Δασμοί Τραμπ: Η Ευρώπη σε μάχη για φάρμακα και ημιαγωγούς – Οι επιπτώσεις στις εξαγωγές, η ανησυχία για Ελλάδα και Ιρλανδία

Η νέα εμπορική στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ έχει φέρει τις Βρυξέλλες σε κατάσταση συναγερμού. Μετά τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Σκωτία, όπου συμφωνήθηκε κατ’ αρχήν δασμός 15% στα ευρωπαϊκά προϊόντα, η Κομισιόν προσπαθεί να αποσπάσει γραπτές δεσμεύσεις ότι οι φαρμακευτικές εξαγωγές και οι ημιαγωγοί θα εξαιρεθούν από επιπλέον μέτρα. Οι δύο αυτοί κλάδοι βρίσκονται στο επίκεντρο, καθώς αποτελούν στρατηγικά προϊόντα για την Ευρώπη αλλά και για τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι απειλές Τραμπ και το «φάρμακο» των Βρυξελλών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να περιορίσει τις πιέσεις, καθώς ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο για δασμούς έως και 200% στα φάρμακα. Πρόκειται για έναν τομέα όπου η Ευρώπη κυριαρχεί διεθνώς: το 2024, η Ιρλανδία εξήγαγε φαρμακευτικά προϊόντα άνω των 50 δισ. δολαρίων μόνο προς τις ΗΠΑ, ενώ συνολικά η ΕΕ καλύπτει το 43% των δραστικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε πρωτότυπα φάρμακα στην αμερικανική αγορά.

Ενδεχόμενη επιβολή υψηλών δασμών θα αύξανε δραματικά το κόστος εισαγωγής, μεταφράζοντας το σε ακριβότερα φάρμακα για τους Αμερικανούς ασθενείς, υψηλότερα ασφάλιστρα υγείας και πιθανή αποθάρρυνση νέων επενδύσεων στην Ευρώπη. Η Ελλάδα, όπου τα φάρμακα αποτελούν έναν από τους τρεις σημαντικότερους εξαγωγικούς τομείς, παρακολουθεί με έντονη ανησυχία τις εξελίξεις.

Η μάχη των ημιαγωγών

Στο μέτωπο των ημιαγωγών, η απειλή είναι ακόμη πιο έντονη. Ο Τραμπ μίλησε πρόσφατα για δασμούς έως και 300%, προαναγγέλλοντας νέες ανακοινώσεις από το Air Force One. Το σχέδιο της Ουάσινγκτον είναι σαφές: επαναπατρισμός παραγωγής και επενδύσεων, ώστε οι ΗΠΑ να μειώσουν την εξάρτησή τους από εισαγόμενα τσιπ.

Το 2024, η αμερικανική οικονομία εισήγαγε ημιαγωγούς αξίας περίπου 40 δισ. δολαρίων, με κύριες πηγές την Ταϊβάν, τη Μαλαισία, τη Νότια Κορέα και το Ισραήλ. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή συμμετοχή δεν είναι αμελητέα, καθώς χώρες όπως η Ιρλανδία και η Γερμανία επενδύουν σε προηγμένες μονάδες παραγωγής. Για την ΕΕ, η απειλή δασμών λειτουργεί ως μοχλός πίεσης, με στόχο να εξασφαλιστεί δέσμευση εταιρειών για εργοστάσια επί αμερικανικού εδάφους.

Τα ανοιχτά μέτωπα της διαπραγμάτευσης

Παράλληλα με τα κρίσιμα ζητήματα των φαρμάκων και των ημιαγωγών, παραμένουν σε εκκρεμότητα και άλλες πλευρές της εμπορικής διαμάχης:

• Η μείωση των δασμών σε αυτοκίνητα και εξαρτήματα από 25% σε 15% δεν έχει ακόμη υπογραφεί.

• Ο φόρος 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο παραμένει, με τις δύο πλευρές να εξετάζουν ένα σύστημα ποσοστώσεων.

Παρά τις εκκρεμότητες, οίκος αξιολόγησης Standard & Poor’s επικύρωσε τη στρατηγική Τραμπ, διατηρώντας την αξιολόγηση των ΗΠΑ στο ΑΑ+, με την προσδοκία ότι τα έσοδα από δασμούς θα αντισταθμίσουν το αυξανόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα. Ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε μάλιστα ότι τα φετινά έσοδα θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα 300 δισ. δολάρια.

Η εμπορική πολιτική Τραμπ φέρνει την Ευρώπη αντιμέτωπη με μια δύσκολη εξίσωση. Από τη μια, επιδιώκει να διασώσει δύο από τους πιο κρίσιμους εξαγωγικούς κλάδους της, φαρμακευτικά προϊόντα και ημιαγωγούς. Από την άλλη, καλείται να συμβιβαστεί με έναν εταίρο που χρησιμοποιεί τους δασμούς όχι μόνο ως εργαλείο προστατευτισμού, αλλά και ως μοχλό γεωπολιτικής πίεσης.

Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν θα υπάρξει ισορροπία ή αν η διατλαντική συνεργασία θα δοκιμαστεί ακόμη περισσότερο.