Ο Τραμπ επιβάλλει νέους δασμούς σε δεκάδες χώρες, προκαλώντας παγκόσμια αναστάτωση. Ποιες χώρες επηρεάζονται, τι ισχύει για ΕΕ και Καναδά

Με ένα εκτελεστικό διάταγμα που ήδη προκαλεί τριγμούς στις διεθνείς αγορές, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ και εκ νέου υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές του 2025, Ντόναλντ Τραμπ, επιβάλλει επιπρόσθετους τελωνειακούς δασμούς σε προϊόντα από δεκάδες χώρες. Το μέτρο τίθεται σε εφαρμογή στις 7 Αυγούστου, αντί για την 1η όπως αρχικά είχε ανακοινωθεί, ενώ παρουσιάζεται από τον Λευκό Οίκο ως στρατηγική «αναδόμησης του παγκόσμιου εμπορίου προς όφελος των Αμερικανών εργαζομένων».

Ευρώπη, Καναδάς, Ασία και Βραζιλία στο στόχαστρο των κυρώσεων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα θα βρεθούν αντιμέτωπες με δασμούς 15%, ενώ η Βρετανία αντιμετωπίζει ελαφρώς ηπιότερη επιβάρυνση 10%. Αντιθέτως, οι χώρες που δεν κατάφεραν να υπογράψουν εμπορικές συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, θα δουν δασμούς έως και 41%, όπως στην περίπτωση της Συρίας.

Στο παράρτημα του διατάγματος περιλαμβάνονται χώρες με ιδιαίτερα αυστηρούς όρους:

• Νότια Αφρική: 30%

• Σερβία: 35%

• Ελβετία: 39%

• Βραζιλία: 50% στα περισσότερα προϊόντα, εξαιτίας πολιτικών αντιπαραθέσεων με αφορμή τη δίκη Μπολσονάρου.

Σημαντικά επηρεάζεται και η Ινδία, στην οποία επιβάλλεται αρχικά δασμός 25%, με επιπλέον τιμωρητικές ρήτρες λόγω της συνεχιζόμενης αγοράς ρωσικού πετρελαίου, γεγονός που η Ουάσιγκτον θεωρεί στρατηγική πρόκληση.

Μεξικό εξαίρεση, Καναδάς στο στόχαστρο – Δασμοί με γεωπολιτικά κριτήρια

Σε μια κίνηση που έχει προκαλέσει απορίες, ο Τραμπ αποφάσισε παράταση 90 ημερών στους δασμούς του Μεξικού, διατηρώντας τους στο 25% για προϊόντα εκτός του πλαισίου της συμφωνίας USMCA (πρώην NAFTA). Αντίθετα, ο Καναδάς θα δει τους δασμούς του να αυξάνονται από το 25% στο 35%, με τον Λευκό Οίκο να αιτιολογεί την απόφαση με αφορμή την ανεπαρκή συνεργασία στην καταπολέμηση της φαιντανύλης και άλλων ναρκωτικών, καθώς και τα μέτρα αντιποίνων που είχε λάβει η Οτάβα στο παρελθόν.

Οικονομικές και νομικές επιπτώσεις – Στο τραπέζι το Ανώτατο Δικαστήριο

Οι συνέπειες αυτής της πολιτικής είναι ήδη ορατές. Οι διεθνείς αγορές εμφανίζουν σημάδια έντονης μεταβλητότητας, ενώ οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι νέοι δασμοί πιθανότατα θα επιβαρύνουν περαιτέρω τον πληθωρισμό των ΗΠΑ, ο οποίος τον Ιούνιο ανήλθε στο 2,6%. Η Apple εκτιμά ότι οι νέοι δασμοί θα προσθέσουν 1,1 δισ. ευρώ στα λειτουργικά της κόστη μέσα στο τρέχον τρίμηνο, υπογραμμίζοντας τον αντίκτυπο σε μεγάλες επιχειρήσεις.

Την ίδια ώρα, ομοσπονδιακό εφετείο στην Ουάσιγκτον εξετάζει τη συνταγματικότητα των δασμών, ύστερα από προσφυγή μικρών επιχειρήσεων και 12 πολιτειών. Οι ενάγοντες κατηγορούν τον Τραμπ ότι υπερέβη τις εξουσίες του, επιβάλλοντας καθολικούς δασμούς χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου – μια πράξη «χωρίς προηγούμενο τα τελευταία 200 χρόνια», όπως υποστηρίζουν.

Ο Λευκός Οίκος έχει προαναγγείλει πως, σε περίπτωση αρνητικής ετυμηγορίας, θα προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο, εντείνοντας τη θεσμική αντιπαράθεση.

Η νέα επιθετική τακτική του Τραμπ εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον του παγκόσμιου εμπορίου, αλλά και για την ανθεκτικότητα των συμμαχιών των ΗΠΑ. Πολλοί αναλυτές θεωρούν πως οι δασμοί αποτελούν εργαλείο πίεσης προς συμμάχους και αντιπάλους, ενισχύοντας ταυτόχρονα την εικόνα του Τραμπ ως υπερασπιστή των Αμερικανών εργαζομένων. Άλλοι βλέπουν μια συστημική μετατόπιση προς τον προστατευτισμό, με μακροπρόθεσμες συνέπειες για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Το μόνο βέβαιο είναι πως η αντίστροφη μέτρηση για σύγκρουση σε οικονομικό και νομικό επίπεδο έχει ξεκινήσει, με επίκεντρο όχι μόνο την Ουάσιγκτον, αλλά ολόκληρο τον πλανήτη.