Αυστηρότερες ποινές, αυτοδίκαιη αργία για κακουργήματα, νέες κυρώσεις έως 100.000 ευρώ και δημιουργία νέου Πειθαρχικού Συμβουλίου

Ένα νέο πλαίσιο για την πειθαρχική διαδικασία των δημοσίων υπαλλήλων διαμορφώνεται μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου του υπουργείου Εσωτερικών. Οι ρυθμίσεις που θα ισχύσουν από το νέο έτος επεκτείνουν τα πειθαρχικά παραπτώματα, εισάγουν νέες ποινές και αλλάζουν ριζικά τον τρόπο εξέτασης των υποθέσεων, με στόχο να μπει τέλος στις πολυετείς καθυστερήσεις που χαρακτηρίζουν σήμερα τη διαδικασία.

Νέες ποινές και αυστηρότερες κυρώσεις

Κομβική καινοτομία του νέου πλαισίου είναι η οριστική παύση (απόλυση) υπαλλήλου που αρνείται τη συμμετοχή στην αξιολόγηση για δύο συνεχόμενες χρονιές, είτε ως αξιολογητής είτε ως αξιολογούμενος. Σε περίπτωση μεμονωμένης άρνησης, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με δύο μηνιαίες αποδοχές. Παράλληλα, η αυτοδίκαιη αργία επεκτείνεται σε κάθε περίπτωση κακουργηματικής δίωξης, όχι μόνο σε αδικήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα.

Οι πειθαρχικές ποινές εμπλουτίζονται με νέες μορφές κυρώσεων, όπως η στέρηση μισθολογικού κλιμακίου για έως πέντε έτη, η αφαίρεση έως τεσσάρων κλιμακίων και η απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου για χρονικό διάστημα έως πέντε χρόνια. Προβλέπονται επίσης διοικητικές κυρώσεις που φτάνουν έως και τις 100.000 ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα του παραπτώματος.

Για πρώτη φορά θεσμοθετείται η «πειθαρχική συνδιαλλαγή», διαδικασία μέσω της οποίας ο ελεγχόμενος υπάλληλος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να εξασφαλίσει ευνοϊκότερη ποινή. Αυτό ισχύει μόνο για υποθέσεις που δεν επισύρουν οριστική παύση και εφόσον δεν υπάρχει οικονομική ζημία ή αυτή έχει αποκατασταθεί.

Περιορισμοί στον εκ νέου διορισμό

Αυστηροποιούνται και οι όροι για την επιστροφή στο Δημόσιο όσων απολύθηκαν για πειθαρχικά παραπτώματα. Το δικαίωμα επαναδιορισμού επέρχεται πλέον μετά από δέκα χρόνια (αντί για πέντε), ενώ το προσωρινό κώλυμα ισχύει και για υπαλλήλους που παραιτήθηκαν, αλλά η πειθαρχική διαδικασία συνεχίστηκε και κατέληξε σε απόφαση οριστικής παύσης.

Το νέο πειθαρχικό συμβούλιο

Από το 2026 ξεκινά η λειτουργία του Πειθαρχικού Συμβουλίου Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, το οποίο αντικαθιστά τα πρωτοβάθμια και το δευτεροβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο. Θα αποτελείται από 60 δικαστές – μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα καθυστερήσεων που προκαλούσε η παράλληλη ενασχόληση των δικαστικών λειτουργών.

Το νέο όργανο θα λειτουργεί σε τριμελείς ή πενταμελείς συνθέσεις, ανάλογα με τη σοβαρότητα της υπόθεσης, χωρίς τη συμμετοχή συνδικαλιστικών εκπροσώπων. Ο μόνος ρόλος των συνδικαλιστών θα είναι η δυνατότητα παρουσίας τους, εφόσον το ζητήσει ο υπάλληλος, για την έκθεση απόψεων πριν από την εκδίκαση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, σήμερα εκκρεμούν περίπου 2.300 πειθαρχικές υποθέσεις σε 100 πρωτοβάθμια πειθαρχικά συμβούλια, με διαδικασίες που σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνουν τα πέντε έτη. Τα συλλογικά όργανα θα καταργηθούν οριστικά το 2027, ενώ έως το τέλος του 2026 οφείλουν να ολοκληρώσουν την εκδίκαση όλων των εκκρεμών υποθέσεων.