Ενισχυμένη ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις για το 2026, με απειλές Ερντογάν, νέα γεωπολιτικά μέτωπα και κυπριακή προεδρία στην ΕΕ

Το 2026 ξεκινά με αυξημένη ανησυχία για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έδωσε από νωρίς τον τόνο, δηλώνοντας ότι η Τουρκία «δεν θα ανεχθεί τετελεσμένα, κλοπές ή πειρατεία στη γαλάζια πατρίδα». Μια φρασεολογία που επαναφέρει στο προσκήνιο τις γνωστές αναθεωρητικές θέσεις της Άγκυρας και φωτογραφίζει την ενεργειακή και αμυντική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι αναφορές του Τούρκου προέδρου δεν περιορίζονται μόνο στο Ισραήλ. Αγγίζουν άμεσα την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, σε μια περίοδο που η Λευκωσία αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιχειρεί να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο της. Την ίδια ώρα, μια νέα γεωπολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και άξονα Ισραήλ–Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, διαμορφώνει ένα περιβάλλον εντάσεων από το Λεβάντε έως την Ερυθρά Θάλασσα και την Ανατολική Αφρική.

Νέα μέτωπα, παλιές ανησυχίες

Το άνοιγμα μετώπων στη Σομαλιλάνδη, η εμπλοκή στη Λιβύη και ο ρόλος της Τουρκίας στη Συρία δημιουργούν αίσθηση περικύκλωσης στην Άγκυρα και ενισχύουν την τάση για πιο επιθετική εξωτερική πολιτική. Η Ελλάδα και η Κύπρος εντάσσονται αναπόφευκτα σε αυτή τη σκακιέρα, με την Αθήνα να βλέπει τις παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου να αυξάνονται και την Άγκυρα να διατηρεί υψηλούς τόνους.

Παράλληλα, η ενισχυόμενη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας μεν, αλλά και ως σημείο τριβής με την Τουρκία, η οποία αντιμετωπίζει το Τελ Αβίβ ως τον σημαντικότερο περιφερειακό της αντίπαλο.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό αφορά το πώς βλέπουν οι αραβικές χώρες τη στενότερη ελληνοϊσραηλινή συνεργασία. Σε ένα περιβάλλον όπου αρκετά κράτη εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το Ισραήλ με επιφύλαξη, η Αθήνα καλείται να ισορροπήσει μεταξύ ιστορικών σχέσεων με τον αραβικό κόσμο και των νέων στρατηγικών συνεργασιών της.

Αν αυτά τα ερωτήματα δεν απαντηθούν με σαφήνεια, το πρόβλημα παύει να είναι επικοινωνιακό και γίνεται στρατηγικό.

Θα προχωρήσει ο ελληνοτουρκικός διάλογος;

Οι προετοιμασίες για τον πολιτικό διάλογο και τη «θετική ατζέντα» συνεχίζονται, ενώ αναζητούνται ημερομηνίες για συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Ωστόσο, η αβεβαιότητα είναι εμφανής. Η πρόσφατη θερμή ρητορική υπέρ της Τουρκίας από τον Ντόναλντ Τραμπ, παρουσία μάλιστα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, δίνει περιθώριο στην Άγκυρα να εμφανιστεί πιο διεκδικητική.

Το ζητούμενο είναι αν οι συνομιλίες θα παραγάγουν ουσία ή θα περιοριστούν σε δηλώσεις καλής θέλησης, καταδικασμένες να χαθούν στην πράξη.

Η Κύπρος στο επίκεντρο

Η ανάληψη της προεδρίας της Ε.Ε. από την Κυπριακή Δημοκρατία ενισχύει τον ρόλο της Λευκωσίας, αλλά φέρνει και πρόσθετες ευθύνες. Η συμμετοχή σε σχήματα ασφάλειας και αποτροπής, όταν δεν συνοδεύεται από προοπτική διαλόγου, μπορεί να απομακρύνει την επίλυση του Κυπριακού από το τραπέζι.

Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης έντασης, η ισορροπία ανάμεσα στη διπλωματία, την αποτροπή και τη νηφαλιότητα θα κρίνει πολλά για τη νέα χρονιά στην Ανατολική Μεσόγειο.

Διαβάστε επίσης: Ερντογάν: Συνάντηση με τον Τραμπ τη Δευτέρα – «Δεν θα μείνει ατιμώρητος ο Νετανιάχου»