Από τα τοπικά σχέδια έως τα μεγάλα έργα: Ο νέος χάρτης ανάπτυξης στη Βόρεια Ελλάδα – Επενδύσεις, υποδομές και κοινωνική συνοχή

Ως έτος-ορόσημο για την ελληνική περιφέρεια περιγράφεται το 2026 από τον υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, ο οποίος, σε άρθρο του, αποτυπώνει τη μετατόπιση του κυβερνητικού σχεδιασμού προς μια πιο ισόρροπη και πολυκεντρική αναπτυξιακή λογική. Στην καρδιά αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η Βόρεια Ελλάδα, μια περιοχή που καλείται ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει σύνθετες προκλήσεις και να αξιοποιήσει νέες ευκαιρίες με εθνικό αποτύπωμα.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η συχνή παρουσία του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα, αλλά συνδέεται με τη στενή παρακολούθηση έργων που αλλάζουν την οικονομική και αστική φυσιογνωμία της πόλης και της ευρύτερης περιοχής. Το κυβερνητικό σχέδιο για το 2026, σε συνέχεια του απολογισμού του 2025, επιχειρεί να μετατρέψει την περιφερειακή ανάπτυξη από διακηρυκτικό στόχο σε μετρήσιμη πολιτική.

Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης και δίκαιη κατανομή πόρων

Κεντρικό εργαλείο της στρατηγικής αποτελεί η εκπόνηση 50 Τοπικών Σχεδίων Ανάπτυξης, ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα της χώρας, με χρονικό ορίζοντα έως το 2035. Τα σχέδια, που αναρτώνται στην πλατφόρμα erga.gov.gr, αποσκοπούν στη διαφάνεια και στη δυνατότητα των πολιτών να παρακολουθούν την πρόοδο των παρεμβάσεων. Η βασική αρχή που τα διαπερνά είναι η δίκαιη και ομοιογενής κατανομή της ανάπτυξης, σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και την αυτοδιοίκηση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη Μακεδονία, η οποία αντιμετωπίζει ειδικά διαρθρωτικά ζητήματα, όπως το δημογραφικό, η απολιγνιτοποίηση, η παραμεθόρια θέση, οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και οι πιέσεις στον πρωτογενή τομέα. Ταυτόχρονα, όμως, εξελίσσεται σε πεδίο μεγάλων ενεργειακών και αναπτυξιακών πρωτοβουλιών, με πολλαπλασιαστικά οφέλη για την εθνική οικονομία.

Υποδομές, μετάβαση και γεωπολιτικός ρόλος

Στη Δυτική Μακεδονία, το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ, συνδυάζεται με τοπικά σχέδια ανάπτυξης και συνολικές δαπάνες που αγγίζουν τα 3,7 δισ. ευρώ, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Οι παρεμβάσεις εκτείνονται από την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας έως την ολοκλήρωση κρίσιμων υποδομών, όπως ο αυτοκινητόδρομος Ε65, που αίρει την οδική απομόνωση της περιοχής και ενισχύει τη διασυνδεσιμότητά της.

Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, ο σχεδιασμός αποκτά και γεωπολιτική διάσταση. Τα σιδηροδρομικά έργα στους άξονες Αλεξανδρούπολη-Ορμένιο και Τοξότες-Νέα Καρβάλη, η αναβάθμιση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, τα αρδευτικά έργα του Νέστου και το νέο Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής με δωρεά του Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος συνθέτουν ένα πλέγμα παρεμβάσεων που ενισχύει τον ρόλο της περιοχής ως πύλης ανάπτυξης και σταθερότητας.

Στην Κεντρική Μακεδονία, η Θεσσαλονίκη λειτουργεί ως μητροπολιτικός κόμβος. Από τη βασική γραμμή του μετρό και την επέκταση προς Καλαμαριά έως την ανάπλαση της ΔΕΘ, το flyover και την αναβάθμιση σχολικών και υγειονομικών μονάδων, τα έργα αποσκοπούν στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και στην ενίσχυση της παραγωγικότητας. Παράλληλα, κρίσιμοι οδικοί άξονες και παρακάμψεις στην υπόλοιπη Κεντρική Μακεδονία βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα και την ασφάλεια των μετακινήσεων.

Πέρα από τις υποδομές, ο κυβερνητικός σχεδιασμός ενσωματώνει και στοχευμένες κοινωνικές παρεμβάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κίνητρο μετεγκατάστασης ύψους 10.000 ευρώ, που ξεκίνησε πιλοτικά από τον Έβρο και επεκτείνεται σε περιοχές της Μακεδονίας με έντονες δημογραφικές πιέσεις. Η φιλοσοφία, όπως υπογραμμίζεται, είναι ότι η ανάπτυξη δεν εξαντλείται στα έργα, αλλά προϋποθέτει ανθρώπους, κοινωνική συνοχή και τοπική αποδοχή.

Η στρατηγική για τη Βόρεια Ελλάδα, όπως την περιγράφει ο Θανάσης Κοντογεώργης, στηρίζεται στον διάλογο με την αυτοδιοίκηση και στη σύνδεση εθνικών στόχων με τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής. Ο τελικός στόχος είναι σαφής: να μειωθεί με βιώσιμο και δίκαιο τρόπο η απόσταση της περιφέρειας από το κέντρο, μετατρέποντας τη Βόρεια Ελλάδα σε πρωταγωνιστή της αναπτυξιακής πορείας της χώρας.

Διαβάστε επίσης; Κυβερνητική στρατηγική: 112 επενδύσεις και 1.500 θέσεις εργασίας για περιφερειακή ανάπτυξη