Η ΕΛΟΠΥ ζητά άμεση δράση, ενώ ο Μητσοτάκης δεσμεύεται για επίσπευση. Παρά τις δυσκολίες, ο τομέας διατηρεί εξαγωγική δυναμική

Θεσμικά «εγκλωβισμένος» παραμένει ο κλάδος των ιχθυοκαλλιεργειών, με τη μεγαλύτερη πρόκληση να αφορά την ολοκλήρωση του ειδικού χωροταξικού σχεδιασμού (ΕΠΧΣΑΑΥ), που εκκρεμεί εδώ και 14 χρόνια. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της Ελληνικής Οργάνωσης Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας (ΕΛΟΠΥ), Απόστολος Τουραλιάς, μόλις επτά από τις 23 αιτήσεις ίδρυσης Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ) έχουν θεσμοθετηθεί μέσω Προεδρικού Διατάγματος από το 2011 έως σήμερα.

Χρόνιες καθυστερήσεις και αβεβαιότητα για επενδύσεις

Σύμφωνα με τον κ. Τουραλιά, η καθυστέρηση οφείλεται στην αδυναμία της διοίκησης να εφαρμόσει την υφιστάμενη νομοθεσία, γεγονός που υπονομεύει τόσο τους στόχους του Πολυετούς Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για τις Υδατοκαλλιέργειες (ΠΕΣΣΑΥ) όσο και την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Παρά τις ώριμες μελέτες και τις εγκρίσεις περιβαλλοντικών όρων, η διαδικασία παραμένει στάσιμη. Χαρακτηριστικό είναι ότι η ΠΟΑΥ της Εύβοιας θεσμοθετήθηκε μόλις το 2024, έπειτα από μια δεκαετία διαβουλεύσεων.

Η απουσία οργανωμένων ζωνών δημιουργεί θεσμική ασάφεια, καθιστώντας δύσκολο τον έλεγχο και την εποπτεία των μονάδων, αλλά και αποθαρρύνοντας τις επενδύσεις. «Σε όλα τα επιχειρηματικά σχέδια του κλάδου υπάρχει επιφύλαξη, που συνδέεται με την καθυστέρηση στην έγκριση των ΠΟΑΥ», σημείωσε ο πρόεδρος της ΕΛΟΠΥ.

Πρωθυπουργική δέσμευση για επίσπευση

Από το βήμα της 89ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεσμεύτηκε για την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης του ειδικού χωροταξικού σχεδίου για τις ιχθυοκαλλιέργειες, χαρακτηρίζοντας τον τομέα «κρίσιμο για τον πρωτογενή τομέα». Ο κ. Τουραλιάς χαρακτήρισε την εξαγγελία «ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για τις επιχειρήσεις, τους 12.000 εργαζόμενους και τις τοπικές κοινωνίες», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για εκκρεμότητα που σχετίζεται άμεσα με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διαφάνεια στις διαδικασίες αδειοδότησης.

Ανθεκτικότητα και εξωστρέφεια σε μια δύσκολη χρονιά

Παρά τα θεσμικά εμπόδια, η ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια απέδειξε και το 2024 την ανθεκτικότητά της. Σύμφωνα με την 11η ετήσια έκθεση της ΕΛΟΠΥ, ο κλάδος διατήρησε την ηγετική του θέση στην ΕΕ και ενίσχυσε την εξωστρέφειά του, με αύξηση της αξίας πωλήσεων κατά 3,5%, στα 721,5 εκατ. ευρώ, παρά τη μείωση της παραγωγής κατά 5,5%.

Οι εξαγωγές παρουσίασαν πτώση 6%, ωστόσο η μέση τιμή εξαγωγής αυξήθηκε σημαντικά, ενισχύοντας τα έσοδα. Για το 2025, οι προοπτικές είναι θετικές, καθώς η διεθνής ζήτηση παραμένει ισχυρή, οι τιμές κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και το κόστος παραγωγής έχει μειωθεί λόγω της αποκλιμάκωσης των πρώτων υλών.

Ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον και γεωγραφική διασπορά

Το 2024 δραστηριοποιήθηκαν 73 εταιρείες και όμιλοι με 285 μονάδες εκτροφής, εκ των οποίων σχεδόν το 60% είναι μικρομεσαίες οικογενειακές επιχειρήσεις. Το 78% των μονάδων βρίσκεται σε τρεις αποκεντρωμένες διοικήσεις, Πελοποννήσου-Δυτικής Ελλάδας & Ιονίου, Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας και Αιγαίου, που αντιστοιχούν στο 81% των μισθωμένων εκτάσεων και στο 82% της ελληνικής παραγωγής.

Η υδατοκαλλιέργεια παραμένει ένας από τους πιο δυναμικούς εξαγωγικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, με σταθερή απασχόληση, ποιοτικά προϊόντα και αυξανμένο διεθνές ενδιαφέρον. Το ζητούμενο πλέον είναι η θεσμική σταθερότητα που θα απελευθερώσει το επενδυτικό δυναμικό και θα προσφέρει στον κλάδο τη σιγουριά που δικαιούται.