Δασμοί Τραμπ: Η εμπορική στρατηγική υπό κατάρρευση μετά την απόφαση του Εφετείου

Δασμοί Τραμπ: Ισχυρό πλήγμα στην εμπορική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ επέφερε την Παρασκευή η απόφαση του Ομοσπονδιακού Εφετείου, το οποίο έκρινε παράνομους τους περισσότερους από τους λεγόμενους «αντισταθμιστικούς» δασμούς.

Η εξέλιξη αφήνει στον αέρα έναν από τους κεντρικούς άξονες της οικονομικής ατζέντας του Αμερικανού προέδρου και ανοίγει νέο κύκλο αβεβαιότητας για το παγκόσμιο εμπόριο.

Οι δασμοί που ακυρώνονται

Το Εφετείο έκρινε ότι οι δασμοί που ανακοίνωσε ο Τραμπ στις 2 Απριλίου και κάλυπταν περισσότερες από 60 χώρες δεν μπορούν να στηριχθούν στο νομικό πλαίσιο του International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) του 1977. Ο Τραμπ είχε κηρύξει το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ ως «εθνική έκτακτη ανάγκη», επικαλούμενος τον συγκεκριμένο νόμο για να επιβάλει επιβαρύνσεις έως και 50% σε χώρες όπως η Ινδία και η Βραζιλία, καθώς και έναν βασικό συντελεστή 10% στις περισσότερες άλλες χώρες.

Με ψήφους 7–4, το δικαστήριο τόνισε ότι η εξουσία για την επιβολή δασμών ανήκει αποκλειστικά στο Κογκρέσο, χαρακτηρίζοντας υπέρβαση αρμοδιοτήτων την προεδρική απόφαση. Έτσι, οι δασμοί που θα επηρέαζαν περίπου το 69% των εισαγωγών στις ΗΠΑ περιορίζονται τώρα μόλις στο 16%, εκτός αν ανατραπεί η απόφαση.

Παράλληλα, κρίθηκαν παράνομοι και οι δασμοί σε Κίνα, Καναδά και Μεξικό, οι οποίοι είχαν δικαιολογηθεί με το επιχείρημα ότι οι χώρες αυτές δεν λάμβαναν επαρκή μέτρα για τον περιορισμό της διακίνησης φαιντανύλης προς τις ΗΠΑ.

Οι δασμοί που παραμένουν

Η απόφαση δεν ακυρώνει το σύνολο της εμπορικής πολιτικής Τραμπ. Οι στοχευμένοι κλαδικοί δασμοί, γνωστοί ως Section 232 tariffs, που εφαρμόζονται στον χάλυβα και το αλουμίνιο, παραμένουν ανέπαφοι. Μάλιστα, στις αρχές του μήνα η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέκτεινε το πεδίο εφαρμογής τους σε περισσότερες από 400 κατηγορίες προϊόντων, με συντελεστή έως 50%.

Επιπλέον, οι δασμοί που είχε επιβάλει ο Τραμπ στην Κίνα κατά την πρώτη του θητεία –και διατήρησε η διοίκηση Μπάιντεν– εξακολουθούν να ισχύουν. Παράλληλα, η κατάργηση της εξαίρεσης de minimis σημαίνει ότι πλέον όλα τα εισαγόμενα προϊόντα αξίας έως και 800 δολαρίων υπόκεινται σε δασμούς και τέλη.

Πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις

Η απόφαση αναμένεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη στρατηγική του Λευκού Οίκου. Εφόσον το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώσει την ακύρωση, ο Τραμπ θα μπορεί να επιβάλει νέους δασμούς μόνο μέσω περιορισμένων εργαλείων, όπως ο Trade Act του 1974, που προβλέπει επιβαρύνσεις έως 15% και για διάστημα το πολύ 150 ημερών, εκτός αν υπάρξει παράταση από το Κογκρέσο.

Ο ίδιος ο πρόεδρος αντέδρασε οξύτατα, δηλώνοντας ότι «αν η απόφαση μείνει σε ισχύ, θα καταστρέψει κυριολεκτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες». Ήδη έχει προαναγγείλει προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο, ζητώντας την ανατροπή της ετυμηγορίας.

Την ίδια στιγμή, αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα ενισχύσει περαιτέρω τις κλαδικές επιβαρύνσεις, χρησιμοποιώντας τα Section 232 tariffs ως «παράκαμψη» των δικαστικών εμποδίων — κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει το νέο «εγχειρίδιο» εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ.