Η Λευκωσία βάζει στον «πάγο» την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ επικαλούμενη έλλειψη βιωσιμότητας

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, γνωστή ως Great Sea Interconnector (GSI), φαίνεται να αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια, με τη Λευκωσία να δηλώνει ότι δεν μπορεί να προχωρήσει υπό τους παρόντες όρους. Ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή Κύπρου, τόνισε ότι δύο ανεξάρτητες μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα πως το έργο δεν είναι βιώσιμο.

Το χρονικό ενός έργου που «σέρνεται» από το 2010

Η ηλεκτρική διασύνδεση συζητείται εδώ και 15 χρόνια, με στόχο να σπάσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και να ενισχύσει την ασφάλεια τροφοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το έργο είχε αναγνωριστεί ως ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και η Κομισιόν είχε αποφασίσει να το χρηματοδοτήσει με 650 εκατ. ευρώ μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility (CEF). Ωστόσο, όπως σημείωσε ο Κεραυνός, το γεγονός ότι τόσα χρόνια μετά δεν έχει υλοποιηθεί γεννά ερωτήματα: «Γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που χρηματοδοτεί έργα υπό αυστηρούς όρους και χρονοδιαγράμματα, δεν διερωτάται γιατί αυτό το έργο δεν προχώρησε;».

Η κριτική του Κύπριου υπουργού αντανακλά όχι μόνο τα τεχνικά και οικονομικά εμπόδια, αλλά και τις γεωπολιτικές τριβές που περιβάλλουν ένα τόσο φιλόδοξο σχέδιο, το οποίο θα ένωνε τρεις χώρες με διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες στην ενέργεια.

Οι οικονομικές εκκρεμότητες και οι πολιτικές διαστάσεις

Η Λευκωσία καλείται να καλύψει μέρος της χρηματοδότησης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την έγκριση από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) της εκταμίευσης 25 εκατ. ευρώ. Όμως, ο Κεραυνός ξεκαθάρισε πως «με τα σημερινά οικονομικά, τεχνικά και γεωπολιτικά δεδομένα, η πληρωμή αυτού του ποσού δεν είναι μια απλή υπόθεση».

Η θέση αυτή ουσιαστικά θέτει την Κύπρο εκτός του έργου, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις τόσο στην Αθήνα όσο και στις Βρυξέλλες. Για την Ελλάδα, το GSI αποτελεί κομβικό κρίκο στην ενεργειακή διασύνδεση με την Ανατολική Μεσόγειο και τη στρατηγική διαφοροποίησης πηγών ενέργειας. Παράλληλα, η εγκατάλειψη από τη Λευκωσία ενδέχεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση για το κατά πόσο το έργο μπορεί να προχωρήσει μόνο με την Αθήνα και το Τελ Αβίβ, ή αν θα απαιτηθεί νέα αρχιτεκτονική διασύνδεσης.

Το μέλλον του Great Sea Interconnector

Η συζήτηση για το αν το καλώδιο είναι βιώσιμο ή όχι αποκτά πλέον πολιτική διάσταση. Για τους υποστηρικτές του έργου, το GSI δεν είναι μόνο μια ενεργειακή επένδυση, αλλά και ένα στρατηγικό γεωπολιτικό εργαλείο που θα ενισχύσει τη θέση της Κύπρου και της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη. Για την κυπριακή κυβέρνηση, αντίθετα, οι αριθμοί δεν «βγαίνουν» και η συνέχιση της χρηματοδότησης χωρίς διασφαλίσεις κρίνεται επικίνδυνη.

Σε κάθε περίπτωση, η στάση της Λευκωσίας σηματοδοτεί ένα σημαντικό πισωγύρισμα για την ενεργειακή ολοκλήρωση της περιοχής, την ώρα που η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές πηγές και διαδρομές ηλεκτρισμού για να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια.

Διαβάστε επίσης: Χριστοδουλίδης «δείχνει» ΑΔΜΗΕ για τις καθυστερήσεις στη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου