«Βόμβα» Anthropic: Η AI θα προκαλέσει πρωτοφανές σοκ στην αγορά εργασίας – «Δεν είμαστε έτοιμοι»

Καμπανάκι από την Anthropic: Η AI ως «γενικός υποκαταστάτης εργασίας» απειλεί τα επαγγέλματα γραφείου – 55.000 περικοπές στις ΗΠΑ το 2025

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο αυτοματοποίησης. Δεν περιορίζεται στο να αντικαθιστά επιμέρους δεξιότητες ή συγκεκριμένα επαγγέλματα. Σύμφωνα με τον CEO της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, λειτουργεί ως κάτι πολύ πιο επικίνδυνο και ευρύ: ένας «γενικός υποκαταστάτης ανθρώπινης εργασίας», που μπορεί να αναδιαμορφώσει σε μικρό χρονικό διάστημα τον τρόπο με τον οποίο δουλεύει ο κόσμος, προκαλώντας όπως λέει, ένα σοκ χωρίς ιστορικό προηγούμενο.

Σε ένα εκτενές δοκίμιο περίπου 20.000 λέξεων, που δημοσίευσε τη Δευτέρα, ο Αμοντέι απευθύνει μία από τις πιο αυστηρές προειδοποιήσεις που έχουν ακουστεί από κορυφαίο στέλεχος του κλάδου. Υποστηρίζει ότι οι κίνδυνοι της τεχνητής νοημοσύνης δεν λαμβάνονται αρκετά σοβαρά και πως οι κοινωνίες μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με μια «ασυνήθιστα επώδυνη» ανατροπή στην αγορά εργασίας, που θα πλήξει κυρίως τις θέσεις γραφείου και τα λεγόμενα “white collar” επαγγέλματα.

«Δεν είναι άλλη μια τεχνολογική αλλαγή»: Γιατί ο Αμοντέι μιλά για ρήξη

Η κεντρική θέση του CEO της Anthropic είναι ότι η AI διαφοροποιείται ριζικά από τις προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις. Όπως υποστηρίζει, καινοτομίες όπως η μηχανοποίηση ή οι υπολογιστές αφαίρεσαν ένα μέρος της εργασίας, αλλά άφησαν ανοιχτό πεδίο για μετακίνηση σε νέους ρόλους. Η τεχνητή νοημοσύνη, αντίθετα, δεν περιορίζεται σε έναν κλάδο ή σε μια κατηγορία δεξιοτήτων, αλλά «καλύπτει» ένα ευρύ φάσμα γνωστικών εργασιών.

Με αυτό το σκεπτικό, προβλέπει ότι επαγγέλματα σε τομείς όπως τα χρηματοοικονομικά, η συμβουλευτική, η νομική και η τεχνολογία μπορεί να δουν σε σύντομο χρόνο μαζική αναδιάρθρωση, καθώς συστήματα AI θα εκτελούν ολοένα μεγαλύτερο τμήμα εργασιών που σήμερα αποτελούν αντικείμενο ανθρώπινης απασχόλησης.

Η ουσία της προειδοποίησης δεν είναι μόνο το εύρος της αλλαγής, αλλά κυρίως ο ρυθμός της. Κατά τον Αμοντέι, η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται τόσο γρήγορα και “πιάνει” τόσο πολλές δεξιότητες ταυτόχρονα, που ο χρόνος προσαρμογής μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκής.

Με άλλα λόγια, ακόμα κι αν η αγορά εργασίας σε βάθος χρόνου δημιουργήσει νέες ευκαιρίες, οι κοινωνίες μπορεί να μην προλάβουν να απορροφήσουν το βραχυπρόθεσμο σοκ. Αυτό είναι που, σύμφωνα με τον ίδιο, καθιστά την επερχόμενη περίοδο ιδιαίτερα επικίνδυνη: η μετάβαση κινδυνεύει να είναι απότομη και άνιση.

Κίνδυνοι πέρα από τις δουλειές: Τρομοκρατία, βιολογικά όπλα και αυταρχισμός

Στο ίδιο κείμενο, ο Αμοντέι δεν περιορίζεται στην αγορά εργασίας. Περιγράφει ένα ευρύτερο φάσμα κινδύνων που, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε παγκόσμια απειλή. Αναφέρεται στην πιθανότητα εμφάνισης αυτόνομων και απρόβλεπτων συστημάτων AI, αλλά και στη χρήση της τεχνολογίας από τρομοκρατικές ομάδες για δημιουργία βιολογικών όπλων. Επιπλέον, κάνει λόγο για ενδεχόμενη αξιοποίηση της AI από κράτη με στόχο την εγκαθίδρυση «παγκόσμιων ολοκληρωτικών καθεστώτων».

Το κεντρικό του επιχείρημα είναι πως η ανθρωπότητα αποκτά «σχεδόν αδιανόητη ισχύ», χωρίς να είναι βέβαιο ότι οι πολιτικοί και κοινωνικοί θεσμοί έχουν το επίπεδο ωριμότητας ώστε να τη διαχειριστούν.

