Η νεανική ανεργία στην Ελλάδα υποχώρησε στο 13% τον Δεκέμβριο, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ για πρώτη φορά από το 2000

Για πρώτη φορά από την έναρξη της συστηματικής καταγραφής των στοιχείων, η νεανική ανεργία στην Ελλάδα υποχώρησε κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σηματοδοτώντας μια ιστορική καμπή για την αγορά εργασίας. Τον Δεκέμβριο, το ποσοστό ανεργίας στην ηλικιακή ομάδα 15 έως 24 ετών διαμορφώθηκε στο 13%, όταν στην ΕΕ των 27 ο μέσος όρος ανήλθε στο 14,7%, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat.

Πρόκειται για εξέλιξη με έντονο συμβολισμό, καθώς είναι η πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2000 –δηλαδή σε διάστημα 26 ετών– που η Ελλάδα καταγράφει καλύτερη επίδοση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στη νεανική ανεργία. Το επίτευγμα αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης το χάσμα εις βάρος της χώρας είχε εκτοξευθεί έως και τις 37,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Από το ιστορικό ναδίρ στη σταδιακή ανάκαμψη

Η πιο σκοτεινή στιγμή για την απασχόληση των νέων καταγράφηκε τον Μάιο του 2013, όταν η νεανική ανεργία στην Ελλάδα άγγιξε το 62,5%, έναντι 25% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ποσοστό παρέμεινε πάνω από το 40% έως τα μέσα του 2018, με τη χώρα να καταλαμβάνει σταθερά τις τελευταίες θέσεις στην ευρωπαϊκή κατάταξη, σε μια περίοδο παρατεταμένης ύφεσης και χαμηλής επενδυτικής δραστηριότητας.

Το καλοκαίρι του 2019, λίγο πριν την πανδημία, η ανεργία των νέων κινούνταν ακόμη σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, μεταξύ 37% και 38%. Η υγειονομική κρίση ανέκοψε προσωρινά τη βελτίωση, ωστόσο από τα τέλη του 2022, με την επανεκκίνηση της οικονομίας, η τάση αντιστράφηκε εκ νέου. Το 2024 το ποσοστό έσπασε το «φράγμα» του 20%, ενώ μέσα στο 2025 η αποκλιμάκωση επιταχύνθηκε, με τον δείκτη να υποχωρεί κατά σχεδόν οκτώ μονάδες στους τελευταίους τρεις μήνες του έτους.

Η συμβολή της απασχόλησης και των πολιτικών στήριξης

Τα δεδομένα του πληροφοριακού συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» αποτυπώνουν τη δομική αλλαγή που συντελείται. Την περίοδο 2019–2025, οι ιδιωτικοί υπάλληλοι έως 24 ετών αυξήθηκαν κατά 64.900 άτομα. Αν ληφθεί υπόψη ότι στο ίδιο διάστημα δημιουργήθηκαν συνολικά 563.000 νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, προκύπτει ότι το 11,5% των νέων προσλήψεων αφορούσε νέους εργαζομένους.

Αναλυτές της αγοράς εργασίας επισημαίνουν ότι, πέρα από την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας και την αύξηση των επενδύσεων, καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε ένα πλέγμα πολιτικών. Στις πιο σημαντικές παρεμβάσεις συγκαταλέγεται η σωρευτική μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 μονάδες από το 2019, καθώς και η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, που συνέβαλε στη δήλωση εργατοωρών οι οποίες στο παρελθόν παρέμεναν αδήλωτες. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη για τους νέους, οι οποίοι παραδοσιακά είναι πιο εκτεθειμένοι σε επισφαλείς ή αδήλωτες μορφές απασχόλησης.

Στα τέλη του 2025, θετική επίδραση φαίνεται ότι είχαν και οι φοροελαφρύνσεις που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, καθώς προβλέπουν μηδενική φορολόγηση για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ σε εργαζομένους έως 25 ετών, ενισχύοντας περαιτέρω τα κίνητρα πρόσληψης.

Ελλάδα και Ισπανία: Το σημείο καμπής

Η αλλαγή πορείας αποτυπώνεται και στη σύγκριση με την Ισπανία, χώρα με παρόμοια χαρακτηριστικά κατά την περίοδο της κρίσης. Αν και οι δύο οικονομίες κινούνταν παράλληλα για χρόνια, από το 2023 η Ελλάδα άρχισε να απομακρύνεται θετικά. Τον Δεκέμβριο, η νεανική ανεργία στην Ισπανία ανήλθε στο 23,4%, δηλαδή πάνω από δέκα μονάδες υψηλότερα από το ελληνικό ποσοστό.

Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι η ταχύτητα με την οποία υποχώρησε η ανεργία των νέων στην Ελλάδα είναι αξιοσημείωτη, καθώς τέτοιου είδους «ουλές» στην αγορά εργασίας συνήθως απαιτούν πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για να επουλωθούν. Η πρόκληση πλέον είναι η διατήρηση της τάσης και η μετατροπή της συγκυριακής σύγκλισης σε διατηρήσιμο δομικό πλεονέκτημα.

Διαβάστε επίσης:

ΔΥΠΑ: το νέο κύμα επιδοτούμενης απασχόλησης που «χτυπά» τον σκληρό πυρήνα της ανεργίας

ΔΥΠΑ: Νέο πρόγραμμα νεανικής επιχειρηματικότητας με επιχορήγηση 17.500 ευρώ για ανέργους έως 29 ετών