Τι ισχύει για τις καταθέσεις στην τράπεζα και τα μετρητά

Ένα ελεύθερος επαγγελματίας καταθέτει 50.000 ευρώ το 2022, ισχυριζόμενος ότι προέρχονται από αποταμίευση του 2016. Ο έλεγχος δείχνει ότι το δηλωθέν εισόδημά του τα έτη 2015–2017 ανήλθε συνολικά σε 30.000 ευρώ, ενώ οι δαπάνες του (ενοίκιο, δίδακτρα, δάνεια) ξεπέρασαν τις 40.000 ευρώ. Εφόσον δεν αποδεικνύεται πλεόνασμα κεφαλαίου, η κατάθεση χαρακτηρίζεται αδικαιολόγητη. Λογικό.

Πάμε να δούμε ένα άλλο παράδειγμα.

Μισθωτός δηλώνει ότι κατάθεση 20.000 ευρώ το 2023 προέρχεται από μετρητά που «κρατούσε στο σπίτι» από το 2019. Παρά το επαρκές εισόδημα, το ποσό δεν είχε κατατεθεί παλαιότερα ούτε καταγράφηκε σε δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης (Πόθεν Έσχες). Ελλείψει τεκμηρίωσης, η επίκληση μετρητών απορρίπτεται – όσο κι αν διαμαρτύρεται!

Τι ισχύει για τις καταθέσεις και τα μετρητά στην τράπεζα; Ας τα πάρουμε από την αρχή. Ως μετρητά στην τράπεζα νοούνται τα χρήματα σε φυσική μορφή (χαρτονομίσματα και κέρματα) που κατατίθενται ή τηρούνται σε λογαριασμό.

Η κατάθεση μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε στο ταμείο τραπεζικού καταστήματος είτε μέσω ΑΤΜ που υποστηρίζει καταθέσεις. Τα ποσά αυτά είναι άμεσα διαθέσιμα για αναλήψεις, πληρωμές ή μεταφορές και κατά κανόνα δεν δεσμεύονται, εκτός εάν πρόκειται για ειδικούς λογαριασμούς.

Οι τράπεζες υποχρεούνται να καταγράφουν και να αναφέρουν στις αρμόδιες αρχές καταθέσεις που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, βάσει της νομοθεσίας περί πρόληψης νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Η φύλαξη μετρητών σε τραπεζικό λογαριασμό παρέχει ασφάλεια συγκριτικά με τη διατήρησή τους στο σπίτι και παράλληλα επιτρέπει την αξιοποίησή τους μέσω τόκων ή άλλων προϊόντων.

Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) απέρριψε την προσφυγή, κρίνουσα ότι ο φορολογούμενος δεν μπορούσε να επικαλεστεί μετρητά παρελθόντων ετών για να δικαιολογήσει πιστωτικές κινήσεις στον λογαριασμό του.

Η απόφαση επιβεβαιώνει την εκτίμηση της ελεγκτικής υπηρεσίας, βάσει της πάγιας διοικητικής θέσης ότι για τη θεμελίωση δυνατότητας διακράτησης μετρητών εκτός τραπεζικού συστήματος απαιτείται συνδυαστική αξιολόγηση τόσο του διαθέσιμου κεφαλαίου προηγούμενων ετών όσο και των υφιστάμενων τραπεζικών καταθέσεων του φορολογουμένου.

Η φορολογική αρχή, εντοπίζοντας καταθέσεις μετρητών στον λογαριασμό, ζήτησε τεκμηρίωση προέλευσης. Ωστόσο, το πραγματικό διαθέσιμο κεφάλαιο των προηγούμενων ετών κρίθηκε ανεπαρκές για να στηρίξει ύπαρξη αδιάθετων μετρητών που να αιτιολογούν τις καταθέσεις. Συνεπώς, η προσφυγή απορρίφθηκε.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, κάθε προσαύξηση περιουσίας από άγνωστη, παράνομη ή αδικαιολόγητη πηγή θεωρείται κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολογείται με συντελεστή 33%.