Από το 2026 έρχονται νέα επιδόματα ενοικίου και θέρμανσης για 1,5 εκατ. ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά μέσω του Εθνικού Κλιματικού Σχεδίου

Μια νέα εποχή κοινωνικής πολιτικής ανοίγει από το 2026, καθώς η κυβέρνηση εισάγει για πρώτη φορά ειδικά επιδόματα ενεργειακής στήριξης, μέσω του Εθνικού Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου. Με προβλεπόμενο προϋπολογισμό που αγγίζει τα 720 εκατ. ευρώ ετησίως, το μέτρο στοχεύει στην προστασία ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών, ενόψει της εφαρμογής του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ2), που θα ανεβάσει το κόστος κατανάλωσης ενέργειας σε κατοικίες και μεταφορές.

Το Κλιματικό Ταμείο ενεργοποιεί την κοινωνική αντιστάθμιση

Η ένταξη των κτιρίων και των οδικών μεταφορών στο ευρωπαϊκό σύστημα τιμολόγησης του άνθρακα (ΣΕΔΕ2) θα επιφέρει από το 2026 σημαντικές αυξήσεις στο κόστος ζωής, κυρίως για όσους εξακολουθούν να χρησιμοποιούν πετρέλαιο, φυσικό αέριο ή υγραέριο. Για να αποφευχθεί η ενεργειακή φτώχεια, προβλέπεται η ενεργοποίηση του Εθνικού Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, που χρηματοδοτείται εν μέρει από ευρωπαϊκούς πόρους.

Οι βασικές παρεμβάσεις στήριξης περιλαμβάνουν:

Επιδότηση ενοικίου για δημόσιους λειτουργούς σε ακριτικές περιοχές

Περίπου 5.500 δημόσιοι υπάλληλοι – κυρίως εκπαιδευτικοί, ιατροί, αστυνομικοί και στρατιωτικοί – που υπηρετούν σε νησιά ή απομακρυσμένες περιοχές, θα λαμβάνουν μηνιαίο επίδομα στέγασης ύψους 200 ευρώ, αναπροσαρμοζόμενο με βάση το τοπικό κόστος διαβίωσης.

Επιπλέον, κάθε Νοέμβριο θα λαμβάνουν και έκτακτη ενίσχυση ενοικίου έως 800 ευρώ, ως επιβράβευση για την παραμονή τους σε αυτές τις θέσεις.

Στήριξη ενοικίου σε ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά

Το μέτρο απευθύνεται σε τουλάχιστον 8.000 νοικοκυριά που δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία και διαμένουν σε περιοχές με υψηλό κόστος ενέργειας, όπως νησιά, ορεινά χωριά ή ηπειρωτικές απομονωμένες περιοχές. Η επιδότηση ενοικίου θα προσφέρεται από το 2026 και εντάσσεται στον γενικότερο σχεδιασμό για ενεργειακή προσαρμογή με κοινωνική δικαιοσύνη.

Επίδομα θέρμανσης με διευρυμένα κριτήρια και κλιματική λογική

Το γνωστό επίδομα θέρμανσης δεν καταργείται, αλλά ενσωματώνεται στο Κλιματικό Ταμείο και συνεχίζει να στοχεύει σε νοικοκυριά που εξαρτώνται από ορυκτά καύσιμα για τη θέρμανση του σπιτιού τους. Το επίδομα ενισχύει τη μετάβαση σε πιο καθαρές λύσεις, αλλά χωρίς να αφήνει πίσω όσους δεν έχουν ακόμα τη δυνατότητα αλλαγής εξοπλισμού.

Ποιοι θεωρούνται «ενεργειακά ευάλωτοι» – Τα κριτήρια επιλεξιμότητας

Το σχέδιο δίνει σαφή ορισμό στην ενεργειακή ευαλωτότητα, λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα, την κατοικία και τις δυνατότητες ενεργειακής αναβάθμισης:

• Ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ για μεμονωμένα άτομα ή οικογένειες.

• Προσαύξηση 1.000 – 1.500 ευρώ για κάθε παιδί.

• Αδυναμία να χρηματοδοτήσουν το κόστος ενεργειακής αναβάθμισης κατοικίας, που εκτιμάται σε 30.000 ευρώ κατά μέσο όρο.

Με βάση αυτά τα κριτήρια, εκτιμάται ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά στην Ελλάδα πληρούν τις προϋποθέσεις και θα επωφεληθούν από τα μέτρα.

Κοινωνική συνοχή μέσα από την ενεργειακή πολιτική

Η στρατηγική στόχευση του νέου πακέτου ενισχύσεων δείχνει μια μετατόπιση από την παθητική επιδοματική πολιτική, σε ένα πιο στοχευμένο και «πράσινο» μοντέλο στήριξης. Η χρηματοδότηση από το Εθνικό Κλιματικό Ταμείο αποτελεί καινοτομία για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς διασυνδέει άμεσα την ενεργειακή μετάβαση με την κοινωνική προστασία.

Η επιτυχία των μέτρων αυτών θα εξαρτηθεί από τη σωστή στόχευση, την έγκαιρη υλοποίηση και την διοικητική απλότητα των διαδικασιών, ώστε να φτάσουν γρήγορα και δίκαια στους πραγματικά ωφελούμενους.

Διαβάστε επίσης: Σε διαβούλευση το Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο: Τι προβλέπει για ευάλωτα νοικοκυριά και ΜμΕ