Ο ΕΟΔΥ αποκτά γραφείο εντοπισμού fake news για θέματα υγείας. Ποιες αλλαγές έρχονται στην ενημέρωση

Η παραπληροφόρηση για την υγεία εξελίχθηκε σε άμεση απειλή· έτσι, το υπουργείο Υγείας ετοιμάζεται να δώσει οργανωμένη απάντηση. Στην ημερίδα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου με θέμα «Εμβόλια: Ασφάλεια, Καινοτομία & Οικονομική Υπεραξία», η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ανακοίνωσε τη δημιουργία του Γραφείου Εντοπισμού και Αντιμετώπισης Fake News, μιας δομής εντός του ΕΟΔΥ που θα λειτουργεί ως μόνιμος «φραγμός» στην παραπληροφόρηση.

Η ίδια τόνισε ότι «η παραπληροφόρηση γύρω από τα εμβόλια έχει εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία», και ανέφερε ότι ο ΠΟΥ ήδη χαρακτηρίζει τα fake news «νέα πανδημία». Ο πολίτης, είπε, συχνά δυσκολεύεται να ξεχωρίσει τι είναι επιστημονικό στοιχείο και τι ψευδές (ή ανακριβές), και είναι καθήκον της Πολιτείας να αποκαθιστά την εμπιστοσύνη στην επιστήμη με έγκυρη ενημέρωση.

Πώς θα λειτουργεί – Δελτίο, αναφορές και μάχη στα κοινωνικά δίκτυα

Το νέο γραφείο, με έδρα τον ΕΟΔΥ, θα λειτουργεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με βασική αποστολή την εντοπιστική ανάλυση ψευδών ειδήσεων για υγεία, εμβόλια και προληπτικές παρεμβάσεις, και την αντιπαραβολή τους με τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα. Η δομή θα «σαρώνει» ειδήσεις και δημοσιεύματα, θα αξιολογεί τη σοβαρότητά τους και θα αντιπαραθέτει την αλήθεια χωρίς να στιγματίζει το κοινό.

Ένα βασικό εργαλείο της δομής θα είναι το εβδομαδιαίο δελτίο fake news, το οποίο θα συνοδεύει το κανονικό επιδημιολογικό δελτίο του ΕΟΔΥ. Θα απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας, δημοσιογράφους, φαρμακοποιούς αλλά και στο ευρύ κοινό, με στόχο να είναι προσβάσιμο και κατανοητό.

Η υπουργός τόνισε ότι κάθε μήνυμα θα συνοδεύεται από επιστημονική τεκμηρίωση, ώστε να εξαλείφεται το περιθώριο αμφιβολίας ή παρερμηνείας.

Τα «όπλα» απέναντι στην παραπληροφόρηση

Η κα. Αγαπηδάκη υπενθύμισε τα βασικά: μετά την COVID-19, έχει μειωθεί η ορατότητα της αξίας των εμβολιασμών, παρά το ότι, όπως γίνεται διεθνώς αποδεκτό, είναι ένας από τους πιο αποδοτικούς τρόπους πρόληψης. «Δεν υπάρχει κανένα επιστημονικό τεκμηριωμένο στοιχείο που να συνδέει τον εμβολιασμό κατά της COVID-19 με τον καρκίνο», ξεκαθάρισε.

Παράλληλα, σημείωσε τις ψηφιακές πρωτοβουλίες που ήδη ενισχύουν τη διαφάνεια: το Ψηφιακό Βιβλιάριο Υγείας, όπου καταγράφονται ηλεκτρονικά όλοι οι εμβολιασμοί παιδιών, καθώς και η ενσωμάτωση των εμβολιασμών ενηλίκων στον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας. Μέσω αυτών, η διοίκηση θα μπορεί να εντοπίζει άμεσα τα κενά στην εμβολιαστική κάλυψη και να στοχεύει παρεμβάσεις.

Έμφαση έδωσε επίσης στην ανάγκη ενίσχυσης του εγγραμματισμού υγείας (health literacy): δηλαδή, όχι απλώς η πρόσβαση στη γνώση, αλλά η ικανότητα του πολίτη να την κατανοεί, να τη χρησιμοποιεί και να κρίνει τις πηγές. Σ’ αυτή την κατεύθυνση, ο ρόλος των φαρμακοποιών, των επιστημονικών φορέων και των δημοσιογράφων υγείας είναι κρίσιμος.

Προκλήσεις και το στοίχημα της εφαρμογής

Η πρόθεση είναι ξεκάθαρη αλλά η υλοποίηση δεν θα είναι εύκολη. Η ταχύτητα με την οποία διαδίδονται τα fake news, οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η δυσπιστία που κουβαλά μέρος του κοινού καθιστούν δύσκολο το έργο του νέου γραφείου. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από την υπευθυνότητα, τη συνεργασία με ψηφιακές πλατφόρμες και την ταχύτητα αντίδρασης.

Επιπλέον, όπως σημειώθηκε σε δημοσιεύματα, το υπουργείο σκοπεύει να συνδυάσει αυτή την πρωτοβουλία με άλλες παρεμβάσεις στο φαρμακευτικό σύστημα, για παράδειγμα, με νομοθετικές ρυθμίσεις που θα διευκολύνουν τη χορήγηση φαρμάκων υψηλού κόστους από ιδιωτικά φαρμακεία, για να μειωθεί η ταλαιπωρία των ασθενών και η επιβάρυνση των κρατικών δομών.