Εγκρίθηκαν τα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου και Βορείου Αιγαίου στο πλαίσιο του ΕΠΑ 2026-2030

Νέο κύκλο αναπτυξιακών παρεμβάσεων στις Περιφέρειες ανοίγει η έγκριση των Περιφερειακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης (Π.Π.Α.) για την Κεντρική Μακεδονία, την Πελοπόννησο και το Βόρειο Αιγαίο, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030. Οι σχετικές αποφάσεις υπογράφηκαν από τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, με τον συνολικό προϋπολογισμό να διαμορφώνεται στα 625,3 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της υπερδέσμευσης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου, στόχος των εγκρίσεων είναι η περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη να τεθεί στο επίκεντρο της αξιοποίησης εθνικών πόρων, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα της οικονομίας και την κοινωνική πρόοδο. Στην πράξη, τα τρία προγράμματα λειτουργούν ως χρηματοδοτικός «χάρτης» για έργα και δράσεις που αφορούν κρίσιμες ανάγκες, από υποδομές και μεταφορές έως πολιτική προστασία, κλιματική προσαρμογή, κοινωνική συνοχή και ψηφιακό μετασχηματισμό.

Κεντρική Μακεδονία: Υπερδέσμευση με έμφαση σε υποδομές

Για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ο αρχικός προϋπολογισμός του Π.Π.Α. ανέρχεται σε 215 εκατ. ευρώ. Με την υπερδέσμευση, οι συνολικοί διαθέσιμοι πόροι για νέες αναπτυξιακές παρεμβάσεις φτάνουν τα 279,5 εκατ. ευρώ, δίνοντας σημαντικό περιθώριο για έργα υψηλής προτεραιότητας σε μια από τις πιο δυναμικές περιφέρειες της χώρας.

Η κατανομή του αρχικού προϋπολογισμού δείχνει ότι το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στις υποδομές και τις μεταφορές, με 106,425 εκατ. ευρώ (49,5%). Ακολουθεί η πολιτική προστασία και η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης με 53,75 εκατ. ευρώ (25%), ενώ για την κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη προβλέπονται 19,35 εκατ. ευρώ (9%). Παράλληλα, διατίθενται 12,9 εκατ. ευρώ (6%) για ψηφιακό μετασχηματισμό και τεχνητή νοημοσύνη, ενώ ισόποσα κονδύλια της τάξης των 10,75 εκατ. ευρώ (5%) κατευθύνονται σε πράσινη ανάπτυξη και πράσινο μετασχηματισμό, καθώς και σε καινοτομία, εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα.

Πελοπόννησος, με κεντρικό άξονα τις μεταφορές

Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης εγκρίνεται με αρχικό προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ, που με την υπερδέσμευση ανεβάζει τους συνολικούς διαθέσιμους πόρους στα 195 εκατ. ευρώ. Και εδώ ο χαρακτήρας του προγράμματος αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην κατανομή, με τις υποδομές και τις μεταφορές να δεσμεύουν 79,5 εκατ. ευρώ (53%).

Ακολουθεί η προστασία και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης με 20 εκατ. ευρώ (13,33%), ενώ η κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη χρηματοδοτείται με 18 εκατ. ευρώ (12%). Σε δράσεις καινοτομίας, εξωστρέφειας και ανταγωνιστικότητας κατευθύνονται 17 εκατ. ευρώ (11,33%), ενώ 8 εκατ. ευρώ (5,33%) προβλέπονται για πράσινη ανάπτυξη και πράσινο μετασχηματισμό. Ενδιαφέρον έχει ότι το πρόγραμμα περιλαμβάνει και ξεχωριστή πρόβλεψη στήριξης του ίδιου του μηχανισμού υλοποίησης, με 6,5 εκατ. ευρώ (4,33%) για υποστήριξη προγράμματος, ενώ ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζονται με σχετικά μικρό κονδύλι, 1 εκατ. ευρώ (0,67%).

Βόρειο Αιγαίο, με μεγαλύτερη «πράσινη» και κοινωνική στόχευση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή πόρων για το Βόρειο Αιγαίο, μια Περιφέρεια με διαφορετικά χαρακτηριστικά και ανάγκες λόγω νησιωτικότητας. Το πρόγραμμα εγκρίνεται με αρχικό προϋπολογισμό 116 εκατ. ευρώ, ενώ με την υπερδέσμευση οι συνολικοί διαθέσιμοι πόροι φτάνουν τα 150,8 εκατ. ευρώ.

Στο αρχικό σκέλος του προϋπολογισμού, η μεγαλύτερη δαπάνη αφορά και εδώ τις υποδομές και μεταφορές, με 48,82 εκατ. ευρώ (42,1%). Ωστόσο, εντοπίζεται ισχυρή έμφαση τόσο στην κοινωνική συνοχή όσο και στην πράσινη ανάπτυξη, οι οποίες εμφανίζονται σχεδόν ισόποσα: 22,465 εκατ. ευρώ (19,4%) για κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη και 22,5 εκατ. ευρώ (19,4%) για πράσινο μετασχηματισμό.

Για δράσεις καινοτομίας, εξωστρέφειας και ανταγωνιστικότητας προβλέπονται 9,15 εκατ. ευρώ (7,9%), ενώ η πολιτική προστασία και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης χρηματοδοτείται με 6,105 εκατ. ευρώ (5,3%). Στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη αντιστοιχούν 5 εκατ. ευρώ (4,3%), ενώ 1,96 εκατ. ευρώ (1,7%) κατευθύνονται στην υποστήριξη προγραμμάτων.

Έργα με τοπικό αποτύπωμα και εθνική στόχευση

Η έγκριση των τριών Περιφερειακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης λειτουργεί ως ένα σαφές πολιτικό και οικονομικό μήνυμα: η αξιοποίηση εθνικών πόρων αναζητά πλέον πιο στοχευμένο περιφερειακό αποτύπωμα, με έργα και δράσεις που συνδέονται άμεσα με ανθεκτικότητα, συνδεσιμότητα, κλιματική προσαρμογή και κοινωνικές ανάγκες.

Το στοίχημα για τις Περιφέρειες δεν είναι μόνο η απορρόφηση, αλλά η ταχύτητα ωρίμανσης, η ποιότητα υλοποίησης και η επιλογή έργων που θα επιδράσουν πραγματικά στην καθημερινότητα, στις επιχειρήσεις και στις υποδομές. Σε αυτό το πλαίσιο, το ΕΠΑ 2026-2030 φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως συμπληρωματικό εργαλείο σε σχέση με άλλα χρηματοδοτικά σχήματα, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία σε παρεμβάσεις που πρέπει να «τρέξουν» με εθνική χρηματοδότηση.

Διαβάστε επίσης: Εγκρίθηκαν τα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης για Θεσσαλία, Ήπειρο και Νότιο Αιγαίο