Δένδιας: «Δεν αποκλείουμε την Τουρκία – Αλλά η Ανατολική Μεσόγειος έχει κανόνες» – Η πρόταση Δένδια προς Άγκυρα και ο ρόλος Ισραήλ-ΕΕ

Με μια τοποθέτηση που κινήθηκε ανάμεσα στη διπλωματική πρόσκληση και την καθαρή οριοθέτηση «κόκκινων γραμμών», ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έθεσε εκ νέου το πολιτικό και νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο, κατά την ελληνική θέση, μπορεί να υπάρξει ουσιαστική συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο – ακόμη και με την Τουρκία.

Μιλώντας στο “Delphi Economic Forum Washington D.C. VII”, σε συζήτηση με τον εκτελεστικό διευθυντή του Foundation for Defense of Democracies (FDD), Jonathan Schanzer, ο κ. Δένδιας ξεκαθάρισε ότι Ελλάδα και Ισραήλ αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις στην περιοχή και ότι ο στρατηγικός τους συντονισμός δεν είναι σχεδιασμένος ως μηχανισμός αποκλεισμού της Άγκυρας.

Αντιθέτως, όπως τόνισε, «δεν προσπαθούμε να κρατήσουμε την Τουρκία εκτός… θα ήταν ευχής έργο αν τελικά η Τουρκία συμμετέχει σε αυτό που κάνουμε».

Το «κλειδί» λέγεται Δίκαιο της Θάλασσας

Το σημείο στο οποίο ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός αφορά το θεμέλιο των περιφερειακών συνεργασιών: το Δίκαιο της Θάλασσας. Ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι στην Ανατολική Μεσόγειο δεν υπάρχουν «εθνικοί κανόνες», ούτε ελληνικοί ούτε ισραηλινοί ούτε αιγυπτιακοί ούτε τουρκικοί. Υπάρχει ένας κανόνας, διεθνής και κοινός, που είναι η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Το μήνυμα ήταν σαφές: εφόσον η Τουρκία αποδεχθεί το UNCLOS και προσχωρήσει σε αυτό, τότε ανοίγει παράθυρο συνεννόησης και συνεργασίας. Αν όχι, η συζήτηση, όπως είπε, συναντά αντικειμενικά όρια.

Η ελληνική αιχμή: Νησιά, υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και Κρήτη

Ο κ. Δένδιας αναφέρθηκε ευθέως στις πάγιες τουρκικές θέσεις που η Αθήνα θεωρεί ότι ακυρώνουν κάθε προοπτική έντιμου διαλόγου. Περιέγραψε ως «περίεργη ιδέα» την αντίληψη ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα ή χωρικά ύδατα πέραν των 6 ναυτικών μιλίων ή ΑΟΖ, ανεξαρτήτως μεγέθους, κάνοντας ειδική μνεία στην περίπτωση της Κρήτης.

Η τοποθέτηση αυτή δεν ήταν τυχαία. Αγγίζει τον πυρήνα της ελληνικής επιχειρηματολογίας, σύμφωνα με την οποία το Διεθνές Δίκαιο δεν επιτρέπει «εξαιρέσεις» στη νομική υπόσταση των νησιών και, άρα, δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική διαπραγμάτευση όταν αμφισβητείται η ίδια η βάση της.

Ελλάδα-Ισραήλ: Στρατηγική σύγκλιση σε ένα περιβάλλον ρευστότητας

Η δημόσια παρέμβαση Δένδια από την Ουάσιγκτον αποτυπώνει κάτι ευρύτερο από μια στιγμιαία δήλωση. Αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα θέλει να «κλειδώσει» τη συνεργασία με το Ισραήλ και άλλους εταίρους, μέσα σε ένα μοντέλο περιφερειακής σταθερότητας με κανόνες, όχι με συσχετισμούς ισχύος.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο υπουργός επέλεξε να διατυπώσει την πρόσκληση προς την Τουρκία όχι ως διπλωματική φιλοφρόνηση, αλλά ως λογική επιλογή συμφέροντος: η συμμετοχή σε ένα σχήμα νομιμότητας και συνεργασίας μπορεί να αποδειχθεί τελικά πιο ωφέλιμη για την Άγκυρα από μια πολιτική που επενδύει σε μονομερείς διεκδικήσεις και συγκρούσεις.

