά όσον αφορά τον εμβολιασμό. Στόχος της ανακοίνωσης είναι η αποσαφήνιση των πραγματικών δεδομένων και η διάχυση σωστής ενημέρωσης προς τους κτηνοτρόφους και το κοινό, σε ένα θέμα με πολύ σοβαρές επιπτώσεις για τον αγροτικό τομέα και την κτηνοτροφία στη χώρα.

Νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο: Υποχρεωτική δήλωση και αντιμετώπιση

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων υπάγεται στις υποχρεωτικές προς δήλωση ζωονόσους, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό (EE) 2016/429 και τις σχετικές ευρωπαϊκές και εθνικές διατάξεις. Σύμφωνα με τον Κανονισμό (Ε.Ε.) 2020/687, η άμεση κοινοποίηση τυχόν εστιών και η εφαρμογή αυστηρών μέτρων είναι απαραίτητη. Ειδικότερα, η υφιστάμενη νομοθεσία προβλέπει την υποχρεωτική θανάτωση και καταστροφή των μολυσμένων εκτροφών, με σκοπό την αποτροπή περαιτέρω εξάπλωσης της νόσου.

Η εφαρμογή εναλλακτικών μέτρων, όπως η ελεγχόμενη νόσηση για την απόκτηση «ανοσίας αγέλης», που έχει αναφερθεί σε κάποια δημοσιεύματα, αντιβαίνει ρητά στους ευρωπαϊκούς και εθνικούς κανόνες. Η πρακτική αυτή δεν υιοθετείται από την Ελλάδα ή άλλα κράτη-μέλη, καθώς εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια της ζωικής παραγωγής.

Πραγματικά δεδομένα από την Ελλάδα: Υψηλή θνησιμότητα και αβέβαιη ανοσία

Από τις αρχές του 2024, οπότε και ξεκίνησε η επιζωοτία στην Ελλάδα, έχει παρατηρηθεί ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό θνησιμότητας στα ενήλικα ζώα και ακόμα πιο έντονα στα νεαρά αιγοπρόβατα. Η ιδέα της «ανοσίας αγέλης» στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έχει επιστημονική βάση, καθώς:

• Η διάρκεια της ανοσίας μετά τη νόσηση δεν είναι γνωστή και πιθανώς περιορισμένη.

• Τα ζώα που επιβιώνουν συχνά εμφανίζουν σοβαρές επιπλοκές, όπως βλάβες στους πνεύμονες και τους νεφρούς, οι οποίες μειώνουν την παραγωγικότητά τους και το προσδόκιμο ζωής.

Αυτό καθιστά τη διαχείριση της νόσου ακόμα πιο κρίσιμη και αποτρέπει πρακτικές που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο το σύνολο του ζωικού κεφαλαίου.

Η θέση για τον εμβολιασμό: Δυσκολίες και επιπτώσεις

Το υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι ο εμβολιασμός δεν θεωρείται προς το παρόν ο ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης της ευλογιάς για τους εξής λόγους:

• Δεν υπάρχει εργαστηριακή μέθοδος που να διαφοροποιεί τα ζώα που έχουν εμβολιαστεί από αυτά που έχουν νοσήσει φυσικά, γεγονός που δυσκολεύει την παρακολούθηση και την επιτήρηση.

• Η ανοσολογική απόκριση στον εμβολιασμό ποικίλει σημαντικά ανά ζώο, με αποτέλεσμα να μην διασφαλίζεται ομοιογενές επίπεδο ανοσίας στον πληθυσμό.

• Ακόμη και με τον εμβολιασμό, παραμένει υποχρεωτική η θανάτωση όλων των ζώων σε μια εκτροφή αν εντοπιστεί κρούσμα.

• Ο εμβολιασμός ενδέχεται να επιφέρει αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις, όπως περιορισμούς στις εξαγωγές ζωικών προϊόντων προς τρίτες χώρες και κράτη-μέλη της ΕΕ. Επιπλέον, η χώρα θα χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να επανέλθει σε καθεστώς «ελεύθερο από ευλογιά».

Απαραίτητη η αυστηρή τήρηση των υφιστάμενων μέτρων

Η αντιμετώπιση της ευλογιάς αιγοπροβάτων απαιτεί τη συμμόρφωση με τις αυστηρές ευρωπαϊκές και εθνικές κατευθύνσεις, την έγκαιρη αναγγελία των κρουσμάτων και την πλήρη εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της θανάτωσης των μολυσμένων ζώων.

Η ελεγχόμενη νόσηση ή ο μαζικός εμβολιασμός, όπως παρουσιάζονται κάποιες φορές, δεν αποτελούν βιώσιμες ή νόμιμες λύσεις και μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο το σύνολο της ζωικής παραγωγής της χώρας, καθώς και την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές.

Η ενημέρωση και η συνεργασία με τους κτηνοτρόφους παραμένουν κρίσιμα στοιχεία στην αποτελεσματική διαχείριση της νόσου, ενώ η συνεχής παρακολούθηση και βελτίωση των μέτρων είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της δημόσιας και ζωικής υγείας.

Διαβάστε επίσης: Ευλογιά αιγοπροβάτων: 63 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές υπό καθεστώς αποκλεισμού