Ο CEO της Anthropic υποστηρίζει ότι, αν οι κυβερνήσεις θέλουν να περιορίσουν τις κοινωνικές επιπτώσεις, θα χρειαστεί ενεργή κρατική παρέμβαση. Μεταξύ των προτάσεών του περιλαμβάνει προοδευτική φορολόγηση των εταιρειών AI, ώστε να χρηματοδοτηθούν πολιτικές προσαρμογής της εργασίας και στήριξης όσων κινδυνεύουν να μείνουν εκτός αγοράς.

Η τοποθέτησή του ανοίγει ένα δύσκολο πολιτικό πεδίο: ποιος θα πληρώσει το κόστος της μετάβασης, σε μια εποχή που η AI παράγει κέρδη και παραγωγικότητα, αλλά μπορεί να μεταφέρει τον «λογαριασμό» στην κοινωνία.

Αντιδράσεις στην τεχνολογία: Αιχμές από NVIDIA, «αισιοδοξία» για νέες δουλειές

Οι δηλώσεις Αμοντέι προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και διαφορετικές ερμηνείες μέσα στον ίδιο τον τεχνολογικό κόσμο. Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του CEO της NVIDIA, Τζένσεν Χουάνγκ, ο οποίος είπε πως «η AI είναι τόσο τρομακτική, που μόνο η Anthropic θα έπρεπε να την αναπτύσσει». Η ατάκα ερμηνεύτηκε ως αιχμηρό σχόλιο, με αποδέκτη τη δραματική ρητορική του Αμοντέι.

Από την άλλη πλευρά, ο Χουάνγκ επιμένει πως η AI θα φέρει και νέες θέσεις εργασίας, κυρίως σε τεχνικά και χειρωνακτικά επαγγέλματα, όπως ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, αλλά και εργαζόμενοι σε εργοστάσια παραγωγής chips και υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, ακόμη και με εξαψήφιες αμοιβές.

Τι δείχνουν τα δεδομένα: Απολύσεις, φόβος, αλλά όχι ακόμη «μαζική ανατροπή»

Τα διαθέσιμα στοιχεία αποτυπώνουν μια μεταβατική εικόνα. Η Challenger, Gray & Christmas αναφέρει ότι η AI συνδέθηκε με σχεδόν 55.000 απολύσεις στις ΗΠΑ το 2025. Μελέτη του MIT εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί ήδη να εκτελεί εργασίες που αντιστοιχούν στο 11,7% της αμερικανικής αγοράς εργασίας, με δυνητική εξοικονόμηση έως 1,2 τρισ. δολαρίων σε μισθούς.

Την ίδια στιγμή, έρευνα της Mercer καταγράφει ότι 4 στους 10 εργαζόμενους παγκοσμίως φοβούνται ότι θα χάσουν τη δουλειά τους λόγω AI, δείχνοντας ότι η ψυχολογία της αγοράς εργασίας έχει ήδη αλλάξει, ανεξάρτητα από το αν οι μαζικές ανατροπές έχουν έρθει.

Σε πιο ρεαλιστική γραμμή, αναλυτές της Deutsche Bank προειδοποιούν για το φαινόμενο του «AI redundancy washing», δηλαδή την τάση εταιρειών να αποδίδουν απολύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ στην πραγματικότητα οι περικοπές μπορεί να σχετίζονται με άλλα αίτια, όπως αναδιάρθρωση κόστους, πτώση ζήτησης ή στρατηγικές επιλογές.

Παράλληλα, μελέτη του Yale Budget Lab καταγράφει ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί μαζικές μετατοπίσεις στην απασχόληση μετά την εμφάνιση του ChatGPT, κάτι που συγκρατεί τις πιο ακραίες προβλέψεις, χωρίς όμως να αναιρεί το σενάριο μελλοντικών επιπτώσεων.

Η σύμπτωση με Amazon και το ερώτημα της επόμενης μέρας

Δεν πέρασε απαρατήρητο ότι η νέα προειδοποίηση Αμοντέι συνέπεσε χρονικά με ανακοίνωση της Amazon για επιπλέον περικοπές 16.000 θέσεων εργασίας. Ακόμη κι αν οι δύο εξελίξεις δεν συνδέονται άμεσα, η συγκυρία ενισχύει το αίσθημα ότι μια νέα εποχή αναδιάρθρωσης έχει ήδη ξεκινήσει.

Η συζήτηση πλέον δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει την εργασία, αλλά πόσο γρήγορα, πόσο βαθιά και με ποια κοινωνική διαχείριση. Και η βασική αγωνία, που ο CEO της Anthropic εκφράζει με ωμό τρόπο, είναι αν οι κοινωνίες έχουν τον χρόνο να προσαρμοστούν πριν η αλλαγή γίνει ανεξέλεγκτη.

Διαβάστε επίσης: Amazon: Νέο κύμα απολύσεων 16.000 εργαζομένων παγκοσμίως – Στρατηγική στροφή στην τεχνητή νοημοσύνη