Φορολογικό νομοσχέδιο: Η ΟΚΕ βλέπει θετική κατεύθυνση, αλλά και «χαμένες ευκαιρίες» σε ΕΝΦΙΑ και χαμηλά εισοδήματα

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή της Ελλάδος (ΟΚΕ) βλέπει το νέο φορολογικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης ως ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για ένα δικαιότερο και πιο σταθερό φορολογικό πλαίσιο, αλλά επισημαίνει ότι η αποτελεσματικότητά του θα κριθεί στην πράξη.

Στη γνωμοδότησή της, η ΟΚΕ αναγνωρίζει τις θετικές ρυθμίσεις για τη μείωση των συντελεστών και των τεκμηρίων, ωστόσο προειδοποιεί πως η απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων για τα χαμηλά εισοδήματα, ο πληθωρισμός και ορισμένες ασάφειες σε ΕΝΦΙΑ και ΦΠΑ ενδέχεται να «θολώσουν» το κοινωνικό αποτύπωμα της μεταρρύθμισης.

Όπως επισημαίνεται, η μείωση των συντελεστών για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ και η οριζόντια μείωση των τεκμηρίων συνιστούν θετικά βήματα, που ενισχύουν τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα του φορολογικού πλαισίου. Ωστόσο, όπως τονίζει, το όφελος για όσους αμείβονται με κατώτατους μισθούς ή λαμβάνουν μικρές συντάξεις είναι περιορισμένο, καθώς δεν αλλάζει ο φορολογικός συντελεστής για τα πρώτα 10.000 ευρώ, ενώ ο πληθωρισμός «διαβρώνει» την αγοραστική ισχύ.

Η Επιτροπή σημειώνει ότι, αν και η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα σταθερότερο φορολογικό περιβάλλον, το βάρος για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα παραμένει δυσανάλογο. Παράλληλα, θεωρεί πως η καθυστέρηση στην εφαρμογή των μειώσεων φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες (με ορίζοντα το 2027) περιορίζει τη δυναμική του μέτρου.

Ο πληθωρισμός ως «σιωπηλός αντίπαλος» των ελαφρύνσεων

Στην καρδιά της ανάλυσής της, η ΟΚΕ θέτει το ζήτημα της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας. Όπως σημειώνει, η παρατεταμένη πληθωριστική πίεση έχει οδηγήσει πολλά εισοδήματα να μετακινηθούν τεχνητά σε υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια, με αποτέλεσμα οι πραγματικές ελαφρύνσεις να μειώνονται ή και να εξανεμίζονται. Το φαινόμενο αυτό, όπως αναφέρει, «αποδυναμώνει» την κοινωνική στόχευση του νομοσχεδίου, ειδικά για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

Η επισήμανση αυτή αποκτά βαρύτητα, καθώς συνδέει τη φορολογική πολιτική με τη νομισματική πραγματικότητα: ο πληθωρισμός, ακόμη και σε ήπια επίπεδα, μπορεί να εξουδετερώσει τα οφέλη των μειώσεων αν δεν συνοδεύεται από μηχανισμό αυτόματης προσαρμογής.

Θετικές κινήσεις σε ΕΝΦΙΑ και ΦΠΑ, αλλά ζητούνται πιο καθαρά κριτήρια

Η ΟΚΕ χαρακτηρίζει θετικές τις πρωτοβουλίες για μείωση ή και σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ πρώτης κατοικίας σε μικρούς οικισμούς, εκτιμώντας ότι πρόκειται για μέτρο που ενισχύει την περιφερειακή συνοχή και την αξία της υπαίθρου. Παρ’ όλα αυτά, ζητά πιο σαφή κριτήρια για την εφαρμογή της ρύθμισης, ώστε να αποφευχθούν νέες ανισότητες μεταξύ περιοχών με παρόμοια χαρακτηριστικά.

Αντίστοιχες παρατηρήσεις διατυπώνει για τη μείωση ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά του Αιγαίου, αναγνωρίζοντας ότι το μέτρο υποστηρίζει τις νησιωτικές οικονομίες, αλλά χρειάζεται σαφή τεκμηρίωση ώστε να μην ενισχυθούν αδικαιολόγητα διαφορές μεταξύ όμορων νησιών.

Ισορροπία ανάμεσα στην πρόθεση και την πράξη

Συνολικά, η ΟΚΕ αποτυπώνει ένα διττό μήνυμα: το νομοσχέδιο αποτελεί σαφές βήμα προς ένα πιο δίκαιο και αναπτυξιακό φορολογικό πλαίσιο, ωστόσο χρειάζεται πιο στοχευμένες παρεμβάσεις για να μετατραπεί σε πραγματικό ανάχωμα απέναντι στην ακρίβεια και τη μείωση της αγοραστικής δύναμης.

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, έχει δηλώσει πως οι προβλέψεις του νομοσχεδίου αποτελούν την «πρώτη φάση» μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης που θα συνεχιστεί το 2026, με εστίαση στους νέους, τις οικογένειες και την ενίσχυση της απασχόλησης.

Η ΟΚΕ αριθμεί 59 μέλη, που εκπροσωπούν τον επιχειρηματικό, τον συνδικαλιστικό και τον κοινωνικό ιστό της χώρας. Ο ρόλος της είναι γνωμοδοτικός, όχι δεσμευτικός, ωστόσο οι εισηγήσεις της λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από το Υπουργείο Οικονομικών και τη Βουλή, καθώς αποτυπώνουν τη στάση της κοινωνίας των πολιτών.