Άρση ασυλίας με πολιτικό φορτίο: Η Ολομέλεια απέρριψε τη μήνυση Πλεύρη κατά Κουτσούμπα, ήρε την ασυλία Μάντζου και η «φωτιά» άναψε
Σε μία συνεδρίαση με έντονο πολιτικό αποτύπωμα και ξεκάθαρες θεσμικές προεκτάσεις, η Ολομέλεια της Βουλής έστειλε διπλό μήνυμα στο θέμα των αιτημάτων άρσης ασυλίας βουλευτών: απέρριψε με ευρεία πλειοψηφία την άρση ασυλίας του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα, ενώ ταυτόχρονα άναψε το «πράσινο φως» για την άρση ασυλίας του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Δημήτρη Μάντζου, ο οποίος είχε ζητήσει ο ίδιος να προχωρήσει η διαδικασία.
Η συζήτηση δεν έμεινε μόνο στο σκέλος των ψηφοφοριών. Κλιμακώθηκε σε ευθεία πολιτική αντιπαράθεση, με σφοδρή κόντρα μεταξύ του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ Δημήτρη Καιρίδη και του Δημήτρη Κουτσούμπα, σε μία ανταλλαγή αιχμών που ξεπέρασε το διαδικαστικό πλαίσιο και άγγιξε την ουσία της πολιτικής αντιπαλότητας για τη φύση της δημοκρατίας και τον ρόλο της κριτικής στον δημόσιο διάλογο.
Η υπόθεση Κουτσούμπα: «Μπλόκο» στην άρση ασυλίας με συντριπτική πλειοψηφία
Η Ολομέλεια αποφάσισε να μην αρθεί η ασυλία του Δημήτρη Κουτσούμπα, για μήνυση που έχει καταθέσει σε βάρος του ο Κωνσταντίνος Πλεύρης. Η μήνυση αφορά καταγγελίες για τη διαχείριση των οικονομικών του ΚΚΕ, με τον γενικό γραμματέα του κόμματος να απορρίπτει τις αιτιάσεις, κάνοντας λόγο για πολιτική σκοπιμότητα και «απαράδεκτη απόπειρα πολιτικής δίωξης».
Στην ψηφοφορία κατά της άρσης ασυλίας ψήφισαν 257 βουλευτές από κυβέρνηση και αντιπολίτευση. Υπέρ τάχθηκαν τέσσερις ανεξάρτητοι βουλευτές, ενώ η «Νίκη» δήλωσε «παρών» και η Ελληνική Λύση απείχε.
Ο κ. Κουτσούμπας χαρακτήρισε τη μήνυση «ψευδή και ανυπόστατη καταγγελία», υποστηρίζοντας ότι το ΚΚΕ τηρεί όλες τις διατυπώσεις της νομοθεσίας ως προς τη χρηματοδότηση και τα οικονομικά των κομμάτων, δηλώνοντας κανονικά έσοδα από συνδρομές, εισφορές, δωρεές και κληρονομιές, τα οποία αποτυπώνονται στον ετήσιο ισολογισμό. Τόνισε επίσης ότι τα στοιχεία ελέγχονται από ορκωτούς ελεγκτές και από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής, με συμμετοχή και μελών ανώτατων δικαστηρίων.
Στο πολιτικό του στίγμα, ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ επέμεινε πως δεν συναινεί στην άρση ασυλίας, σημειώνοντας ότι η πράξη για την οποία εγκαλείται συνδέεται με την πολιτική και κοινοβουλευτική του δραστηριότητα και άρα δεν πρέπει να ενεργοποιηθεί η δικαστική διαδικασία εις βάρος του στο πλαίσιο που προβλέπουν το Σύνταγμα και ο Κανονισμός της Βουλής.
Η υπόθεση Μάντζου: Άρση ασυλίας με αίτημα του ίδιου και υψηλό πολιτικό φορτίο
Σε αντίθεση με την υπόθεση Κουτσούμπα, η Ολομέλεια προχώρησε στην άρση ασυλίας του Δημήτρη Μάντζου, μετά από μήνυση που έχει καταθέσει εναντίον του ο Βασίλης Στίγκας. Το ζήτημα αφορά τις δημόσιες αναφορές του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ για σχέσεις του πρώην επικεφαλής των «Σπαρτιατών» με τον καταδικασμένο Ηλία Κασιδιάρη.
Υπέρ της άρσης ασυλίας του κ. Μάντζου ψήφισαν 198 βουλευτές, κατά 72, ενώ «παρών» δήλωσαν 8 βουλευτές. Εδώ, το κρίσιμο πολιτικό στοιχείο είναι ότι ο κ. Μάντζος είχε ζητήσει ο ίδιος να αρθεί η ασυλία του, επιδιώκοντας να μεταφέρει τη σύγκρουση στο επίπεδο της δικαστικής κρίσης.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη μήνυση «τιμή και παράσημο», υποστηρίζοντας πως αφορά την αποκάλυψη ενός δεσμού που –κατά την εκτίμησή του– υποκρυπτόταν ανάμεσα στο κόμμα των «Σπαρτιατών» και τον Ηλία Κασιδιάρη. Έδωσε μάλιστα στην επιλογή του πιο ευρύτερη πολιτική διάσταση, λέγοντας ότι η άρση ασυλίας του δεν είναι προσωπική υπόθεση αλλά μέρος μιας συλλογικής στάσης υπεράσπισης της δημοκρατίας απέναντι στις ιδέες του μίσους, «ένας αγώνας που δίνεται και στα δικαστήρια και στη Βουλή αλλά κυρίως στην κοινωνία».
