Φυσικό αέριο: «Πάγωσε» το ενδιαφέρον για TAP και Αλεξανδρούπολη – Τι φρέναρε τον κάθετο διάδρομο -Αισιοδοξία ΥΠΕΝ για συνέχεια

Με χαμηλή συμμετοχή ολοκληρώθηκε η δημοπρασία για τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του λεγόμενου «κάθετου διαδρόμου» για τον Φεβρουάριο, επιβεβαιώνοντας ότι το εγχείρημα της νέας ενεργειακής διαδρομής προς τα Βαλκάνια και την Ουκρανία εξακολουθεί να αναζητά εμπορική δυναμική σε συνθήκες αβεβαιότητας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στη σημερινή διαδικασία κατατέθηκε μία και μόνο προσφορά για μεταφορά 48 μεγαβατωρών μέσω της Ρεβυθούσας, ενώ δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για τις άλλες δύο οδεύσεις, δηλαδή μέσω του πλωτού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (FSRU) της Αλεξανδρούπολης και μέσω του αγωγού TAP. Η εικόνα αυτή, αν και δεν αιφνιδιάζει την αγορά, επαναφέρει ερωτήματα για τον ρυθμό ωρίμανσης και αξιοποίησης των νέων υποδομών που έχει επενδύσει να ενεργοποιήσει η Ελλάδα ως κόμβος στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.

Μία προσφορά και «μηδέν» σε TAP και Αλεξανδρούπολη – Τι δείχνει η αγορά

Το γεγονός ότι το ενδιαφέρον περιορίστηκε αποκλειστικά στη Ρεβυθούσα και μάλιστα σε μικρό όγκο, αποτυπώνει —κατά τους γνώστες της αγοράς— ότι οι εμπορικοί παίκτες παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς τη χρήση του κάθετου διαδρόμου στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία. Παράλληλα, η απουσία συμμετοχής στις δύο άλλες οδεύσεις θεωρείται ενδεικτική ότι το pricing, οι ρυθμιστικοί όροι αλλά και η γεωπολιτική αστάθεια δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι εταιρείες προτιμούν να κινηθούν με «μικρά βήματα» αντί για δεσμεύσεις σε νέες διαδρομές.

Η σημερινή εικόνα έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά διαδικασιών που δεν κατάφεραν μέχρι τώρα να αποτυπώσουν μεγάλο εύρος ενδιαφέροντος. Υπενθυμίζεται ότι ούτε στις δημοπρασίες του προηγούμενου μήνα, τον Δεκέμβριο, εκδηλώθηκε συμμετοχή που να δίνει σαφές σήμα εμπορικής αξιοποίησης του μηχανισμού, γεγονός που μετατρέπει τη συνέχεια σε κρίσιμο τεστ για την πολιτική και ενεργειακή στόχευση του project.

Γεωπολιτική αναστάτωση και αμφίσημα μηνύματα από την ΕΕ

Πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) αποδίδουν το χαμηλό ενδιαφέρον σε δύο παράγοντες που, όπως σημειώνουν, λειτουργούν ανασταλτικά για την αγορά. Ο πρώτος έχει να κάνει με τη διεθνή γεωπολιτική αναστάτωση και την αβεβαιότητα που αυτή δημιουργεί τόσο για τις τιμές όσο και για τα σενάρια τροφοδοσίας.

Ο δεύτερος παράγοντας, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αφορά τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει μεν αποφασίσει τη διακοπή εφοδιασμού με ρωσικό φυσικό αέριο, αλλά την ίδια στιγμή παραμένουν ανοιχτές ρυθμιστικές εκκρεμότητες που σχετίζονται με την ανάδειξη νέων οδών εφοδιασμού. Αυτή η «αμφίσημη» εικόνα, όπως περιγράφεται, μεταφράζεται σε επιφυλακτικότητα των traders και των εταιρειών προμήθειας, που καλούνται να σχεδιάσουν σε ένα πλαίσιο χωρίς πλήρη κανονιστική ορατότητα.

Ο κάθετος διάδρομος και ο στόχος της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου

Ο «κάθετος διάδρομος» αποτελεί ένα από τα πλέον φιλόδοξα ενεργειακά εγχειρήματα της περιοχής, καθώς περιλαμβάνει σύστημα αγωγών που ξεκινά από την Ελλάδα και κατευθύνεται προς τα Βαλκάνια, με στόχο να φτάνει έως και την Ουκρανία. Στην πράξη, το project φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως «εναλλακτική ενεργειακή αρτηρία», δίνοντας στην Ελλάδα ρόλο πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, σε μια εποχή που η ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική αναζητά διαρκώς νέες πηγές και νέες διαδρομές.

Η χαμηλή συμμετοχή σε διαδοχικές δημοπρασίες δεν αλλάζει τη γεωστρατηγική αξία του εγχειρήματος, ωστόσο δείχνει ότι η αγορά παραμένει προσεκτική και ότι η εμπορική αξιοποίηση θα εξαρτηθεί από το αν θα κλείσουν οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες και αν θα σταθεροποιηθεί το διεθνές περιβάλλον.

Αισιοδοξία ΥΠΕΝ για τις επόμενες διαδικασίες

Παρά τα σημερινά δεδομένα, οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ εκφράζουν αισιοδοξία για τις επόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα μπορεί να αλλάξει σε επόμενους κύκλους. Το σκεπτικό είναι ότι, όσο ενισχύεται η κανονιστική σαφήνεια και η αγορά αποκτά μεγαλύτερη βεβαιότητα για τη στρατηγική της ΕΕ σχετικά με τον εφοδιασμό, θα δημιουργηθούν προϋποθέσεις για σταδιακή αύξηση ενδιαφέροντος.

Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες δημοπρασίες αποκτούν αυξημένο βάρος, καθώς θα δείξουν εάν ο κάθετος διάδρομος μπορεί να μετατραπεί από γεωπολιτική ιδέα σε λειτουργική εμπορική πραγματικότητα, σε μια συγκυρία όπου το φυσικό αέριο παραμένει κρίσιμο καύσιμο-γέφυρα για τη μετάβαση της Ευρώπης, αλλά και πεδίο έντονων στρατηγικών ανταγωνισμών.