Υποχώρηση 15% στο πραγματικό εισόδημα των Ελλήνων σε σχέση με το 2009, σύμφωνα με το ΚΕΦίΜ

Σημαντική αλλά ανεπαρκής αποδεικνύεται η ανάκαμψη του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των ελληνικών νοικοκυριών την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με το νέο policy brief του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦίΜ) με τίτλο «Πού βρίσκεται το εισόδημα του ελληνικού νοικοκυριού σήμερα σε σχέση με την αρχή της κρίσης το 2009». Τη μελέτη υπογράφουν οι Νίκος Ρώμπαπας και Κωνσταντίνος Σαραβάκος.

Βάσει των στοιχείων, το 2024 το πραγματικό εισόδημα παρέμενε:

15% χαμηλότερο σε σύγκριση με το 2009, έτος έναρξης της κρίσης.

5% χαμηλότερο σε σχέση με το 2004.

Η ανάλυση εξετάζει την πορεία του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος την περίοδο 2004–2024 στην Ελλάδα και σε πέντε ακόμη χώρες που επλήγησαν από την κρίση (Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Κύπρος, Πορτογαλία). Η Ελλάδα και, οριακά, η Ιταλία αποτελούν τις μόνες χώρες που δεν έχουν επανέλθει στα προ κρίσεως επίπεδα.

Βασικά ευρήματα

Είκοσι χρόνια μετά (2004–2024), η Ελλάδα και η Ιταλία παραμένουν οι δύο μοναδικές χώρες της ομάδας που δεν έχουν επιστρέψει στα επίπεδα του 2009. Στο ίδιο διάστημα, η ΕΕ-27 παρουσιάζει συνολική αύξηση πραγματικού εισοδήματος 22%, ενώ η Ελλάδα καταγράφει μείωση 5%.

Το 2024, το πραγματικό εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών βρίσκεται 15% κάτω από τα επίπεδα του 2009.

Από το ναδίρ του 2012, το πραγματικό εισόδημα έχει αυξηθεί 22,7%, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ΕΕ-27.

Από το 2015, η Ελλάδα καταγράφει από τις υψηλότερες αυξήσεις μεταξύ των χωρών της κρίσης: +23,5%.

Από το 2019, η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη άνοδο μεταξύ όλων των χωρών που εξετάζονται: +14,3%.

Η έντονη άνοδος μετά το 2015 οφείλεται εν μέρει στη δραστική συρρίκνωση της περιόδου 2010–2013, κατά την οποία το πραγματικό εισόδημα υποχώρησε συνολικά 34%.

Ταχύτητα ανάκαμψης ανά χώρα (2009–2024)

Ιρλανδία: +21%

Πορτογαλία: +16%

Κύπρος: +14%

Ισπανία: +6,5%

Ιταλία: –0,7%

Ελλάδα: –15%

Η Ελλάδα εμφανίζει τη βραδύτερη και πλέον ελλειμματική διαδικασία επαναφοράς σε σχέση με όλες τις συγκρίσιμες οικονομίες.

Σύνδεση με την παραγωγικότητα

Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας (ΕΣΥΠ) και του ΚΕΠΕ, η μακροπρόθεσμη αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων εξαρτάται κρίσιμα από την ενίσχυση της παραγωγικότητας της εργασίας. Το δεύτερο μέρος της μελέτης του ΚΕΦίΜ θα επικεντρωθεί ειδικά στη σύγκριση της ελληνικής παραγωγικότητας με τα προ κρίσεως επίπεδα και με τις άλλες χώρες της ΕΕ.

Δήλωση Προέδρου ΚΕΦίΜ

Ο Πρόεδρος του ΚΕΦίΜ, Νίκος Ρώμπαπας, σχολίασε:

«Παρά τη σημαντική ανάκαμψη των τελευταίων ετών και τη σαφή επιτάχυνση μετά το 2019, η Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά η μόνη χώρα της κρίσης που δεν έχει ανακτήσει την εκτεταμένη απώλεια εισοδήματος της περιόδου 2010–2013. Η επίτευξη σύγκλισης απαιτεί διατηρήσιμη άνοδο της παραγωγικότητας, υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και σταθερές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη δημιουργία πλούτου για το σύνολο των πολιτών. Σε αυτά τα πεδία οφείλει να παραμείνει σταθερά προσανατολισμένη η κυβερνητική πολιτική.»