Aβεβαιότητα και προβληματισμός στους CEOs: Νέα πτώση στον δείκτη οικονομικού κλίματος ΕΑΣΕ–ICAP CRIF το 2ο τρίμηνο 2025

Ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος των Διευθυνόντων Συμβούλων (CEO Index), που καταρτίζεται από την ΕΑΣΕ και την ICAP CRIF, κατέγραψε νέα υποχώρηση κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2025, αποτυπώνοντας την αυξανόμενη επιφυλακτικότητα του επιχειρηματικού κόσμου. Σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2.540 CEOs και Γενικών Διευθυντών μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων (20/06–04/07/2025), ο Γενικός Δείκτης διαμορφώθηκε στις 142 μονάδες, έναντι 146 το προηγούμενο τρίμηνο.

Η συνεχιζόμενη πτώση του δείκτη ερμηνεύεται ως ένδειξη της διάχυτης αβεβαιότητας για τις διεθνείς γεωοικονομικές εξελίξεις, τις επιπτώσεις των εστιών έντασης και την αστάθεια στις αγορές, οι οποίες επισκιάζουν τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

Αντιφατικά σήματα: Ενισχύονται οι επενδύσεις, μειώνονται οι προσδοκίες

Αν και ο δείκτης της τρέχουσας οικονομικής κατάστασης παρουσίασε μείωση στις 142 μονάδες (από 145), και ο δείκτης προσδοκιών έπεσε επίσης στις 142 μονάδες (από 147), η εικόνα δεν είναι απολύτως αρνητική. Αντιθέτως, οι δαπάνες για επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν, με τον σχετικό δείκτη να φτάνει τις 133 μονάδες (έναντι 121).

Το 33% των CEOs δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις τους επενδύουν περισσότερο συγκριτικά με το προηγούμενο έτος, με το ποσοστό αυτό να αγγίζει το 50% μεταξύ των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων. Επιπλέον, ο δείκτης επενδυτικών προσδοκιών ενισχύθηκε σημαντικά, στις 148 μονάδες (έναντι 137), με το 36% των CEOs να προβλέπει αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα εντός των επόμενων 12 μηνών.

Καμπανάκι για την απασχόληση – Οι μεταρρυθμίσεις απέδωσαν, αλλά οι προσδοκίες διχάζονται

Η απασχόληση παραμένει στο μικροσκόπιο των CEOs. Ο δείκτης τρέχουσας απασχόλησης παρουσίασε μείωση στις 111 μονάδες (από 128), ωστόσο οι προσδοκίες για το επόμενο έτος κινούνται ανοδικά, με τον σχετικό δείκτη να φτάνει στις 149 μονάδες. Το 35% των CEOs εκτιμά ότι θα αυξηθεί ο αριθμός εργαζομένων, με υψηλότερα ποσοστά στον βιομηχανικό τομέα.

Σε ερώτηση για τη συμβολή των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας στην ενίσχυση της απασχόλησης, το 44% απάντησε ότι η επίδραση ήταν υψηλή, με σημαντικές διαφοροποιήσεις: 55% στις εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά μόλις 7% στη βιομηχανία.

Η πορεία των κλάδων και των επιχειρήσεων: Μικτές εντυπώσεις και περιορισμένη αισιοδοξία

Ο δείκτης για την οικονομική κατάσταση της χώρας σημείωσε πτώση στις 192 μονάδες (από 195), με μόλις το 13% των CEOs να προβλέπει βελτίωση σε ορίζοντα ενός έτους. Πιο απαισιόδοξοι εμφανίζονται οι επικεφαλής των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων, με μόλις 5% να διατηρεί θετικές προσδοκίες.

Στο επίπεδο των κλάδων δραστηριοποίησης, ο δείκτης τρέχουσας κατάστασης μειώθηκε στις 157 μονάδες, ενώ ο δείκτης προσδοκιών έπεσε στις 144 (από 163). Παρά τη γενική επιβράδυνση, ξεχωρίζουν οι CEOs του τομέα των υπηρεσιών και των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων, με αισθητά υψηλότερα ποσοστά θετικής αποτίμησης.

Στο εσωτερικό των επιχειρήσεων, οι CEOs αξιολόγησαν την τρέχουσα οικονομική τους κατάσταση με δείκτη 115 μονάδων (έναντι 118), ενώ ο δείκτης προσδοκιών έπεσε στις 125 (από 135). Παρόλα αυτά, το 41% προβλέπει βελτίωση το επόμενο έτος, με ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό στους επικεφαλής μεγάλων επιχειρήσεων (62%).

Βιώσιμη ανάπτυξη και ESG: Περιορισμένη επίδραση στις οικονομικές επιδόσεις

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απόψεις των CEOs σχετικά με τη συμβολή των πρακτικών Βιώσιμης Ανάπτυξης και Εταιρικής Υπευθυνότητας (ESG) στην επίτευξη των οικονομικών στόχων. Μόλις το 27% των ερωτηθέντων αποτιμά την επίδραση ως υψηλή, με το ποσοστό αυτό να υποχωρεί σε 14% στις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις και να φτάνει έως το 47% αρνητικών απαντήσεων στις βιομηχανικές επιχειρήσεις.

Επιφυλακτικοί οι CEOs, ελπίδα στις επενδύσεις

Ο σύμβουλος διοίκησης της ΕΑΣΕ, Βασίλης Ραμπάτ, τόνισε πως η πτωτική πορεία του δείκτη αντανακλά την επιφυλακτικότητα των CEOs απέναντι στις διεθνείς αβεβαιότητες και τις γεωπολιτικές προκλήσεις. Ωστόσο, η ενίσχυση των επενδυτικών προθέσεων και η συγκρατημένη αισιοδοξία για την απασχόληση λειτουργούν ως αντίβαρο στο κλίμα επιβράδυνσης.

Η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα καλείται να κινηθεί με στρατηγική ευελιξία, ενισχύοντας τις επενδύσεις και αξιοποιώντας το momentum για μετασχηματισμό, ακόμη και μέσα σε συνθήκες μεταβλητότητας.