Πρόκειται για το πιο δημοφιλές άθλημα στον κόσμο. Το ποδόσφαιρο είναι γνωστό σε κάθε γωνιά του πλανήτη και χαρακτηρίζεται, όχι άδικα, ως «ο βασιλιάς των σπορ». Ωστόσο, μια νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι το παιχνίδι αυτό δεν είναι τόσο ακίνδυνο όσο συχνά πιστεύουμε.
Οι 10 πιο ακριβοί ποδοσφαιριστές: Νέοι βασιλιάδες στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο
Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα έρευνα που εξέτασε τον αντίκτυπο του ποδοσφαίρου στον εγκέφαλο κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι κεφαλιές –είτε σε προπονήσεις είτε σε αγώνες– μπορούν να προκαλέσουν βλάβες, ακόμη και σε ερασιτεχνικό επίπεδο, όπου δεν καταγράφονται επισήμως διασείσεις.
Η μελέτη, που παρουσιάστηκε στο Science Alert, ανέλυσε δεδομένα από 352 ερασιτέχνες ποδοσφαιριστές. Διαπιστώθηκε ότι όσοι εκτελούσαν περισσότερες από χίλιες κεφαλιές τον χρόνο εμφάνισαν μικροσκοπικές αλλοιώσεις στις εξωτερικές ρυτίδες του εγκεφάλου, ακριβώς πίσω από τα μάτια, ανεξάρτητα από ηλικία ή φύλο. Οι ίδιοι παίκτες σημείωσαν επίσης χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης και μάθησης.
«Οι κεφαλιές προκαλούν συγκεκριμένες αλλαγές»
«Το σημαντικό στη μελέτη μας είναι ότι δείχνει, πραγματικά για πρώτη φορά, πως η έκθεση σε επαναλαμβανόμενα χτυπήματα στο κεφάλι οδηγεί σε συγκεκριμένες αλλοιώσεις του εγκεφάλου, οι οποίες με τη σειρά τους επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία», τόνισε ο νευροεπιστήμονας Michael Lipton από το Πανεπιστήμιο Columbia.
Η έρευνα του Lipton, που δημοσιεύτηκε αρχικά στο JAMA Network Open, καταλήγει ότι ακόμη και ήπια επαναλαμβανόμενα χτυπήματα έχουν σωρευτικό αποτέλεσμα. Οι επιπτώσεις δεν αφορούν μόνο τους επαγγελματίες αθλητές, ούτε περιορίζονται σε όσους έχουν ιστορικό διάσεισης. Προηγούμενες μελέτες του ιδίου είχαν δείξει αλλοιώσεις στη λευκή ουσία του εγκεφάλου ερασιτεχνών ποδοσφαιριστών σε σχέση με αθλητές άλλων αθλημάτων.
Το «αδύνατο σημείο» του εγκεφάλου
Η ομάδα του Lipton ανέπτυξε μια νέα μέθοδο απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού διάχυσης (dMRI) που επιτρέπει την ανίχνευση βλαβών στη λεγόμενη φλοιώδη διεπαφή φαιάς-λευκής ουσίας (GWI) – μια περιοχή του εγκεφάλου δύσκολη στη μελέτη.
Με τη νέα τεχνική, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι ποδοσφαιριστές δήλωσαν αυξημένη συχνότητα κεφαλιών παρουσίασαν σημαντικές αλλαγές στον GWI στο πρόσθιο τμήμα του εγκεφάλου, ακριβώς στο σημείο όπου χτυπά η μπάλα. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι το φαινόμενο μοιάζει με έναν «μώλωπα» του εγκεφάλου που εκδηλώνεται στην αντίθετη πλευρά από το χτύπημα.
Η μεταπτυχιακή φοιτήτρια Joan Song, μέλος της ερευνητικής ομάδας, εξηγεί: «Σε υγιή άτομα παρατηρείται μια απότομη μετάβαση μεταξύ φαιάς και λευκής ουσίας. Μελετήσαμε εάν η επαναλαμβανόμενη κεφαλιά μπορεί να αποδυναμώσει αυτή τη μετάβαση, προκαλώντας μικρές αλλά σημαντικές αλλοιώσεις».
Κίνδυνος για χρόνια βλάβη
Αν και χρειάζονται περισσότερες έρευνες, τα ευρήματα δείχνουν πως η χρόνια έκθεση σε κεφαλιές ενδέχεται να συνδέεται με σοβαρότερες νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως η χρόνια τραυματική εγκεφαλοπάθεια (CTE).
Η μελέτη έρχεται να ενισχύσει τις ανησυχίες της επιστημονικής κοινότητας σχετικά με την ασφάλεια των κεφαλιών, ακόμη και στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο, και θέτει επί τάπητος το ζήτημα επανεξέτασης κανόνων και μεθόδων προπόνησης, ιδίως σε νεαρές ηλικίες.
Μ.Η.Τ. 242183