Εμφανή κόπωση στις χορηγήσεις νέων επιχειρηματικών δανείων το 2025, παρά την ισχυρή στήριξη από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, δείχνουν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 9μηνο. Πάντως, η πιστωτική επέκταση παραμένει ισχυρή, καθώς οι εκταμιεύσεις ξεπερνούν σημαντικά τις αποπληρωμές δανείων.
Τα επιχειρηματικά δάνεια έχουν γίνει η «αιχμή του δόρατος» στην ανάπτυξη των εργασιών των τραπεζών τα τελευταία χρόνια και το 2024 καταγράφηκε εκρηκτική αύξηση των χορηγήσεων. Φέτος, ωστόσο, οι εκταμιεύσεις νέων δανείων στις μεγάλες επιχειρήσεις εμφανίζονται μειωμένες κατά 22%, ενώ σημαντική είναι και η μείωση συνολικά στον επιχειρηματικό τομέα, σύμφωνα τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ειδικότερα, η πιστωτική επέκταση προς τις μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες (ΜΧΕ) επιταχύνθηκε σημαντικά κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2025. Αυτή η επιτάχυνση αποδίδεται στο ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον, τη μείωση των επιτοκίων και την υποστήριξη από δημόσια προγράμματα, στοιχεία που οδήγησαν σε αύξηση τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς δανείων.
Τον Σεπτέμβριο του 2025, η καθαρή πιστωτική ροή προς τις ΜΧΕ (νέες χορηγήσεις μείον αποπληρωμές υφιστάμενων δανείων) αυξήθηκε κατά €1,8 δισ.. Το ετήσιο ποσοστό αύξησης της τραπεζικής πίστης προς τις ΜΧΕ διαμορφώθηκε σε 16,1%, γεγονός που υπογραμμίζει τη δυναμική και ισχυρή πιστωτική επέκταση.
Ωστόσο, είναι κρίσιμο να τονισθεί η αισθητή μείωση των εκταμιεύσεων νέων δανείων σε μεγάλες επιχειρήσεις, όπως καταγράφεται στα στοιχεία από τη βάση δεδομένων AnaCredit: Τα νέα εταιρικά δάνεια (9μηνο 2025) αυτής της κατηγορίας έφθασαν τα 6,6 δισ. ευρώ,, ενώ το 2024 είχαν ανέλθει σε 8,5 δισ.
Αυτή η διαφορά αντιπροσωπεύει μια μείωση κατά 22% στο εννεάμηνο του 2025 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Σημειώνεται ότι το σύνολο των νέων εταιρικών δανείων το 2024 (€12,2 δισ.) ήταν αισθητά αυξημένο (+23%) σε σχέση με το 2023 (€9,9 δισ.).
Παρόμοια τάση παρατηρείται και στις συμφωνίες νέων εταιρικών δανείων (βάσει ακαθάριστων ροών): Φέτος ανήλθαν σε 13,4 δισ., έναντι 18,4 δισ. το 2024, μια μείωση της τάξεως του 27%.
Με αυτά τα δεδομένα, φαίνεται ότι η ισχυρή πιστωτική επέκταση (υπολογιζόμενη με βάση τις καθαρές ροές) οφείλεται στο ότι οι νέες χορηγήσεις υπερτερούν σημαντικά των αποπληρωμών, παρότι είναι σαφής η μείωση των συνολικών νέων εκταμιεύσεων το 2025 σε σχέση με το 2024.
Ανάκαμψη στεγαστικών, «γκάζι» στα καταναλωτικά
Σε ό,τι αφορά τα δάνεια στα νοικοκυριά, το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» φαίνεται ότι έχει ενισχύσει φέτος τις χορηγήσεις στεγαστικών δανείων, με τις καθαρές ροές να παραμένουν πάντως σε αρνητικό πρόσημο, ενώ στα καταναλωτικά δάνεια συνεχίζεται η μεγάλη αύξηση.
Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός συρρίκνωσης των στεγαστικών δανείων έχει επιβραδυνθεί σημαντικά εντός του 2025. Για πρώτη φορά από τα μέσα του 2010, καταγράφονται θετικές καθαρές ροές για αρκετούς μήνες από τον Δεκέμβριο του 2024. Τον Σεπτέμβριο του 2025, ο ρυθμός συρρίκνωσης επιβραδύνθηκε περαιτέρω στο -0,3%. Οι συμφωνίες νέων στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκαν σε €1,4 δισ. το 9μηνο του 2025, έναντι €1,0 δισ. την αντίστοιχη περίοδο του 2024, και €1,4 δισ. για ολόκληρο το 2024.
Τα καταναλωτικά δάνεια καταγράφουν συνεχώς θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης ήδη από τα μέσα του 2022. Τον Σεπτέμβριο του 2025, ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης ανήλθε στο 6,6%.
Υποχωρούν τα επιτόκια δανεισμού
Κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2025, τα τραπεζικά επιτόκια δανεισμού συνέχισαν να μειώνονται, ως απάντηση στις μειώσεις των επιτοκίων πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
Όπως σημειώνει η ΤτΕ, οι μειώσεις των επιτοκίων ήταν μεγαλύτερες στην περίπτωση των νέων εταιρικών δανείων σε σύγκριση με τα νέα δάνεια προς νοικοκυριά. Ειδικότερα, τον Σεπτέμβριο του 2025, τα επιτόκια δανεισμού αυξήθηκαν για τα νέα εταιρικά δάνεια (3,95%) αλλά μειώθηκαν ελαφρώς για τα νέα στεγαστικά δάνεια (3,55%).
Στήριξη από χρηματοδοτικά εργαλεία
Ο τραπεζικός δανεισμός προς την οικονομία συνεχίζει να ενισχύεται από τη διάθεση πόρων μέσω ευρωπαϊκών και εθνικών πρωτοβουλιών, με κορυφαίο το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), τονίζει η ΤτΕ.
Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας περιλαμβάνει δάνεια €11,2 δισ. που θα διοχετευθούν μέσω των εμπορικών τραπεζών. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, είχαν υπογραφεί 532 δανειακές συμβάσεις ΤΑΑ μέσω ελληνικών τραπεζών, χρηματοδοτώντας επενδύσεις συνολικού προϋπολογισμού 17,6 δισ. (Δάνεια ΤΑΑ: €7,7 δισ., Τραπεζικά Δάνεια: €5,8 δισ., Ιδία Συμμετοχή Επενδυτών: €4,1 δισ.).
Το ποσό των τραπεζικών δανείων που συγχρηματοδοτούν έργα ΤΑΑ αντιπροσωπεύει περίπου το 10% των συνολικών νέων τραπεζικών δανειακών συμφωνιών αντίστοιχης διάρκειας από τον Ιούλιο του 2022.
Χρηματοδοτικοί πόροι, μερικώς με τη διαμεσολάβηση εγχώριων τραπεζών, κατευθύνονται στην οικονομία μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤΕ), κυρίως προς τις ΜΧΕ και δευτερευόντως προς τα νοικοκυριά.
Το 2024, οι εκταμιεύσεις τραπεζικών δανείων προς ΜΧΕ με τη στήριξη αυτών των εργαλείων έφτασαν σχεδόν τα €3,7 δισ. (έναντι €2,0 δισ. το 2023), αντιπροσωπεύοντας το 14% του συνόλου των νέων επιχειρηματικών δανείων (και το 40% των νέων δανείων προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις – ΜΜΕ).
Τον Ιανουάριο-Αύγουστο 2025, οι εκταμιεύσεις προς επιχειρήσεις σχετικές με αυτά τα εργαλεία ανήλθαν σε €2,3 δισ., αντιπροσωπεύοντας το 17% του συνόλου των νέων επιχειρηματικών δανείων (και το 40% για τις ΜΜΕ).
Μ.Η.Τ. 242183