«Ατομικιστική» προσέγγιση και το υπονοούμενο περί αναβίωσης αυτοκρατορικού οράματος

Με εμφανή πολιτική αιχμή, ο Νίκος Δένδιας περιέγραψε την τουρκική στρατηγική ως «ατομικιστική» και άφησε σαφή υπαινιγμό για τη ρητορική περί αναβίωσης ενός είδους «Οθωμανικής Αυτοκρατορίας». Το ζήτημα δεν είναι μόνο ιστορικό ή συμβολικό, αλλά καθαρά γεωπολιτικό: μια τέτοια προσέγγιση, κατά την ελληνική ανάγνωση, απομακρύνει την Τουρκία από τη συλλογική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Δύσης και την ωθεί σε ένα μοντέλο αυτόνομης ισχύος, συχνά ανταγωνιστικής προς ΕΕ και συμμάχους.

Απέναντι σε αυτό, ο υπουργός παρουσίασε ως πιθανή διέξοδο την ύπαρξη «ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας», μέσω των οποίων η Τουρκία θα μπορούσε «κάποια στιγμή στο μέλλον» να αντιληφθεί ότι τα συμφέροντά της είναι πιο κοντά σε όσα κάνει η Ελλάδα, το Ισραήλ και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ενέργεια, θαλάσσιες ζώνες και σταθερότητα κανόνων

Η συζήτηση για την Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι μόνο θέμα γεωπολιτικής. Είναι και θέμα οικονομικής ισχύος. Οι θαλάσσιες ζώνες, η οριοθέτηση δικαιωμάτων και η αναγνώριση της νομικής υπόστασης των νησιών είναι προϋπόθεση για σταθερότητα που επιτρέπει επενδύσεις, ενεργειακό σχεδιασμό, υποδομές και διασυνδέσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επιμονή της Αθήνας στο UNCLOS λειτουργεί ως «ασφάλιστρο κινδύνου» για την περιοχή: όπου υπάρχουν κανόνες, μειώνεται η αβεβαιότητα, άρα και το κόστος ρίσκου για κράτη, επιχειρήσεις και διεθνείς επενδυτές. Το μήνυμα Δένδια δείχνει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να μετατρέψει το διεθνές δίκαιο σε εργαλείο σταθερότητας και ανάπτυξης, όχι μόνο σε διπλωματικό επιχείρημα.

Μια πρόσκληση με προϋποθέσεις

Η τοποθέτηση του Νίκου Δένδια συνοψίζει την ελληνική στρατηγική γραμμή: Συνεργασία, αλλά όχι με παραχώρηση δικαιωμάτων. Διάλογος, αλλά με πλαίσιο διεθνούς νομιμότητας. Συμμετοχή της Τουρκίας, αλλά όχι με αμφισβήτηση της θεμελιώδους αρχής ότι τα νησιά έχουν δικαιώματα σε υφαλοκρηπίδα, χωρικά ύδατα και ΑΟΖ.

Το μήνυμα από την Ουάσιγκτον ήταν προσεκτικά διατυπωμένο, αλλά ουσιαστικά ξεκάθαρο. Η πόρτα δεν είναι κλειστή. Όμως για να ανοίξει πραγματικά, το κλειδί παραμένει ένα και αφορά στους κανόνες της θάλασσας.

Η Ελλάδα και το Ισραήλ αντιδρούν σε κοινές προκλήσεις. Δεν προσπαθούμε να κρατήσουμε την Τουρκία εκτός, δεν προσπαθούμε να αποκλείσουμε την Τουρκία απ’ ό,τι κάνουμε. Θα ήταν ευχής έργο αν τελικά η Τουρκία συμμετέχει σε αυτό που κάνουμε.

Στην Ανατολική Μεσόγειο υπάρχουν κανόνες.… pic.twitter.com/SETFU0ePI6

— Nikos Dendias (@NikosDendias) February 4, 2026