Διανομείς εν μέσω καύσωνα: Πώς η Wolt και άλλες πλατφόρμες gig economy λειτουργούν χωρίς επαρκή προστασία για τους εργαζομένους;

Παγκράτι, 22 Ιουλίου 2025, ώρα 12:51 – Σε μια από τις θερμότερες ημέρες του καλοκαιριού, με τη θερμοκρασία να αγγίζει ή και να ξεπερνά τους 41°C, η εικόνα είναι αποκαλυπτική… ένας διανομέας της Wolt συνεχίζει κανονικά την εργασία του σε συνθήκες που επισήμως θεωρούνται επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία. Μετά από λίγο εμφανίστηκαν κι άλλοι από την ίδια εταιρεία.

Η εικόνα αυτή, πέρα από την καθημερινότητα των δρόμων της Αθήνας, φέρνει στο προσκήνιο καίρια ερωτήματα για το πώς η gig economy λειτουργεί εντός (ή εκτός) πλαισίων ασφαλείας, όταν οι φυσικές συνθήκες μετατρέπονται σε απειλή.

Τι προβλέπει η ελληνική νομοθεσία για εργασία στον καύσωνα;

Κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων, το Υπουργείο Εργασίας εκδίδει εγκυκλίους που προβλέπουν:

• Απαγόρευση εξωτερικών εργασιών (π.χ. σε οικοδομές, μεταφορές, delivery) σε συγκεκριμένες ώρες, συχνά από 12:00 έως 17:00, όταν η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 40°C.

• Μέτρα προστασίας εργαζομένων, όπως παύση εργασιών, παροχή νερού, συχνά διαλείμματα και πρόσβαση σε δροσερούς χώρους.

• Ευθύνη των εργοδοτών για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων τους.

Στοχευμένα, οι εγκύκλιοι περιλαμβάνουν και τις εταιρείες διανομής, είτε πρόκειται για παραδοσιακές επιχειρήσεις είτε για ψηφιακές πλατφόρμες όπως η Wolt, η eFood και η Box.

Τι συμβαίνει με τους διανομείς της Wolt;

Στην περίπτωση όμως της Wolt, και άλλων αντίστοιχων ψηφιακών πλατφορμών, το εργασιακό καθεστώς των διανομέων δεν είναι αυτό του κλασικού υπαλλήλου. Οι διανομείς θεωρούνται συνεργάτες – αυτοαπασχολούμενοι. Αυτό τους τοποθετεί σε ένα γκρίζο νομικό πλαίσιο, όπου οι ίδιες οι εταιρείες δεν φέρουν επίσημα την ευθύνη για την υγεία και ασφάλεια των ανθρώπων που ουσιαστικά κρατούν τις υπηρεσίες τους σε λειτουργία.

Παρότι κατά καιρούς η Wolt έχει εκδώσει συστάσεις για περιορισμό των διανομών σε περιόδους ακραίων θερμοκρασιών, αυτές δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα. Η πλατφόρμα συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά, και η επιλογή ανήκει τελικά στον ίδιο τον διανομέα. Ωστόσο, για πολλούς από αυτούς, που αμείβονται ανά παραγγελία, δεν υπάρχει περιθώριο επιλογής. Εργάζονται, γιατί αλλιώς δεν θα πληρωθούν. Η ανάγκη για εισόδημα συχνά υπερτερεί της προσωπικής ασφάλειας.

Gig economy: Πλατφόρμες χωρίς υποχρεώσεις;

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο μια εταιρεία, αλλά ολόκληρο το μοντέλο της gig economy, το οποίο εξελίσσεται ταχύτερα από το θεσμικό πλαίσιο που θα έπρεπε να το ρυθμίζει. Οι διανομείς εργάζονται σε καθεστώς που συνδυάζει την ευθύνη του ελεύθερου επαγγελματία με την εξάρτηση από τις επιταγές μιας πλατφόρμας που καθορίζει το πότε, πώς και πού θα κινηθούν.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, το κράτος πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία. Είναι απαραίτητο να υπάρξει ξεκάθαρη νομοθεσία που να προβλέπει την παύση λειτουργίας εφαρμογών delivery σε ώρες καύσωνα, την υποχρεωτική αποζημίωση διανομέων για διακοπή εργασίας λόγω καιρικών φαινομένων και τη γενικότερη αναγνώριση των gig workers ως εργαζομένων με δικαιώματα. Παράλληλα, οι ίδιες οι εταιρείες οφείλουν να πάρουν θέση και να εφαρμόσουν πολιτικές ουσιαστικής προστασίας.

Η εικόνα του διανομέα της Wolt που εργάζεται στους 41 βαθμούς δεν είναι μόνο ένδειξη αντοχής. Είναι ένδειξη αδιαφορίας ενός ολόκληρου συστήματος. Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία μας προσφέρει τα πάντα με ένα κλικ, η κοινωνία οφείλει να φροντίζει και για εκείνους που βρίσκονται πίσω από το click, ειδικά όταν κινδυνεύει η υγεία τους.