Ο Γερμανικός Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ενέργειας και Ύδρευσης (BDEW) και ο Γερμανικός Τεχνικός και Επιστημονικός Σύνδεσμος για το Φυσικό Αέριο και το Νερό (DVGW) απευθύνουν έκκληση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική περιορισμού των εκπομπών PFAS και μεγαλύτερη ευθύνη των κατασκευαστών στη διαχείριση αυτών των χημικών ουσιών.
Τα PFAS (υπερ- και πολυφθοροαλκυλικές ουσίες) είναι ανιχνεύσιμα παγκοσμίως στον αέρα, το νερό, το έδαφος και την τροφική αλυσίδα. Η απομάκρυνσή τους από τα αποθέματα ακατέργαστου νερού είναι τεχνικά πολύπλοκη, απαιτεί μεγάλο κόστος και πόρους και συνοδεύεται από την παραγωγή μολυσμένων υπολειμμάτων, για τα οποία δεν υπάρχουν ακόμη βιώσιμες λύσεις. Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή αύξηση της τιμής του νερού, όπως καταδεικνύει η περίπτωση της δημοτικής εταιρείας κοινής ωφέλειας Rastatt.
Οι δύο γερμανικοί σύνδεσμοι ζητούν στοχευμένα πανευρωπαϊκά μέτρα για την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», ώστε το οικονομικό βάρος να βαρύνει τους παραγωγούς PFAS και όχι τους καταναλωτές. Παράλληλα, υποστηρίζουν την υιοθέτηση μιας σταδιακής τεχνολογικά καθοδηγούμενης προσέγγισης για την κατάργηση των PFAS, με μεταβατικές περιόδους που θα αποτρέπουν τη μελλοντική μόλυνση.
Η κύρια οδός έκθεσης του ανθρώπου στα PFAS είναι μέσω της τροφής, σύμφωνα με επιστημονικές εκθέσεις του Ινστιτούτου Υγιεινής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Βόννης. Παρ’ όλα αυτά, η αντιμετώπιση της κληρονομημένης μόλυνσης και των τοξικολογικών κινδύνων απαιτεί σημαντικές επενδύσεις για την αποκατάσταση των υδάτινων πόρων.
Κίνδυνοι για την υγεία
Νέα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν αυξημένη ευαισθησία του ανθρώπου στις PFAS, ειδικά σε βρέφη, μικρά παιδιά και γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία, καθώς οι ουσίες αυτές μπορούν να μεταφέρονται μέσω του πλακούντα και του μητρικού γάλακτος. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει θεσπίσει ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη (TWI) για τις ευάλωτες ομάδες, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας.
Από την 1η Ιανουαρίου 2023, ισχύουν μέγιστα επιτρεπόμενα επίπεδα PFAS για ορισμένα τρόφιμα, όπως αυγά, ψάρια, δίθυρα μαλάκια, καρκινοειδή, κρέας και εντόσθια. Τρόφιμα που υπερβαίνουν αυτά τα όρια δεν επιτρέπεται να κυκλοφορούν στην αγορά. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/915 ενσωματώνει πλέον όλα τα προηγούμενα μέγιστα επίπεδα για PFAS, αντικαθιστώντας τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1881/2006.
Η αντιμετώπιση των PFAS απαιτεί συνδυασμό τεχνολογικών λύσεων για τον καθαρισμό του νερού, νομοθετικών πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και οικονομικής ευθύνης των παραγωγών. Η εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και η καθιέρωση σαφών ορίων για τα PFAS στα τρόφιμα αποτελούν κρίσιμα βήματα για την προστασία της δημόσιας υγείας και των υδάτινων πόρων.
Μ.Η.Τ. 242183