Τη Δευτέρα οι Βρυξέλλες μοίρασαν συγχαρητήρια: στις συνομιλίες της Γενεύης, οι Ευρωπαίοι φάνηκε ότι κατάφεραν να μπουν στον διάλογο για μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία. Κι όμως, πίσω από τα χαμόγελα κρύβεται η αλήθεια: «Οι Ευρωπαίοι παραμένουν πολύ αδύναμοι ή πολύ δειλοί για να σώσουν την Ουκρανία», σχολιάζει το Politico. Ακόμη και τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία δεν φαίνεται να είναι ικανό εργαλείο σωτηρίας.
«Υπάρχει πλέον μια σταθερή βάση για να προχωρήσουμε», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρετίζοντας τη «σημαντική ευρωπαϊκή παρουσία». Όμως το θετικό κλίμα ήταν πρόσκαιρο. Το βράδυ της ίδιας μέρας η Ρωσία απέρριψε το αναθεωρημένο κείμενο της συμφωνίας, που είχε υποστεί αλλαγές με τη συμμετοχή της Ουκρανίας και των συμμάχων της, κατά τις μακρές συνομιλίες με τον Μάρκο Ρούμπιο.
Το ζοφερό δίλημμα για τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι είναι ξεκάθαρο: είτε θα δεχθεί την προσφορά Τραμπ–Πούτιν, η οποία απαιτεί παραχωρήσεις εδαφών, εγκατάλειψη της ένταξης στο ΝΑΤΟ και δραστική μείωση του στρατού του, είτε θα στοιχηματίσει στο αβέβαιο ότι οι Ευρωπαίοι θα κάνουν αρκετά για να στηρίξουν την Ουκρανία.
Για πολλούς Αμερικανούς Ρεπουμπλικάνους, η στάση της Ευρώπης είναι αμήχανη. «Όλα είναι λόγια», λέει ο Γκρεγκ Σουένσον, «μπορείς να μιλάς για δημοκρατία, αλλά κανείς δεν είναι πρόθυμος να πολεμήσει». Οι Ευρωπαίοι απαντούν ότι στέλνουν όπλα και οικονομική στήριξη και ότι επωμίζονται τον οικονομικό αντίκτυπο από την αποκοπή της Ρωσίας. Όμως η πραγματικότητα είναι σκληρή: χωρίς την ενεργό συμμετοχή των ΗΠΑ, η Ουκρανία δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην Ευρώπη.
Το σχέδιο για τα 140 δισ. ευρώ από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία κατέρρευσε μετά τις απρόσμενες αντιρρήσεις του Βελγίου. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, αλλά κανείς δεν εγγυάται ότι η Ευρώπη θα δεσμευτεί πραγματικά. Και αν η τελική ειρηνευτική συμφωνία αναφερθεί στα ίδια κεφάλαια, η Euroclear ενδέχεται να υποχρεωθεί να επιστρέψει τα χρήματα στη Ρωσία, αφήνοντας τους ευρωπαίους φορολογούμενους να καλύψουν το κόστος.
Και η στρατιωτική στήριξη παραμένει αμφίβολη. Ο Μακρόν και ο Στάρμερ είχαν παλιότερα προτείνει τη συγκρότηση διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης, αλλά πλέον αποφεύγουν τέτοιες αναφορές. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Γάλλου στρατηγού Φαμπιέν Μαντόν προκάλεσαν θύελλα: προειδοποιούσε για οικονομικές θυσίες και απώλειες, ώστε η Γαλλία να είναι έτοιμη για πόλεμο με τη Ρωσία.
Στη Γερμανία, η στήριξη περιορίζεται σε μια ταξιαρχία μάχης στη Λιθουανία — αρκετή, αλλά όχι αρκετά βαθιά για να καλύψει τις ανάγκες του Κιέβου. «Τουλάχιστον ο Τραμπ είναι ειλικρινής», σχολιάζει ο Σουένσον. «Θα μπορούσαμε να νικήσουμε τη Ρωσία — αλλά πολλοί θα πέθαιναν».
Μέσα σε αυτό το πολιτικό και διπλωματικό αδιέξοδο, ο Ζελένσκι καλείται να πάρει την πιο δύσκολη απόφαση της προεδρίας του: να διασώσει την Ουκρανία με έναν επώδυνο συμβιβασμό ή να στοιχηματίσει στο όνειρο της βοήθειας που ίσως ποτέ δεν έρθει.
Μ.Η.Τ. 242183