Από την πλευρά της ΝΔ, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Δημήτρης Καιρίδης σημείωσε ότι, υπό φυσιολογικές συνθήκες, η υπόθεση θα μπορούσε να θεωρηθεί εντός του πεδίου των κοινοβουλευτικών καθηκόντων και άρα να απορριφθεί το αίτημα, ωστόσο η πλειοψηφία συναίνεσε καθώς ο ίδιος ο βουλευτής το ζήτησε. Παράλληλα, εξέφρασε βεβαιότητα ότι η έκβαση της υπόθεσης δεν θα δημιουργήσει αμφιβολίες.
Η παρέμβαση Κωνσταντοπούλου: «Εργαλειοποίηση της εισαγγελικής λειτουργίας»
Στην υπόθεση Κουτσούμπα, σαφή θέση πήρε και η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία ανέφερε ότι το κόμμα της καταψηφίζει την άρση ασυλίας αρχηγού κόμματος, κάνοντας λόγο για προσπάθεια να οδηγηθεί στη Δικαιοσύνη «με εργαλειοποίηση της εισαγγελικής λειτουργίας». Η ίδια επιτέθηκε πολιτικά στον Κωνσταντίνο Πλεύρη, χαρακτηρίζοντάς τον «εκπρόσωπο του πιο σκοτεινού παρελθόντος» που επιχειρεί –όπως υποστήριξε– να παραμείνει παρών στα πολιτικά πράγματα.
Η αντιπαράθεση Καιρίδη-Κουτσούμπα: Από την ασυλία στην ουσία της πολιτικής σύγκρουσης
Το κλίμα, ωστόσο, εκτροχιάστηκε πολιτικά όταν η συζήτηση για την ασυλία του Δημήτρη Κουτσούμπα μετατράπηκε σε συνολική ιδεολογική σύγκρουση.
Ο κ. Κουτσούμπας άσκησε σκληρή κριτική στη ΝΔ και στη λειτουργία της «αστικής δημοκρατίας», όπως ανέφερε, λέγοντας ότι στηρίζει το κεφάλαιο και τα μονοπώλια σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων, ενώ έκανε λόγο για «σήψη και διαφθορά του πολιτικού αστικού συστήματος». Οι τοποθετήσεις αυτές προκάλεσαν την άμεση αντίδραση του Δημήτρη Καιρίδη, ο οποίος υπερασπίστηκε τη λειτουργία της δημοκρατίας και επιτέθηκε στο ΚΚΕ ότι κάθε κριτική προς τις θέσεις του επιχειρεί να την παρουσιάσει ως «αντικομμουνισμό».
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ τόνισε ότι η δημοκρατία «είναι μεγάλη, γενναιόδωρη και συμπεριληπτική», προσθέτοντας ότι στη δημόσια σφαίρα ασκείται κριτική και αυτή πρέπει να γίνεται αποδεκτή. Παράλληλα, κάλεσε τον κ. Κουτσούμπα να εγκαταλείψει, όπως είπε, την «καραμέλα του αντικομμουνισμού», σημειώνοντας με αιχμηρό τρόπο ότι «δεν υπάρχει αλάθητο».
Η αντίδραση του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ ήταν άμεση και δηκτική. «Κοίτα ποιος μιλά», είπε χαρακτηριστικά, ωστόσο στη συνέχεια έδωσε έναν πιο πολιτικό τόνο, λέγοντας ότι δεν θα συνεχίσει σε «παραληρηματικό, καταγγελτικό λόγο» και ότι η κριτική και η αυτοκριτική χρειάζονται χωρίς έπαρση, λαϊκισμό και τηλεοπτική σκοπιμότητα. Στην ουσία, επανέλαβε τη θεμελιώδη θέση του ΚΚΕ ότι η σημερινή δημοκρατία ισοδυναμεί, «με επιστημονικούς όρους», με «δικτατορία του κεφαλαίου», καθώς –όπως είπε– στην κοινωνία υπάρχουν τάξεις και η εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία υπηρετεί συγκεκριμένα συμφέροντα.
Όταν η ασυλία γίνεται πεδίο πολιτικής στρατηγικής
Οι δύο αποφάσεις της Ολομέλειας φανερώνουν ότι η άρση ασυλίας δεν αποτελεί ποτέ ουδέτερη διαδικασία, ακόμη κι όταν στηρίζεται σε τυπικά κριτήρια. Από τη μία, η περίπτωση Κουτσούμπα δείχνει ότι το Κοινοβούλιο σε ορισμένες περιπτώσεις λειτουργεί προστατευτικά απέναντι σε αιτήματα που εκλαμβάνονται ως πολιτικά εργαλειοποιημένα. Από την άλλη, η υπόθεση Μάντζου αναδεικνύει μια διαφορετική πολιτική επιλογή: τη μετατροπή του θεσμικού «προνομίου» της ασυλίας σε πεδίο δημόσιας πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον ίδιο τον βουλευτή να ζητά άρση ώστε να δοθεί η μάχη σε δικαστικό επίπεδο.
Σε κάθε περίπτωση, η συνεδρίαση κατέγραψε κάτι περισσότερο από δύο ψηφοφορίες. Κατέγραψε την πραγματικότητα μιας Βουλής όπου η πολιτική αντιπαράθεση πλέον δεν περιορίζεται στην ουσία των υποθέσεων, αλλά μεταφέρεται ταχύτατα σε ευρύτερες συγκρούσεις αξιών, ιδεολογίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Μ.Η.Τ. 242183