Στην πλέον κρίσιμη φάση της εορταστικής περιόδου εισέρχεται το ελληνικό λιανεμπόριο, με τα καταστήματα να λειτουργούν με διευρυμένο ωράριο και την αγορά να προσδοκά ότι ο Δεκέμβριος θα λειτουργήσει ως μήνας εξισορρόπησης των απωλειών που συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια του έτους.
Shein και Temu «στραγγίζουν» το ελληνικό λιανεμπόριο: 800 εκατ. ευρώ στο εννεάμηνο του 2025
Η λειτουργία των καταστημάτων και τις Κυριακές, στο πλαίσιο του εορταστικού ωραρίου, σε συνδυασμό με την καταβολή του Δώρου Χριστουγέννων, συνθέτουν το βασικό τρίπτυχο ενίσχυσης της κατανάλωσης, σε μια συγκυρία όπου η αγοραστική δύναμη παραμένει πιεσμένη αλλά κρίσιμη για τη διαμόρφωση του τελικού αποτελέσματος.
Παρά τις διαρθρωτικές πιέσεις που χαρακτήρισαν το 2024, κυρίως για τις μικρές και ανεξάρτητες επιχειρήσεις, ο εμπορικός κόσμος εκτιμά ότι η εορταστική περίοδος μπορεί να καλύψει μέρος του χαμένου τζίρου. Βασικός στόχος είναι ο κύκλος εργασιών του λιανεμπορίου τον Δεκέμβριο να υπερβεί τα 4,5 δισ. ευρώ, βελτιώνοντας το ετήσιο ισοζύγιο.
Το Δώρο Χριστουγέννων ως μηχανισμός τόνωσης της ζήτησης
Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της καταναλωτικής δαπάνης αναμένεται να διαδραματίσει το Δώρο Χριστουγέννων, το οποίο παραδοσιακά λειτουργεί ως άμεση ένεση ρευστότητας στην αγορά. Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ), το συνολικό ύψος του Δώρου εκτιμάται ότι θα υπερβεί τα 1,5 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 1,2 δισ. ευρώ το 2023, αντανακλώντας την αύξηση της απασχόλησης και τις μισθολογικές αναπροσαρμογές στον ιδιωτικό τομέα.
Το ποσό αυτό αναμένεται να κατευθυνθεί κυρίως στην κάλυψη εορταστικών οικογενειακών και κοινωνικών αναγκών, λειτουργώντας ως επιταχυντής κατανάλωσης τις τελευταίες ημέρες του έτους και ενισχύοντας την πιθανότητα οριακά θετικού απολογισμού για το σύνολο του 2024.
Πληθωριστικές πιέσεις και περιορισμένη αγοραστική δυναμική
Το μακροοικονομικό περιβάλλον παραμένει απαιτητικό, με τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό να εκτιμάται στο 2,6%, γεγονός που συνεχίζει να συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα. Καταναλωτές και επιχειρήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στις ανελαστικές δαπάνες και στις αυξήσεις τιμών, περιορίζοντας τον όγκο της κατανάλωσης.
Η εορταστική εμπορική περίοδος ξεκίνησε ουσιαστικά από τα τέλη Νοεμβρίου με τη Black Friday, ωστόσο η πιο καθοριστική φάση παραμένει η τελευταία εβδομάδα πριν από τα Χριστούγεννα και κυρίως το τελευταίο Σαββατοκύριακο, όταν θα έχει καταβληθεί και το Δώρο Χριστουγέννων. Σε αυτή την περίοδο θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό ο τελικός τζίρος.
Καταναλωτικές προτεραιότητες και μετατόπιση της ζήτησης
Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι 9 στους 10 καταναλωτές θα πραγματοποιήσουν αγορές ύψους 100 έως 500 ευρώ, με προτεραιότητα την ένδυση και υπόδηση, τα παιχνίδια, τα είδη τεχνολογίας και τα είδη οικιακού εξοπλισμού, κυρίως για οικογενειακά δώρα.
Παράλληλα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η αύξηση του τζίρου από την αρχή του έτους –περίπου 5%– είναι σε μεγάλο βαθμό πληθωριστική, καθώς ο όγκος πωλήσεων κινήθηκε χαμηλότερα. Μεγαλύτερη ανθεκτικότητα καταγράφουν τα σούπερ μάρκετ και τα πολυκαταστήματα, ενώ το ηλεκτρονικό εμπόριο συνεχίζει να διευρύνει το μερίδιό του, με την αξία των διαδικτυακών αγορών να υπερβαίνει τα 19 δισ. ευρώ. Ο συνολικός κύκλος εργασιών του λιανεμπορίου εκτιμάται ότι θα ανέλθει εφέτος στα 75 δισ. ευρώ, από 72 δισ. ευρώ το 2023.
Έρευνες καταναλωτικής συμπεριφοράς επιβεβαιώνουν τη συγκρατημένη στάση των νοικοκυριών: η ακρίβεια επηρεάζει σχεδόν το σύνολο των καταναλωτών, με περίπου τους μισούς να αναζητούν φθηνότερες επιλογές, να τηρούν αυστηρό προϋπολογισμό και να στρέφονται κυρίως σε προσφορές, αποφεύγοντας μη αναγκαίες δαπάνες.
Προβληματισμός και προσδοκίες στον εμπορικό κόσμο
Σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει ότι η εορταστική περίοδος μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά στην υποτονική αγοραστική κίνηση του έτους, παρά τις δυσχέρειες στις εμπορικές ροές και τις μετακινήσεις που προκαλούν οι αγροτικές κινητοποιήσεις. Ενδεχόμενη αποκλιμάκωσή τους θα μπορούσε, όπως σημειώνει, να ενισχύσει την περιφερειακή κατανάλωση, στηρίζοντας τόσο τις μικρές όσο και τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις.
Ανάλογη ανησυχία εκφράζει και ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς, υπογραμμίζοντας ότι πίσω από την εορταστική εικόνα της αγοράς βρίσκεται η καθημερινή προσπάθεια επιβίωσης χιλιάδων επαγγελματιών. Ο πρόεδρος του Συλλόγου, Θοδωρής Καπράλος, τονίζει ότι το εμπόριο δεν προσδοκά έκτακτες παρεμβάσεις, αλλά ένα σταθερό και δίκαιο θεσμικό πλαίσιο, με το κράτος να λειτουργεί ως εταίρος ανάπτυξης και όχι αποκλειστικά ως φοροεισπρακτικός μηχανισμός.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές. Με το εορταστικό ωράριο σε πλήρη ανάπτυξη και το Δώρο Χριστουγέννων διαθέσιμο, ο φετινός Δεκέμβριος καλείται να επιβεβαιώσει, έστω και οριακά, τον διαχρονικό του ρόλο ως του σημαντικότερου μήνα για τη διαμόρφωση του ετήσιου αποτελέσματος του ελληνικού λιανεμπορίου.
Μ.Η.Τ. 242183