Φαινομενική συμφωνία, ουσιαστικές εντάσεις: Ένα παζάρι που δεν τελειώνει – Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων ΕΕ – ΗΠΑ

Η φαινομενική αποκλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τη συμφωνία που ανακοίνωσαν ο Ντόναλντ Τραμπ και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προκαλεί αρχικά ανακούφιση. Ωστόσο, οι αγορές αντέδρασαν γρήγορα στις λεπτομέρειες της συμφωνίας, αποτυπώνοντας με σαφήνεια ότι η πραγματική δουλειά ξεκινά τώρα. Το ευρώ υποχώρησε κατά 1%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη πτώση δύο μηνών έναντι του δολαρίου, αποδεικνύοντας πως οι επενδυτές δεν πείστηκαν.

Η ΕΕ αποδέχθηκε δασμούς 15% στις περισσότερες εξαγωγές της, ενώ υποσχέθηκε να μειώσει τους δικούς της δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα κάτω του 1%. Επιπλέον, δεσμεύτηκε να αγοράσει αμερικανικά ενεργειακά προϊόντα αξίας 750 δισ. δολαρίων και να επενδύσει 600 δισ. στις ΗΠΑ. Παρά τις δεσμεύσεις, αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες εκφράζουν έντονες αντιδράσεις: ο Φρίντριχ Μερτς προειδοποιεί για πλήγμα στη γερμανική οικονομία, ενώ ο Γάλλος πρωθυπουργός Μπαϊρού μιλά για «υποταγή».

Αβεβαιότητα και γεωπολιτικά ρίσκα

Παρότι η συμφωνία προβλέπει κοινή δήλωση έως 1η Αυγούστου, η νομική της μορφή παραμένει θολή και εξαρτάται από την έγκριση των κρατών-μελών και πιθανόν του Ευρωκοινοβουλίου. Οι ΗΠΑ αναμένεται να μειώσουν δασμούς σε κρίσιμους τομείς όπως τα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά, ωστόσο τα μέταλλα παραμένουν αγκάθι. Ο δασμός 50% στις εξαγωγές χάλυβα προκαλεί προβληματισμό, με τις Βρυξέλλες να επιδιώκουν ποσόστωση.

Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι ΗΠΑ και ΕΕ συμφώνησαν να μηδενίσουν τους δασμούς σε στρατηγικά προϊόντα όπως εξαρτήματα αεροσκαφών και ημιαγωγούς. Ωστόσο, η συμφωνία εμπεριέχει σοβαρές δυσκολίες: η φιλόδοξη ενεργειακή δέσμευση μοιάζει ανέφικτη, καθώς οι αντίστοιχες εξαγωγές των ΗΠΑ αγγίζουν μόλις το 1/10 του συμφωνηθέντος ποσού.

Η Ελλάδα και η φέτα στο προσκήνιο

Ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ζήτησε ειδική πρόνοια για προϊόντα εθνικού ενδιαφέροντος, όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και το κρασί. Η Αθήνα μελετά προσεκτικά τις λεπτομέρειες, αναμένοντας ευελιξία από τις Βρυξέλλες.

Παρά τις επιμέρους ενστάσεις, η Κομισιόν δηλώνει ότι πρόκειται για τη βέλτιστη δυνατή συμφωνία υπό τις παρούσες συνθήκες. Όμως, η ασάφεια και οι υψηλοί γεωπολιτικοί κίνδυνοι σηματοδοτούν ότι το διατλαντικό παζάρι μόλις ξεκίνησε, με την Ευρώπη να καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα οικονομικές, θεσμικές και γεωστρατηγικές προκλήσεις.

Διαβάστε επίσης: CNBC: «Ασσύμετρη συνθηκολόγηση» της Ε.Ε. με Τραμπ