Η ΕΕ εξετάζει 10ετή παράταση στη φορολογική απαλλαγή καυσίμων για αεροπλοΐα και ναυτιλία. Βορράς-Νότος σε σύγκρουση για τους κλιματικούς στόχους

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά το ενδεχόμενο να παρατείνει για δέκα χρόνια τη φορολογική απαλλαγή των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στην αεροπορία και τη ναυτιλία, ανατρέποντας τις αρχικές φιλοδοξίες για ευθυγράμμιση με τους κλιματικούς στόχους. Σύμφωνα με προσχέδιο που επικαλείται το Reuters, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών φαίνεται να προσανατολίζονται σε συμβιβασμό, διατηρώντας το ισχύον καθεστώς έως το 2035.

Η πρόταση της Κομισιόν και οι αντιστάσεις των κρατών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει από το 2021 την αναθεώρηση των κανόνων για τον ενεργειακό φόρο, με στόχο την σταδιακή φορολόγηση καυσίμων που εκπέμπουν CO₂ σε αεροπλοΐα και ναυτιλία. Ωστόσο, αρκετές χώρες με ισχυρή ναυτιλιακή βιομηχανία ή μεγάλους τουριστικούς τομείς έχουν αντισταθεί, προβάλλοντας το επιχείρημα της προστασίας της ανταγωνιστικότητας των εταιρειών τους.

Σύμφωνα με το προσχέδιο, η φορολόγηση θα εξεταστεί εκ νέου το 2035, όταν η Επιτροπή θα αξιολογήσει τις συνθήκες και θα εισηγηθεί τυχόν τροποποιήσεις. Μέχρι τότε, μόνο ιδιωτικά σκάφη αναψυχής και μικρά αεροσκάφη έως 19 θέσεων αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωπα με φόρους.

Βορράς – Νότος σε τροχιά σύγκρουσης

Το θέμα δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά και πολιτικό. Οι χώρες του Βορρά, με πιο ανεπτυγμένα πράσινα προγράμματα, πιέζουν για αλλαγή των δημοσιονομικών κανόνων και άμεση εφαρμογή φορολογικών κινήτρων για καθαρότερη ενέργεια. Αντίθετα, οι χώρες του Νότου, που εξαρτώνται έντονα από τον τουρισμό και τη ναυτιλία, ζητούν περισσότερο χρόνο προσαρμογής.

Η συζήτηση αναμένεται να κορυφωθεί την Παρασκευή σε συνάντηση αξιωματούχων στις Βρυξέλλες, ενώ στόχος της δανικής προεδρίας, που έχει συντάξει το τελευταίο έγγραφο, είναι η επίτευξη συμφωνίας έως τον Νοέμβριο.

Η κλιματική διάσταση και το δύσκολο στοίχημα

Η ΕΕ ήδη εφαρμόζει ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές σε καύσιμα όπως η βενζίνη και η ηλεκτρική ενέργεια. Ωστόσο, η φορολόγηση της αεροπορίας και της ναυτιλίας παραμένει εκκρεμότητα εδώ και χρόνια, παρά τις συνεχείς πιέσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις. Οι ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι χωρίς κίνητρα για καθαρά καύσιμα, οι κλιματικοί στόχοι της Ένωσης θα καταστούν δύσκολα επιτεύξιμοι.

Η δυσκολία έγκειται στην απαίτηση για ομόφωνη έγκριση όλων των κρατών-μελών σε φορολογικά ζητήματα, γεγονός που κάνει κάθε διαπραγμάτευση ιδιαίτερα περίπλοκη.

Εάν προχωρήσει η δεκαετής παράταση, η ΕΕ κινδυνεύει να χάσει ένα σημαντικό εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών στον τομέα των μεταφορών, ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τέταρτο των συνολικών εκπομπών CO₂ της Ευρώπης.