Το Onassis Ready στον Ρέντη μετατρέπει ένα παλιό εργοστάσιο σε κόμβο τέχνης και τεχνολογίας, όπου οι ιδέες γίνονται πράξη

Στην καρδιά του Αγίου Ιωάννη Ρέντη, εκεί όπου κάποτε λειτουργούσε ένα εργοστάσιο πλαστικών, χτυπά πλέον ένας διαφορετικός παλμός. Το Onassis Ready, ο νέος χώρος του Ιδρύματος Ωνάση, λειτουργεί ως δημιουργικό κύτταρο που γεφυρώνει τον φυσικό με τον μεταψηφιακό κόσμο. Σε έκταση 3.760 τετραγωνικών μέτρων, ανοίγει νέους δρόμους για καλλιτέχνες που επιθυμούν να πειραματιστούν, να ρισκάρουν και να δοκιμάσουν ιδέες χωρίς περιορισμούς. Δεν είναι απλώς χώρος φιλοξενίας δράσεων· είναι ένας ζωντανός οργανισμός, σχεδιασμένος για να γεννά διαδικασίες, συνεργασίες και περιεχόμενο.

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου, το περιγράφει ως «Εργοστάσιο Ονείρων και Ιδεών». Εδώ, οι υπότροφοι του Onassis AiR και του ONX έχουν τη δυνατότητα να πειραματιστούν σε συνθήκες που μοιάζουν περισσότερο με εργαστήριο έρευνας παρά με παραδοσιακό χώρο παραγωγής έργων.

Το εργαστήριο των νέων μέσων

Ο πρώτος όροφος αποκαλύπτει τον πυρήνα της φιλοσοφίας του χώρου. Green screens, δωμάτια μοντάζ, υπολογιστικά συστήματα υψηλών δυνατοτήτων και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης συνυπάρχουν με πάγκους εργασίας και παραδοσιακές τεχνικές. Η συνύπαρξη ζωγράφων, digital artists, δημιουργών video games και performance καλλιτεχνών δημιουργεί ένα πεδίο διαλόγου που παράγει απρόσμενες συνέργειες.

Ο Πρόδρομος Τσιαβός, διευθυντής Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας, υπογραμμίζει ότι η ψηφιακή τέχνη αντιμετωπίζεται ως τέχνη με πλήρη θέση στο οικοσύστημα του Ιδρύματος. Όχι ως τεχνολογικός εντυπωσιασμός, αλλά ως μέσο με δικούς του κανόνες, απαιτήσεις και γλώσσα.

Καλλιτέχνες που βρίσκουν χώρο, εξοπλισμό και συνομιλητές

Η εμπειρία της Αλεξάνδρας Νιάκα δείχνει ακριβώς αυτό. Ως καλλιτέχνιδα διαδραστικών μέσων, αξιοποίησε τον χώρο για να δημιουργήσει το demo του έργου «The river where you set your foot just now is gone». Μια εγκατάσταση που συνδυάζει μνήμη, λαογραφία και ψηφιακά περιβάλλοντα, μετατρέποντας το νερό σε φορέα ιστοριών και συναισθημάτων.

Για εκείνη, η πρόσβαση σε τεχνολογικό εξοπλισμό δεν είναι πολυτέλεια αλλά συνθήκη δημιουργίας. Στην Ελλάδα, όπως επισημαίνει, ο εξοπλισμός είναι σπάνιος, ακριβός και συχνά απρόσιτος. Το Onassis Ready λειτουργεί ως hub, δίνοντας τη δυνατότητα πειραματισμού χωρίς το βάρος του κόστους. Το ίδιο σημαντική όμως είναι η κοινότητα. Η συνάντηση ανθρώπων με κοινές ανησυχίες δημιουργεί πλαίσιο αναφοράς και εξέλιξης για μία σκηνή που ακόμη διαμορφώνεται.

