Συναγερμός στην Πολιτική Προστασία: Στο τραπέζι μέτρα για το πενθήμερο ακραίας ζέστης

Έκτακτα μέτρα για πενθήμερο καύσωνα στην Ελλάδα: Θερμικά ρεκόρ σε Θεσσαλία, Μακεδονία και Αττική – Δεδομένα σοκ από το Copernicus 

Σε πλήρη κινητοποίηση βρίσκεται ο κρατικός μηχανισμός, καθώς η Ελλάδα προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει ένα από τα ισχυρότερα και μακροβιότερα κύματα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού. Την Κυριακή 20 Ιουλίου, συνεδρίασε εκτάκτως η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, υπό τον Γενικό Γραμματέα Νίκο Παπαευσταθίου, με στόχο τον συντονισμό δράσεων πρόληψης και την ετοιμότητα των αρμόδιων φορέων.

Η σύσκεψη έγινε με αφορμή τα νεότερα στοιχεία της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΕΜΥ) και της Εθνικής Επιτροπής Κλιματικής Κρίσης, σύμφωνα με τα οποία η χώρα εισέρχεται από τη Δευτέρα 21 Ιουλίου σε τουλάχιστον πενθήμερη περίοδο καύσωνα, με θερμοκρασίες που σε πολλές περιοχές θα ξεπεράσουν τους 41-42°C.

Ακραίες θερμοκρασίες: Πού θα χτυπήσει περισσότερο ο υδράργυρος

Το θερμικό κύμα, που συνδέεται με μεταφορά θερμών αέριων μαζών από τη Βόρεια Αφρική, θα κορυφωθεί από την Τρίτη έως και την Παρασκευή, με τα πιο ανησυχητικά σενάρια να προβλέπουν παρατεταμένες υψηλές τιμές, τόσο τη μέρα όσο και τη νύχτα:

• Στη Θεσσαλία, την Τρίτη 22 και την Τετάρτη 23 Ιουλίου, ο υδράργυρος αναμένεται να αγγίξει τους 43°C, καθιστώντας την περιοχή μία από τις πιο ευάλωτες της χώρας.

• Στην Κεντρική Μακεδονία, οι μέγιστες τιμές θα φτάσουν τους 41-42°C, ενώ σε ορισμένες περιοχές αναμένονται και τοπικά 43άρια.

• Στην Αττική, κυρίως σε περιοχές του λεκανοπεδίου με μικρή κυκλοφορία αέρα και πυκνή δόμηση, η θερμοκρασία θα φτάσει ή και θα ξεπεράσει τους 40°C, με τις ελάχιστες να μην πέφτουν κάτω από 27–28°C.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το φαινόμενο των «τροπικών νυχτών», κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 26–28°C στα αστικά κέντρα, αυξάνοντας τον κίνδυνο θερμικής καταπόνησης, ειδικά σε ηλικιωμένους και ευάλωτες ομάδες.

Κλιματικά δεδομένα Copernicus & ECMWF

Σύμφωνα με τα τελευταία μοντέλα του Κλιματικού Παρατηρητηρίου Copernicus και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού (ECMWF), η Ανατολική Μεσόγειος, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, βρίσκεται αυτό το διάστημα στην κορυφή των ευρωπαϊκών θερμικών ανωμαλιών.

Το μέσο θερμοκρασιακό φορτίο επιφάνειας (surface air temperature anomaly) για την Ελλάδα την εβδομάδα 21–27 Ιουλίου αναμένεται να ξεπεράσει τα +5°C από τις κανονικές τιμές αναφοράς 1991-2020, καθιστώντας την χώρα ακραίο hotspot για θερμική καταπόνηση.

Οι θερμικές ζώνες δυσφορίας (Heat Stress Index) που χρησιμοποιεί το Copernicus δείχνουν ότι σε περιοχές όπως η Θεσσαλία και η Αττική, η αίσθηση θερμοκρασίας (apparent temperature) τις μεσημβρινές ώρες θα αγγίξει τους 47-49°C, λόγω συνδυασμού θερμοκρασίας, υγρασίας και αστικής θερμικής νησίδας.

Τα ίδια μοντέλα προειδοποιούν για αυξημένη συχνότητα «τροπικών νυχτών» (minimum >26°C), οι οποίες προάγουν την αδυναμία του οργανισμού να αναρρώσει και επιτείνουν τον κίνδυνο θερμοπληξίας, ειδικά στις ευπαθείς ομάδες.

Η θερμική ανωμαλία Ιουλίου 2025, σύμφωνα με τον δείκτη ERA5 του Copernicus, βαδίζει προς ιστορικό ρεκόρ για την Ελλάδα, καθώς τα προγνωστικά στοιχεία καταγράφουν σταθερή θερμοκρασία πάνω από τα κλιματικά φυσιολογικά επίπεδα για 18+ συνεχόμενες ημέρες.

Κάνε κλικ στην παρακάτω φωτό με τα πιο πρόσφατα διαγράμματα από την Πρόβλεψη Ελέγχου του ECMWF

Ενεργοποίηση σχεδίων Πολιτικής Προστασίας

Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου εισηγήθηκε την ενεργοποίηση εξειδικευμένων σχεδίων για την προστασία του πληθυσμού, με έμφαση:

• Στη διάθεση κλιματιζόμενων αιθουσών σε δήμους και κοινωνικές δομές για την ανακούφιση των πολιτών.

• Στην ενίσχυση του συστήματος υγείας, κυρίως σε Κέντρα Υγείας και ΤΕΠ που δέχονται αστικά περιστατικά θερμοπληξίας.

• Στην έγκαιρη ενημέρωση μέσω του 112, με προειδοποιήσεις για αποφυγή μετακινήσεων τις θερμές ώρες.

• Στη συνεργασία με τις Περιφέρειες για την πρόληψη πυρκαγιών, καθώς η θερμοκρασιακή αιχμή αναμένεται να συμπέσει με ισχυρούς ανέμους και απόλυτη ξηρασία.

Ημερομηνία λήξης… ίσως το Σάββατο – Με επιφύλαξη η πρόβλεψη

Η πρώτη εκτίμηση των μετεωρολόγων δίνει πιθανή σταδιακή αποκλιμάκωση από το Σάββατο 26 Ιουλίου, ωστόσο τονίζεται πως η διάρκεια και ένταση του φαινομένου ενδέχεται να μεταβληθεί, καθώς το κύμα καύσωνα συνδέεται με ευρύτερη θερμική ανομαλία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο φετινός καύσωνας είναι ο τρίτος σε διάρκεια μέσα στο 2025, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι τα κύματα καύσωνα στην Ελλάδα έχουν διπλασιαστεί σε συχνότητα από το 2010 και μετά. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Κλιματικής Κρίσης, το 2025 καταγράφει ήδη το θερμότερο πρώτο εξάμηνο των τελευταίων 30 ετών, κάτι που εντείνει την ανάγκη για βιώσιμη προσαρμογή σε συνθήκες υπερθέρμανσης.