Μόλις 17 κάμερες υπερβολικής ταχύτητας και 12 λεωφορειολωρίδων λειτουργούν – Πλήρης εγκατάσταση 2.500 μονάδων αναμένεται το 2026

Η υπόσχεση της πολιτείας να χρησιμοποιήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο καμερών για τον έλεγχο του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) βρίσκεται προς το παρόν σε «ημιλειτουργική» φάση. Παρά την αισιοδοξία που έχει διατυπωθεί, έως σήμερα λειτουργούν μόλις 17 κάμερες στην Αττική Οδό για έλεγχο ταχύτητας και 12 μονάδες του ΟΑΣΑ που παρακολουθούν τις λεωφορειολωρίδες.

Η καθυστέρηση δεν είναι έκπληξη: ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έχει δηλώσει ότι ο διαγωνισμός για το πληροφοριακό σύστημα, το οποίο θα συγκεντρώνει τα δεδομένα των καμερών και θα διαχειρίζεται τις κλήσεις, εκκρεμεί. Η εκτίμησή του είναι ότι ο διαγωνισμός θα ολοκληρωθεί το 2026 και τότε το σύνολο των καμερών θα «πέσει» σε ενιαίο σύστημα.

Η πρόκληση όμως είναι μεγαλύτερη όταν μιλάμε για κάμερες τεχνητής νοημοσύνης (AI). Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, επισημαίνει ότι το σύστημα AI αυτή τη στιγμή εκπαιδεύεται. Στόχος είναι να αποφευχθούν ψευδείς κλήσεις, με τους αλγόριθμους να «μαθαίνουν» από λάθη και διασταυρώσεις, πριν αρχίσουν οι μαζικές βεβαιώσεις παραβάσεων.

Ένα άλλο σημείο προβληματισμού είναι οι κάμερες της Περιφέρειας Αττικής για την παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη. Δύο κάμερες στην λεωφόρο Ποσειδώνος είχαν εγκατασταθεί πριν από περίπου τέσσερα χρόνια και λειτούργησαν πιλοτικά, σήμερα όμως δεν βεβαιώνουν παραβάσεις. Οι υπόλοιπες 388 μονάδες που είχαν παραγγελθεί δεν έχουν παραληφθεί, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες δεν πληρούσαν τις τεχνικές προδιαγραφές που είχαν τεθεί.

Τι μέλλει γενέσθαι – Timeline και προσδοκίες

Σύμφωνα με τον κ. Παπαστεργίου, οι 2.500 κάμερες που προβλέπονται για πλήρη κάλυψη των κυριότερων δρόμων αναμένεται να εγκατασταθούν εντός του 2026. Ο διαγωνισμός για την προμήθεια και εγκατάσταση είναι ήδη σε δημόσια διαβούλευση.

Παράλληλα, πιλοτικές εφαρμογές ψηφιακών καμερών ήδη δοκιμάζονται σε πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, όπου εντοπίζονται παραβάσεις σε πραγματικό χρόνο (μη χρήση ζώνης, χρήση κινητού, παραβίαση κόκκινου), χωρίς όμως να έχουν εκδοθεί ακόμη τα αντίστοιχα πρόστιμα.

Το σχέδιο προβλέπει οι κάμερες να συνδέονται σε ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα: κράτησή τους μέσω της θυρίδας πολίτη στο gov.gr, αυτόματη επιβολή ποινών, διαχείριση ενστάσεων και ηλεκτρονική πληρωμή.

Ανάγκη για διαφάνεια και εμπιστοσύνη

Μια τεχνολογία χωρίς σαφή θεσμικά όρια και αλγόριθμους που δεν έχουν δοκιμαστεί επαρκώς μπορεί να γεννήσει αμφιβολίες. Η πολιτεία οφείλει να εξασφαλίσει:

• Αυστηρό έλεγχο των τεχνικών προδιαγραφών και συμμόρφωση,

• Δημοσίους ελέγχους στους αλγορίθμους AI,

• Διαφάνεια στη διαδικασία ενστάσεων, και

• Προστασία προσωπικών δεδομένων

Μόνο έτσι οι πολίτες θα μπορούν να αποδέχονται ότι οι κάμερες δεν είναι μέσο επιβολής αλλά εργαλείο οδικής ασφάλειας.

Η επόμενη φάση, όταν δηλαδή οι κάμερες αρχίσουν να «στέλνουν» πρόστιμα,θα είναι η πραγματική δοκιμασία της εμπιστοσύνης προς το σύστημα.