Το ONX έρχεται και εγκαθίσταται στην Αθήνα

Πέντε χρόνια μετά την ίδρυση του ONX Studio στη Νέα Υόρκη, η διεθνής πλατφόρμα του Ιδρύματος Ωνάση αποκτά φυσική παρουσία και στην Αθήνα. Το Onassis ONX φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην τέχνη και την τεχνολογία, δημιουργώντας κοινότητες καλλιτεχνών, τεχνολόγων και ερευνητών.

Ο Γιώργος Χερουβείμ μεταφέρει την εμπειρία του από τη Νέα Υόρκη, όπου συμμετείχε σε έργα όπως το «Primitive Sounds» και το «Pendelum». Όπως τονίζει, τέτοιοι χώροι προσφέρουν κάτι πολύ περισσότερο από τεχνολογικό εξοπλισμό: επιτρέπουν δικτύωση, ανταλλαγή γνώσης, κοινό βηματισμό. Με την εγκατάσταση του ONX στην Αθήνα, η πρόσβαση αυτή ανοίγει πλέον και σε Έλληνες δημιουργούς.

Η περίπτωση του Στράτου Μπιχάκη επιβεβαιώνει ότι το Onassis Ready λειτουργεί ως καταλύτης. Το έργο του «Chaos Gaia Eros» γεννήθηκε από μια διαδρομή που περνά από τον ήχο, το φως, τα data και τη σωματικότητα. Για τον ίδιο, η πρόκληση είναι η τεχνολογία να λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι επιδεικτικά. Γι’ αυτό και η υποστήριξη του ONX στην Αθήνα και τη Νέα Υόρκη αποδείχθηκε κρίσιμη, τόσο σε επίπεδο εξοπλισμού όσο και σε επίπεδο καθοδήγησης.

Ένα οικοσύστημα υποστήριξης, όχι απλώς ένας χώρος

Το Onassis ONX δεν περιορίζεται σε παραχώρηση στούντιο. Παρέχει τεχνική, νομική, επιχειρηματική και επιμελητική υποστήριξη. Μέσα από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ONX Futures, που εστιάζει φέτος στην τεχνητή νοημοσύνη και τις μεικτές πραγματικότητες, δημιουργοί εκπαιδεύονται, πειραματίζονται και αναπτύσσουν πρωτότυπες ιδέες. Παράλληλα, το ONX Seeds λειτουργεί ως πρόγραμμα καλλιτεχνικής ανάπτυξης, ενθαρρύνοντας έργα μικρής κλίμακας με υψηλό πειραματικό φορτίο.

Η εικαστικός Ναταλία Μαντά, μέσα από την υποτροφία της, δημιούργησε το έργο «Healing Weapons», όπου υλικά όπως πηλός και μέταλλο συναντούν το βίντεο και τον ήχο. Η πρόσβαση στο Αρχείο Καβάφη, στις βιβλιοθήκες, στους χώρους του Ιδρύματος, αλλά και στην τεχνική υποστήριξη, λειτούργησε καθοριστικά τόσο ερευνητικά όσο και δημιουργικά.

Το Onassis Ready δεν φιλοδοξεί απλώς να στεγάσει έργα. Φιλοδοξεί να καλλιεργήσει έναν νέο τρόπο δουλειάς, όπου η τέχνη συναντά την τεχνολογία χωρίς να υποτάσσεται σε αυτήν. Δημιουργεί περιβάλλον όπου οι ιδέες δεν ακολουθούν έτοιμα μονοπάτια, αλλά γεννιούνται, δοκιμάζονται, αποτυγχάνουν, μεταμορφώνονται και τελικά βρίσκουν μορφή.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, πρόκειται για έναν χώρο που δίνει στους καλλιτέχνες χρόνο, στήριξη και ελευθερία. Και τελικά, ένα «εργοστάσιο» που παράγει όχι αντικείμενα, αλλά ορίζοντες.