Δημόσιες συμβάσεις: Υποχρεωτική επαγγελματική κατάρτιση και ταχύτερες διαδικασίες ανάθεσης φέρνει το νέο θεσμικό πλαίσιο

Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ (Α’ 100/2024) ο Νόμος 5218, φέρνοντας ριζική αναμόρφωση στο θεσμικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων. Πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο νομοθέτημα που ρυθμίζει όχι μόνο τον τρόπο προετοιμασίας και ανάθεσης των συμβάσεων, αλλά και την επαγγελματική κατάρτιση των υπαλλήλων που τις διαχειρίζονται, ενώ ταυτόχρονα εκσυγχρονίζει τις διαδικασίες ίδρυσης και λειτουργίας μεταποιητικών μονάδων στην Περιφέρεια Αττικής.

Οι βασικές τομές του νόμου

Ο Ν. 5218/2024 δομείται γύρω από τέσσερις κεντρικούς άξονες:

1. Κατάρτιση υπαλλήλων: Εισάγεται σύστημα πιστοποιημένης επαγγελματικής εκπαίδευσης για όσους ασχολούνται με δημόσιες συμβάσεις. Η πιστοποίηση θα αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή στη διαχείριση, με σκοπό τη μείωση σφαλμάτων, την επιτάχυνση των διαδικασιών και τη διασφάλιση της νομιμότητας.

2. Διαδικασία ανάθεσης: Επικαιροποιούνται τα κριτήρια αξιολόγησης και οι όροι διαφάνειας. Εισάγεται «ηλεκτρονική ιχνηλασιμότητα» σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, από τη δημοσίευση έως την τελική ανάθεση. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για απευθείας αναθέσεις και συνοπτικούς διαγωνισμούς.

3. Έννομη προστασία: Ενισχύονται τα δικαιώματα των υποψηφίων αναδόχων. Θεσμοθετείται σύστημα ενδικοφανών προσφυγών με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα. Η προδικαστική προσφυγή καθίσταται υποχρεωτική πριν την προσφυγή στη Δικαιοσύνη.

4. Εθνικές Υποδομές Ποιότητας: Ενοποιούνται οι ελεγκτικοί και πιστοποιητικοί μηχανισμοί, ενώ ιδρύεται μητρώο επιθεωρητών και φορέων αξιολόγησης συμμόρφωσης.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, τα αρμόδια όργανα για τη διαχείριση των συμβάσεων (όπως οι Αναθέτουσες Αρχές και οι Επιτροπές Διαγωνισμών) αποκτούν αυξημένες αρμοδιότητες, αλλά και αυξημένες ευθύνες. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων παραμένει θεσμικά ενισχυμένη και λειτουργεί ως εγγυητής της ακεραιότητας της διαδικασίας.

Τι προβλέπεται για τις επενδύσεις στην Αττική

Στο πλαίσιο του νέου νόμου εντάσσεται και ειδική πρόβλεψη για την ενίσχυση των μεταποιητικών δραστηριοτήτων στην Περιφέρεια Αττικής. Επαναπροσδιορίζονται οι χωροταξικές χρήσεις και καθορίζονται όροι για την ίδρυση, επέκταση και εκσυγχρονισμό βιομηχανικών και βιοτεχνικών εγκαταστάσεων. Ο στόχος είναι η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, χωρίς να παραβιάζονται περιβαλλοντικοί και πολεοδομικοί κανόνες.

Στόχος η ταχύτερη και δικαιότερη κατανομή του δημοσίου χρήματος

Με τις νέες προβλέψεις επιχειρείται να εξαλειφθούν χρόνιες παθογένειες: υπερβολικές καθυστερήσεις, ασάφειες στα τεύχη δημοπράτησης, διαρκείς προσφυγές και ανακοινώσεις αποτελεσμάτων με σημαντική καθυστέρηση. Ο Ν. 5218/2024 εστιάζει στην έγκαιρη υλοποίηση των έργων και στην προστασία του ανταγωνισμού.

Παράλληλα, εισάγονται κανόνες για την πρόληψη των συγκρούσεων συμφερόντων, αλλά και την υποχρεωτική διασταύρωση οικονομικών στοιχείων και συμβάσεων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλες κρατικές βάσεις δεδομένων.

Διαβάστε επίσης: Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για τις δημόσιες συμβάσεις- Τι περιλαμβάνει