Συνολικά 168,9 δισ. έχει κινητοποιήσει η ΕΕ από την αρχή του πολέμου. Στρατηγική σημασία για μεταρρυθμίσεις και την ευρωπαϊκή πορεία του Κιέβου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την εκταμίευση 4,05 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, λίγες ημέρες πριν η χώρα γιορτάσει την 34η επέτειο της ανεξαρτησίας της (24 Αυγούστου). Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αποτελεί σαφές μήνυμα ακλόνητης αλληλεγγύης, σε μια περίοδο που ο πόλεμος συνεχίζεται με αμείωτη ένταση.

Η δομή της χρηματοδότησης

Από το συνολικό ποσό, τα 3,05 δισ. ευρώ προέρχονται από τη Διευκόλυνση για την Ουκρανία, ενώ 1 δισ. ευρώ χορηγείται μέσω της Μακροοικονομικής Χρηματοδοτικής Βοήθειας (MFA) στο πλαίσιο του δανειακού μηχανισμού της G7.

Η Διευκόλυνση για την Ουκρανία, που ενεργοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2024, έχει ήδη αποδώσει συνολικά 22,7 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν το 60% του διαθέσιμου πακέτου των 50 δισ. ευρώ για την τετραετία 2024-2027. Η τελευταία εκταμίευση εγκρίθηκε αφού το Κίεβο πληρούσε 13 δείκτες μεταρρυθμίσεων, που αφορούν τη δημόσια διοίκηση, τη διαχείριση δημόσιας περιουσίας, την πράσινη μετάβαση, τον ψηφιακό και αγροδιατροφικό τομέα, αλλά και τον στρατηγικό τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών.

Παράλληλα, το 1 δισ. ευρώ της MFA εντάσσεται στο πλαίσιο της συλλογικής προσπάθειας των χωρών της G7 να συγκεντρώσουν 45 δισ. ευρώ μέσω του μηχανισμού ERA (Extraordinary Revenue Acceleration). Τα δάνεια αυτά θα αποπληρωθούν με έσοδα που προέρχονται από παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, τα οποία τελούν υπό τον έλεγχο της ΕΕ.

Η σημασία για την Ουκρανία και την ΕΕ

Η φον ντερ Λάιεν τόνισε πως «όταν η Ουκρανία είναι ισχυρή, η Ευρώπη είναι και ισχυρότερη», αναδεικνύοντας την πολιτική διάσταση της οικονομικής βοήθειας. Πέρα από τη στήριξη στη μακροοικονομική σταθερότητα, η εκταμίευση συνδέεται και με τις μεταρρυθμίσεις ένταξης στην ΕΕ, με κορυφαίο παράδειγμα την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας του Εθνικού Γραφείου και της Εισαγγελίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς. Η θεσμική ενίσχυση σε αυτόν τον τομέα θεωρείται ακρογωνιαίος λίθος για την ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας.

Η συνολική ευρωπαϊκή στήριξη

Από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν ξεκίνησε η ρωσική εισβολή, η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της έχουν κινητοποιήσει 168,9 δισ. ευρώ για την Ουκρανία. Η συνδρομή αυτή κατανέμεται σε:

• 73,6 δισ. ευρώ από τον κοινοτικό προϋπολογισμό για ανθρωπιστική βοήθεια, αντιμετώπιση κρίσεων, δημοσιονομική στήριξη και ανασυγκρότηση.

• 15 δισ. ευρώ διμερή βοήθεια από τα κράτη-μέλη.

• 59,6 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια, μέσω εθνικών προϋπολογισμών και του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την Ειρήνη.

• 3,7 δισ. ευρώ από έσοδα παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

• Τουλάχιστον 17 δισ. ευρώ για τη στήριξη Ουκρανών προσφύγων σε χώρες της ΕΕ.

Πολιτικό μήνυμα ενόψει κρίσιμων εξελίξεων

Η νέα εκταμίευση δεν έχει μόνο οικονομική σημασία, αλλά και βαθιά πολιτική φόρτιση. Έρχεται λίγες ημέρες πριν την εθνική εορτή της Ουκρανίας, υπενθυμίζοντας ότι η Ευρώπη βλέπει την ανεξαρτησία και την κυριαρχία της χώρας ως στοιχείο που συνδέεται άμεσα με τη δική της ασφάλεια και σταθερότητα. Παράλληλα, λειτουργεί ως μήνυμα προς τη Μόσχα ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας είναι μακροπρόθεσμη, θεσμοθετημένη και δεν εξαρτάται από βραχυπρόθεσμους πολιτικούς συσχετισμούς.