Η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε τις πρώτες ώρες σήμερα ότι ενέκρινε την 1η φάση της συμφωνίας κατάπαυσης πυρός και απελευθέρωσης των ομήρων

Η κυβέρνηση του Ισραήλ ενέκρινε, υπό έντονες διεθνείς πιέσεις και ειδικά από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, την πρώτη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας, ανοίγοντας τον δρόμο για την απελευθέρωση των ομήρων και τον τερματισμό ενός πολέμου δύο ετών που έχει κοστίσει δεκάδες χιλιάδες ζωές.

Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε το πλαίσιο για την απελευθέρωση όλων των ομήρων, ζωντανών και νεκρών, ενώ επιβεβαίωσε πως η συμφωνία τέθηκε ήδη σε ισχύ.

Η συμφωνία της Αιγύπτου και το «σχέδιο Τραμπ»

Η συμφωνία υπογράφηκε το πρωί στο Κάιρο, έπειτα από τέσσερις ημέρες εντατικών διαπραγματεύσεων με τη διαμεσολάβηση της Αιγύπτου και τη συμμετοχή διεθνών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.

Το σχέδιο, που περιλαμβάνει 20 σημεία, βασίζεται στην πρόταση που παρουσίασε ο Ντόναλντ Τραμπ στις 29 Σεπτεμβρίου, η οποία προβλέπει σταδιακό τερματισμό των εχθροπραξιών, ανθρωπιστική βοήθεια, απελευθέρωση των ομήρων και προοδευτική αποχώρηση του ισραηλινού στρατού από τη Γάζα.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του γραφείου του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Σος Μπεντροσιάν, «όλοι οι όμηροι – ζωντανοί και νεκροί – θα επιστρέψουν εντός 72 ωρών από την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός». Οι Ισραηλινές δυνάμεις αναμένεται να αποσυρθούν από ορισμένες περιοχές, διατηρώντας ωστόσο τον έλεγχο του 53% της Λωρίδας της Γάζας, σύμφωνα με ισραηλινές πηγές.

Παράλληλα, η Χαμάς φέρεται να έχει συμφωνήσει στην απελευθέρωση των ομήρων με αντάλλαγμα την αποφυλάκιση 2.000 Παλαιστινίων κρατουμένων στο Ισραήλ και τη διευκόλυνση της ανθρωπιστικής βοήθειας.

Αντιδράσεις και διεθνείς τοποθετήσεις

Ο επικεφαλής της ισραηλινής διπλωματίας, Γκίντεον Σάαρ, δήλωσε ότι η απελευθέρωση των ομήρων θα σημάνει «το τέλος του πολέμου», ενώ ο εκπρόσωπος της Χαμάς, Χαλίλ αλ-Χάγια, ανέφερε πως έλαβε «διαβεβαιώσεις από την αμερικανική κυβέρνηση και τους μεσολαβητές ότι ο πόλεμος τερματίζεται πλήρως».

Από την πλευρά του, ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική στιγμή», επισημαίνοντας ότι επιθυμεί «ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα» ανάμεσα στους Παλαιστινίους και το Ισραήλ.

Στην Αίγυπτο, ο πρόεδρος Άμπντελ Φάταχ αλ-Σίσι επαίνεσε τις αμερικανικές προσπάθειες, ενώ αρκετές χώρες της περιοχής-από το Ιράν μέχρι την Ιορδανία– χαιρέτισαν την επίτευξη συμφωνίας.

Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επισκεφθεί τη Μέση Ανατολή, δηλώνοντας πως «ίσως είμαι εκεί τη Δευτέρα ή την Τρίτη για να υποδεχθώ τους ομήρους».

Οι προϋποθέσεις της 2ης φάσης: Επιτροπή ειρήνης και διεθνή εποπτεία

Η δεύτερη φάση του σχεδίου προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς, την πλήρη αποχώρηση του ισραηλινού στρατού και τη δημιουργία μεταβατικού κυβερνητικού σχήματος στη Γάζα, υπό την εποπτεία μιας «Επιτροπής Ειρήνης» που θα τελεί υπό την αιγίδα του προέδρου των ΗΠΑ.

Ωστόσο, ο αξιωματούχος της Χαμάς Οσάμα Χαμντάν απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα αμερικανικής κηδεμονίας, τονίζοντας ότι «κανένας Παλαιστίνιος δεν μπορεί να αποδεχθεί τέτοιο καθεστώς επιτήρησης».

Αμερικανικές πηγές ανέφεραν ότι περίπου 200 στρατιωτικοί των ΗΠΑ θα κινητοποιηθούν για να παρακολουθήσουν την εφαρμογή της συμφωνίας, χωρίς να εμπλακούν επιχειρησιακά.

Το ανθρώπινο κόστος και οι προσδοκίες

Η έφοδος της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 στο νότιο Ισραήλ είχε προκαλέσει 1.219 νεκρούς, κυρίως αμάχους, ενώ οι ισραηλινές επιχειρήσεις αντιποίνων στη Γάζα έχουν αφήσει περισσότερους από 67.000 νεκρούς, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας της Χαμάς, τα οποία θεωρεί αξιόπιστα ο ΟΗΕ.

Παρά τον τεράστιο ανθρώπινο φόρο αίματος, οι σκηνές χαράς στη Χαν Γιούνις και στο Τελ Αβίβ υποδηλώνουν μια ανακούφιση μετά από δύο χρόνια πολέμου, πείνας και καταστροφής. Στη “πλατεία των ομήρων” στο Τελ Αβίβ, εκατοντάδες άνθρωποι πανηγύρισαν κρατώντας πλακάτ που έγραφαν «επιστρέφουν».

Η συμφωνία θεωρείται από αναλυτές η πιο σημαντική διπλωματική επιτυχία των τελευταίων ετών στη Μέση Ανατολή, αλλά και ένα κρίσιμο στοίχημα για τη διατήρηση της ειρήνης, σε μια περιοχή που σπάνια γνωρίζει σταθερότητα.

Ειρήνη υπό δοκιμασία

Παρά τον τερματισμό των συγκρούσεων, η σταθερότητα στη Γάζα θα εξαρτηθεί από το πόσο βιώσιμη θα αποδειχθεί η νέα συμφωνία και αν οι δύο πλευρές θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους. Η αμερικανική διπλωματία αναλαμβάνει πλέον τον ρόλο του εγγυητή, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η αναζωπύρωση της βίας και να τεθούν οι βάσεις για μόνιμη ειρηνευτική διαδικασία.

Όπως εκτιμούν διεθνείς αναλυτές, αν η συμφωνία εφαρμοστεί πλήρως, θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια νέα ισορροπία στη Μέση Ανατολή, ενώ η εμπλοκή των ΗΠΑ και της Αιγύπτου καθιστά το εγχείρημα διπλωματικό στοίχημα παγκόσμιας εμβέλειας.

Διαβάστε επίσης: Τραμπ για Γάζα: Οι όμηροι θα απελευθερωθούν Δευτέρα ή Τρίτη