Η Ρωσία αγνοεί τις δυτικές κυρώσεις και αποστέλλει νέο φορτίο LNG από Portovaya. Το 2ο δεξαμενόπλοιο μέσα σε 3 μήνες, μέσω «σκιώδους στόλου»

Η Μόσχα συνεχίζει να προκαλεί τη Δύση στον ενεργειακό στίβο, με ένα νέο φορτίο υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) να αναχωρεί από τη μονάδα Portovaya στη Βαλτική Θάλασσα, παρά τις αμερικανικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη συγκεκριμένη εγκατάσταση. Τα τελευταία στοιχεία του London Stock Exchange Group (LSEG) επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για τη δεύτερη αποστολή μέσα σε διάστημα τριών μηνών, σηματοδοτώντας την επιμονή της Ρωσίας να διατηρήσει την παρουσία της στις διεθνείς αγορές LNG, ακόμη και με ανορθόδοξες μεθόδους.

Νέο πλοίο, ίδιο μήνυμα: «Δεν σταματάμε»

Σύμφωνα με τα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται το Reuters, το δεξαμενόπλοιο Valera (πρώην Velikiy Novgorod) απέπλευσε από τον Κόλπο της Φινλανδίας με προορισμό άγνωστη τοποθεσία, όπου αναμένεται να φτάσει στις 15 Ιανουαρίου. Το γεγονός ότι δεν υπάρχει σαφής δήλωση προορισμού ενισχύει τις υποψίες για προσπάθεια παράκαμψης των περιορισμών και εξεύρεσης αγοραστή εκτός του δυτικού συστήματος συναλλαγών.

Το πλοίο αυτό ακολουθεί την πορεία του Perle (πρώην Pskov), το οποίο αναχώρησε από την Portovaya τον Ιούλιο και εντοπίστηκε στα Στενά της Μαλάκκα, αφού εκφόρτωσε το φορτίο του σε άγνωστη τοποθεσία. Το μοτίβο δείχνει ότι η Ρωσία συνεχίζει να εξάγει LNG μέσω παράπλευρων διαύλων εμπορίου, αξιοποιώντας τα κενά στην επιβολή των κυρώσεων.

Η Portovaya στο μικροσκόπιο των ΗΠΑ

Η μονάδα Portovaya, χωρητικότητας 1,5 εκατομμυρίου τόνων LNG ετησίως, ξεκίνησε τη λειτουργία της τον Σεπτέμβριο του 2022. Μετά τις κυρώσεις των ΗΠΑ, οι εξαγωγές της ανεστάλησαν προσωρινά τον Φεβρουάριο, ωστόσο η δραστηριότητα φαίνεται να έχει ξαναρχίσει. Στα πρώτα στάδια λειτουργίας της, τα περισσότερα φορτία είχαν προορισμό την Τουρκία και την Ελλάδα, ενώ στη συνέχεια το πελατολόγιο της Ρωσίας διευρύνθηκε προς Κίνα, Ισπανία και Ιταλία.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Ρωσία προχώρησε και στην πρώτη αποστολή LNG προς την Κίνα από τη νέα μονάδα Arctic LNG 2, που επίσης βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια στρατηγική «ενεργειακής αντεπίθεσης» της Μόσχας, η οποία επιδιώκει να αποδείξει ότι παραμένει ικανή να εξάγει φυσικό αέριο σε τρίτες χώρες, παρά τους εμπορικούς αποκλεισμούς.

Ο «σκιώδης στόλος» και η νέα εποχή παράκαμψης

Η Ρωσία έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια έναν «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων, που αποτελείται κυρίως από παλαιά σκάφη με αδιαφανή ιδιοκτησιακά καθεστώτα. Αυτά τα πλοία συχνά απενεργοποιούν το σύστημα αυτόματης αναγνώρισης (AIS) ή αποστέλλουν πλαστά σήματα εντοπισμού, προκειμένου να καλύψουν τις πραγματικές τους κινήσεις.

Η τακτική αυτή, γνωστή ως πλαστογράφηση εντοπισμού, χρησιμοποιείται ευρέως τόσο σε μεταφορές πετρελαίου όσο και LNG, επιτρέποντας στη Μόσχα να συνεχίζει το εμπόριο ενέργειας μακριά από το βλέμμα των αμερικανικών και ευρωπαϊκών αρχών. Η χρήση του σκιώδους στόλου ενισχύεται όσο οι κυρώσεις επεκτείνονται, δημιουργώντας ένα παράλληλο σύστημα διεθνών συναλλαγών, όπου οι ροές ενέργειας διακινούνται ανεξάρτητα από τις δυτικές ρυθμίσεις.

Ένα μήνυμα προς τη Δύση

Η νέα αναχώρηση από την Portovaya δεν είναι απλώς μια εμπορική πράξη, αλλά ένα πολιτικό μήνυμα. Η Ρωσία επιδιώκει να δείξει ότι μπορεί να συνεχίσει την εξαγωγή φυσικού αερίου παρά τους περιορισμούς. Η επιμονή της εντάσσεται στη μακροχρόνια στρατηγική διαφοροποίησης των ενεργειακών της πελατών προς την Ασία, αλλά και στην προσπάθεια να διατηρήσει τη γεωπολιτική της ισχύ μέσω των ενεργειακών ροών.

Η Δύση, από την πλευρά της, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο «παιχνίδι σκιών», όπου η επιβολή κυρώσεων συχνά υστερεί σε σχέση με την ευρηματικότητα των παρακάμψεων. Η υπόθεση Portovaya αναδεικνύει ακριβώς αυτό, ότι η ενεργειακή γεωπολιτική παραμένει ένα πεδίο συνεχούς σύγκρουσης, με τη Ρωσία να μην δείχνει καμία πρόθεση υποχώρησης.

Διαβάστε επίσης: Ex ante ή ex post; Η μάχη για το ρωσικό LNG που θα καθορίσει την ενεργειακή ελευθερία της Ευρώπης