Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να αποκλείσει κινεζικές εταιρείες από προσοδοφόρες δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ και στο εξωτερικό, μέσω αναθεώρησης των κανόνων του προϋπολογισμού, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους της Επιτροπής, σύμφωνα με το Politico.
Τον Μάρτιο, η Επιτροπή θα παρουσιάσει νέες οδηγίες που θα επιβάλλουν επιπλέον απαιτήσεις ασφαλείας σε ξένες εταιρείες που συμμετέχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς, με κύριο στόχο τις κινεζικές επιχειρήσεις.
Σε μια περίοδο εντεινόμενων γεωπολιτικών και εμπορικών εντάσεων με τις ΗΠΑ και την Κίνα, οι Βρυξέλλες εξετάζουν μέτρα που ευνοούν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έναντι των ξένων ανταγωνιστών. Οι κανόνες θα εφαρμοστούν στον τρέχοντα και μελλοντικό μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ ύψους 1,8 τρισ. ευρώ, ο οποίος ξεκινά το 2028.
Η δράση της ΕΕ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να περιοριστεί η κινεζική επιρροή στην Ευρώπη. Παράλληλο νομοσχέδιο από τον Επίτροπο Βιομηχανίας Stéphane Séjourné στοχεύει στον περιορισμό των κινεζικών επενδύσεων και στην υποχρέωση ξένων εταιρειών να συνεργάζονται με τοπικές επιχειρήσεις, με στόχο την αναζωογόνηση των βιομηχανικών τομέων της ΕΕ.
Η αποφυγή ξένων εταιρειών εναρμονίζεται με την προσπάθεια της Γαλλίας να επεκτείνει τη ρήτρα «Buy European» σε ολόκληρο τον προϋπολογισμό της ΕΕ, η οποία διαπραγματεύεται αυτή τη στιγμή με τις εθνικές πρωτεύουσες. Όπως δήλωσε ο Γάλλος Υπουργός Οικονομικών Roland Lescure: «Πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη ότι, τουλάχιστον σε ορισμένους στρατηγικούς τομείς, μέρη ή προϊόντα παράγονται στην Ευρώπη. Οι ΗΠΑ το κάνουν, η Κίνα το κάνει… Δεν μπορούμε να είμαστε απλώς το τελευταίο παιδί στην αυλή που τρέχει γύρω, ενώ όλοι οι άλλοι κάνουν κάτι διαφορετικό στο σαλόνι».
Ωστόσο, οι επικριτές προειδοποιούν ότι η επιβολή υπερβολικών δεσμεύσεων στον προϋπολογισμό της ΕΕ θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος, να προκαλέσει εμπορικά αντίποινα και να πλήξει τις φτωχότερες χώρες που λαμβάνουν αναπτυξιακά κονδύλια από την Ένωση.
Μια ομάδα Ευρωπαίων Επιτρόπων με έμφαση στην οικονομική ασφάλεια — συμπεριλαμβανομένων των Piotr Serafin, Valdis Dombrovkis και Maroš Šefčovič, αρμόδιων για τον προϋπολογισμό, την οικονομία και το εμπόριο — θα συζητήσει τους νέους κανόνες προϋπολογισμού στις 18 Φεβρουαρίου. Όπως ανέφερε ένας ανώνυμος αξιωματούχος της Επιτροπής:
«Πρέπει να υπάρχει σύνδεση μεταξύ των στρατηγικών μας προτεραιοτήτων και του τρόπου που ξοδεύουμε τα χρήματά μας».
Οι δεσμεύσεις της ΕΕ και τα στρατηγικά μέτρα
Η παρέμβαση πηγάζει από μια ρήτρα που εισήγαγε η Επιτροπή το 2024 στους κανόνες προϋπολογισμού, θέτοντας απαιτήσεις ασφαλείας για ορισμένες δημόσιες συμβάσεις που αφορούν στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία. Τον Μάρτιο, η Επιτροπή θα διευκρινίσει ποιες είναι αυτές οι απαιτήσεις και ποιους τομείς θα επηρεάσουν. Για παράδειγμα, οι κανόνες θα μπορούσαν να περιορίσουν τις κινεζικές εταιρείες από την παραγωγή inverters για ηλιακά πάνελ, σύμφωνα με έναν αξιωματούχο. Οι νέοι κανόνες θα ισχύουν και για έργα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, του δανειοδοτικού βραχίονα της Ένωσης. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες δεν θα αναφέρουν συγκεκριμένες χώρες που θα αποκλειστούν από τα δημόσια κεφάλαια.
Με τον νέο προϋπολογισμό του 2028, η αναθεώρηση θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση των ξένων εταιρειών στο European Competitiveness Fund, ένα κονδύλι 410 δισ. ευρώ για την προώθηση της βιομηχανικής ανάπτυξης, και στο Global Europe Fund, αξίας 200 δισ. ευρώ, που χρηματοδοτεί βοήθεια σε αναπτυσσόμενες χώρες.
Η Γαλλία φαίνεται να υποστηρίζει την επικείμενη παρέμβαση, καθώς πιέζει για «ευρωπαϊκή προτίμηση» σε όλο τον προϋπολογισμό. Ωστόσο, η πρόταση της Επιτροπής θα συναντήσει αντίσταση από χώρες της Βόρειας Ευρώπης. Σε κοινή επιστολή τους, Εσθονία, Φινλανδία, Λετονία, Λιθουανία, Ολλανδία και Σουηδία προειδοποιούν ότι η προτεραιοποίηση ευρωπαϊκών αγαθών και υπηρεσιών «κινδυνεύει να ακυρώσει τις προσπάθειες απλούστευσης, να εμποδίσει την πρόσβαση των επιχειρήσεων στην τεχνολογία αιχμής και να απομακρύνει επενδύσεις από την ΕΕ».
Μ.Η.Τ. 242183