Το δείπνο Τραμπ στη Νέα Υόρκη επιβεβαίωσε τη στενή σχέση Αθήνας-Ουάσινγκτον, ενώ η απουσία Ερντογάν από Κοπεγχάγη σκιάζει τα ελληνοτουρκικά

Το λαμπερό δείπνο που παρέθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της 80ής Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, είχε έντονη συμβολική αξία για την ελληνική αποστολή. Η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη με τη σύζυγό του Μαρέβα Γκραμπόφσκι, δίπλα στον Αμερικανό πρόεδρο και την πρώτη κυρία Μελάνια Τραμπ, σήμανε ότι η Αθήνα εξακολουθεί να θεωρεί τον Λευκό Οίκο τον βασικό της στρατηγικό εταίρο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η φωτογραφία Κυριάκου Μητσοτάκη και Ντόναλντ Τραμπ, δεν ήταν απλώς μία τυπική στιγμή πρωτοκόλλου. Ήταν ένα ελεγχόμενο μήνυμα συμμαχίας και γεωπολιτικής ισορροπίας. Η Αθήνα επανεπιβεβαίωσε τον ρόλο της ως σταθερού εταίρου της Ουάσινγκτον, ενώ η Άγκυρα κρατούσε αποστάσεις και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έδειχναν να παραμένουν στάσιμες.

Το δείπνο πρόσφερε στον Έλληνα πρωθυπουργό την ευκαιρία μιας ζεστής ανταλλαγής απόψεων με τον Αμερικανό πρόεδρο. Δεν υπήρξε, ωστόσο, ρητή τοποθέτηση του Τραμπ για τα ελληνοτουρκικά, κάτι που οι διπλωματικές πηγές ερμηνεύουν ως στρατηγική επιλογή να μην εμπλακεί δημόσια σε αυτό το στάδιο.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η επόμενη κατ’ ιδίαν συνάντηση Μητσοτάκη-Τραμπ θεωρείται θέμα χρόνου.

Η σκιά της Νέας Υόρκης και το casus belli

Η παρουσία του Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη επισκιάστηκε από τη ματαίωση της συνάντησής του με τον Ταγίπ Ερντογάν, λίγες μόλις ώρες πριν πραγματοποιηθεί.
Η ελληνική πλευρά αποδίδει την εξέλιξη στην απροθυμία της Άγκυρας να συζητήσει επί της ουσίας, ενώ η τουρκική πλευρά επικαλέστηκε οργανωτικά ζητήματα.

Το γεγονός ήρθε σε μια στιγμή που η Αθήνα ανέβασε ρητορικά τον πήχη, θέτοντας για πρώτη φορά ανοιχτά από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης το ζήτημα του casus belli:

«Δεν μπορείς να διεκδικείς συμμετοχή σε μηχανισμούς ευρωπαϊκής ασφάλειας και ταυτόχρονα να διατηρείς απειλή πολέμου απέναντι σε κράτος-μέλος της ΕΕ», δήλωσε ο πρωθυπουργός.

Η τοποθέτηση αυτή θεωρείται ότι προκάλεσε δυσαρέσκεια στην Άγκυρα και δυσχέρανε περαιτέρω το κλίμα για διάλογο.

Κοπεγχάγη χωρίς τετ-α-τετ

Η Σύνοδος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στην Κοπεγχάγη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως νέα αφετηρία για διάλογο. Όμως, η απόφαση του Τούρκου προέδρου να μην ταξιδέψει στη Δανία ακύρωσε κάθε προοπτική συνάντησης.

Η ελληνική πλευρά θα επικεντρωθεί σε επαφές με Ευρωπαίους ηγέτες, προβάλλοντας ζητήματα ασφάλειας, μεταναστευτικής πολιτικής και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η απουσία Ερντογάν, όμως, επιβεβαιώνει το διπλωματικό κενό στις ελληνοτουρκικές επαφές.

Χαμηλές προσδοκίες για το Κυπριακό

Σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή, υπήρξε επικοινωνία μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας πριν από τη ματαίωση της συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν, χωρίς όμως να βρεθεί τρόπος επαναπρογραμματισμού. «Δεν επιδιώκουμε μια συνάντηση για τη φωτογραφία, αλλά κάτι ουσιαστικό. Εδώ υπήρξε πραγματικό ζήτημα προγραμματισμού», τόνισε η ίδια πηγή.

Για την επικείμενη τριμερή συνάντηση Ελλάδας-Κύπρου-Συρίας, η ίδια πηγή επισήμανε ότι ορίστηκε κοινή επιτροπή για την προώθηση θεμάτων περιφερειακής συνεργασίας, ενώ για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης δήλωσε ότι θα προχωρήσει, παρά τις τεχνικές εκκρεμότητες.

Όσον αφορά το Κυπριακό, η διπλωματική εκτίμηση είναι ρεαλιστική:

«Δεν περιμένουμε πολλά από την επικείμενη τριμερή, λόγω των εκλογών στα κατεχόμενα».

Η ίδια πηγή υπενθύμισε ότι τα τελευταία δύο χρόνια το Κυπριακό έχει επανέλθει ως προτεραιότητα για τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ: «Πριν τέσσερα χρόνια, η τουρκική πλευρά έλεγε ότι θα κάτσει στο τραπέζι μόνο με αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας. Σήμερα συζητά εντός του πλαισίου του ΟΗΕ».

Η στάση της Ουάσινγκτον

Η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά αλλά αποφεύγει να αναμειχθεί ενεργά, επιλέγοντας να κρατήσει ανοιχτούς διαύλους τόσο με την Αθήνα όσο και με την Άγκυρα.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, βλέπει στο δείπνο Τραμπ μια ευκαιρία να προβάλει το μήνυμα της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας-ΗΠΑ, προσδοκώντας στήριξη σε μελλοντικές πρωτοβουλίες για το Κυπριακό και την περιφερειακή ασφάλεια.

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αν ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιλέξει στο επόμενο διάστημα να αναλάβει ενεργότερο ρόλο ως διαμεσολαβητής σε ένα πεδίο όπου οι ισορροπίες είναι λεπτές, ειδικά εφόσον το Κυπριακό αποκτήσει ξανά δυναμική στη διεθνή ατζέντα.

Διαβάστε επίσης: Η στιγμή της αλήθειας για το Κυπριακό: Τι συζητήθηκε στη συνάντηση Μητσοτάκη-Γκουτέρες