Διάσκεψη ΟΗΕ για Παλαιστίνη: Παγκόσμια ώθηση για λύση δύο κρατών

Δεκάδες χώρες συμμετέχουν στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Μεσανατολικό, με στόχο την αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους. Aπουσιάζουν ΗΠΑ και Ισραήλ

Σε κρίσιμη καμπή για τη Μέση Ανατολή, δεκάδες υπουργοί Εξωτερικών από όλο τον κόσμο συμμετέχουν αυτή την εβδομάδα σε υψηλού επιπέδου διάσκεψη του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη με βασικό στόχο την αναζωογόνηση της διαδικασίας για λύση δύο κρατών, ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού και ενός ισραηλινού. Η πρωτοβουλία τελεί υπό τη συγκατοργάνωση της Γαλλίας και της Σαουδικής Αραβίας και προωθήθηκε έπειτα από την απόφαση του προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν να αναγνωρίσει επισήμως το παλαιστινιακό κράτος εντός Σεπτεμβρίου.

Η συγκυρία είναι κομβική. Η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα, οι αδιάκοπες ισραηλινές επιχειρήσεις, η επέκταση των εποικισμών στη Δυτική Όχθη και η πολιτική αβεβαιότητα στην Παλαιστινιακή Αρχή έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό περιβάλλον που, σύμφωνα με αναλυτές, «πνίγει» κάθε προοπτική για βιώσιμη λύση.

Παρά τη διευρυμένη διεθνή συμμετοχή, αξιοσημείωτη είναι η απουσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ από τη διάσκεψη, στοιχείο που υπογραμμίζει τις πολιτικές αντιστάσεις αλλά και την περιπλοκότητα του ζητήματος.

Προς παγκόσμια στήριξη αναγνώρισης του παλαιστινιακού κράτους

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό επεσήμανε πως η Γαλλία επιδιώκει να δημιουργήσει ένα «κύμα αναγνώρισης» της Παλαιστίνης, με κορύφωση τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 21 Σεπτεμβρίου. Όπως δήλωσε στην εφημερίδα La Tribune Dimanche, ευρωπαϊκές χώρες ετοιμάζονται να ακολουθήσουν το Παρίσι, αν και χωρίς επίσημες ανακοινώσεις.

Η ήδη υπάρχουσα διεθνής υποστήριξη είναι ενδεικτική: 142 από τις 193 χώρες-μέλη του ΟΗΕ αναγνωρίζουν επισήμως την Παλαιστίνη ως κράτος, βάσει στοιχείων του AFP. Ωστόσο, ισχυρές φωνές όπως του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ επισημαίνουν ότι μια τέτοια αναγνώριση θα πρέπει να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διπλωματικό σχέδιο, ενώ η Γερμανία δηλώνει πως δεν σχεδιάζει ανάλογο βήμα στο άμεσο μέλλον.

Οι τρεις άξονες της διάσκεψης: Διακυβέρνηση, Χαμάς και διπλωματικές σχέσεις

Η διάσκεψη επικεντρώνεται σε τρεις θεμελιώδεις τομείς:

Μεταρρυθμίσεις στην Παλαιστινιακή Αρχή, ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια και η διακυβέρνηση.
Αφοπλισμός της Χαμάς και αποκλεισμός της από το πολιτικό σκηνικό, με φερόμενη για πρώτη φορά στήριξη και από αραβικά κράτη.
Εξομάλυνση σχέσεων Ισραήλ – αραβικών χωρών που δεν το έχουν ακόμη αναγνωρίσει, χωρίς ωστόσο να αναμένονται άμεσες ανακοινώσεις.

Ο Παλαιστίνιος πρωθυπουργός Μοχαμάντ Μουστάφα συμμετέχει στις εργασίες της διάσκεψης, ενώ ο πρέσβης της Παλαιστίνης στον ΟΗΕ Ριάντ Μάνσουρ έκανε λόγο για μια ιστορική ευκαιρία: «Η διάσκεψη μπορεί να μετατρέψει το διεθνές δίκαιο σε ρεαλιστικό πολιτικό σχέδιο και να δώσει τέλος στην κατοχή και τη σύγκρουση».

Παγκόσμιο στοίχημα η επανεκκίνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας

Η διάσκεψη, η οποία είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Ιούνιο αλλά αναβλήθηκε λόγω της κλιμάκωσης Ισραήλ – Ιράν, φιλοδοξεί να αποδείξει πως υπάρχει διεθνής βούληση για επίλυση του Μεσανατολικού. Ωστόσο, η μη συμμετοχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καθώς και η επιφυλακτικότητα ισχυρών ευρωπαϊκών κρατών, δείχνουν ότι η πορεία προς λύση παραμένει μακρά και γεμάτη εμπόδια.

Η επίτευξη ειρήνης στην περιοχή περνά από την εφαρμογή πολιτικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων εντός της Παλαιστινιακής Αρχής, τον γεωστρατηγικό ρεαλισμό των αραβικών κρατών και την αποδοχή της λύσης των δύο κρατών ως μόνης βιώσιμης οδού για σταθερότητα.