Το Μόναχο μετρά τις αντοχές της Δύσης: Αρχίζει την Παρασκευή 13/2 η Διάσκεψη του Μονάχου 2026 με 60 ηγέτες και 120 χώρες

Από την Παρασκευή έως και την Κυριακή, το ξενοδοχείο Bayerischer Hof στο Μόναχο μετατρέπεται εκ νέου στο κέντρο της παγκόσμιας διπλωματίας, φιλοξενώντας τη φετινή Διάσκεψη για την Ασφάλεια. Ο πρόεδρός της, βετεράνος διπλωμάτης Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, την χαρακτήρισε «Διάσκεψη υπερθετικού βαθμού», υπογραμμίζοντας ότι σπανίως στην ιστορία της έχουν τεθεί ταυτόχρονα τόσα θεμελιώδη ερωτήματα για την ασφάλεια της Ευρώπης, την ανθεκτικότητα της διατλαντικής σχέσης και τη συνοχή της διεθνούς κοινότητας.

Περίπου 60 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων και απεσταλμένοι από 120 χώρες θα δώσουν το «παρών», σε μια συγκυρία όπου οι ισορροπίες της μεταψυχροπολεμικής τάξης επαναπροσδιορίζονται. Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι διατλαντικές σχέσεις, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η Μέση Ανατολή και το Ιράν, με την απουσία του Ντόναλντ Τραμπ να βαραίνει πολιτικά τη διοργάνωση.

Διατλαντικές σχέσεις υπό πίεση

Η περσινή παρέμβαση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς είχε κλονίσει τις ευρωπαϊκές βεβαιότητες για το βάθος της αμερικανικής δέσμευσης. Φέτος, της αμερικανικής αντιπροσωπείας θα ηγηθεί ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ενώ στο Μόναχο αναμένονται και οι διαπραγματευτές του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.

Το ενδιαφέρον στρέφεται επίσης στην παρουσία του κυβερνήτη της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος θεωρείται πιθανός διεκδικητής του χρίσματος των Δημοκρατικών για το 2028, αλλά και της βουλευτού Αλεξάντρια Οκάζιο-Κορτές. Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται αποφασισμένοι να καθησυχάσουν τους Ευρωπαίους συμμάχους. Ο επικεφαλής τους στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, Γκρέγκορι Μικς, έκανε λόγο για «κρίσιμη αποστολή κατευνασμού», διαβεβαιώνοντας ότι οι ΗΠΑ παραμένουν δεσμευμένες στη συμμαχία και στον πολυμερή δρόμο.

Παράλληλα, δημοσιεύματα στη Γερμανία επισημαίνουν την ανησυχία των διοργανωτών για το ενδεχόμενο αιφνιδιαστικών εξελίξεων, ακόμη και στρατιωτικής κλιμάκωσης με το Ιράν, που θα μπορούσαν να επισκιάσουν τη σύνοδο.

Ουκρανία και Ε-3: Συντονισμός για τον επόμενο βηματισμό

Η Ουκρανία παραμένει στον πυρήνα της συζήτησης. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα παραλάβει εκ μέρους του ουκρανικού λαού το βραβείο «Έβαλντ φον Κλάιστ», σε αναγνώριση του αγώνα και των θυσιών του. Το βραβείο θα απονείμει ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, σε μια συμβολική κίνηση ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στήριξης προς το Κίεβο.

Στο περιθώριο της Διάσκεψης προγραμματίζεται συνάντηση της λεγόμενης Ε-3, με τη συμμετοχή του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ. Στην ατζέντα κυριαρχούν η στρατηγική στήριξης της Ουκρανίας και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν να αποτελεί σταθερό παράγοντα αβεβαιότητας.

Μετά τη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων στο Ιράν, δεν έχουν προσκληθεί εκπρόσωποι της ιρανικής ηγεσίας. Αντιθέτως, στο Μόναχο θα βρίσκεται ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου Σάχη, ενώ αναμένεται και μεγάλη διαδήλωση κατά του καθεστώτος.

Κίνα, ΕΕ και ΝΑΤΟ στο ίδιο τραπέζι

Στη Διάσκεψη θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Γουάνγκ Γι. Η παρουσία του Πεκίνου σε ένα φόρουμ που παραδοσιακά εστιάζει στη δυτική ασφάλεια υπογραμμίζει τη μετατόπιση της γεωπολιτικής βαρύτητας και την ανάγκη διαλόγου σε ένα πιο πολυπολικό περιβάλλον.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η πρόσκληση βουλευτών της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), εξέλιξη που διαφοροποιείται από την περσινή πρακτική και εντάσσεται στη συζήτηση για το εύρος του πολιτικού διαλόγου σε μια Ευρώπη με ενισχυμένες λαϊκιστικές και ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις.

Αυξημένα μέτρα ασφαλείας και πολιτικό θερμόμετρο

Για την ασφάλεια της Διάσκεψης και των παράλληλων διαδηλώσεων θα κινητοποιηθούν περισσότεροι από 5.000 αστυνομικοί. Οι γερμανικές αρχές διαβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη απειλή, επισημαίνουν ωστόσο ότι το γενικό επίπεδο κινδύνου παραμένει αυξημένο, ιδίως μετά την τρομοκρατική επίθεση που είχε σημειωθεί λίγο πριν από τη Διάσκεψη του 2025.

Το Μόναχο του 2026 δεν είναι απλώς ένας ακόμη σταθμός στο ετήσιο διπλωματικό ημερολόγιο. Είναι μια δοκιμασία συνοχής για τη Δύση, μια σκηνή όπου η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της ανάμεσα στις ΗΠΑ, την Κίνα και τις περιφερειακές κρίσεις. Σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται με ταχύτητα, η φετινή Διάσκεψη φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις σε ερωτήματα που αφορούν όχι μόνο την ασφάλεια, αλλά και την ίδια τη γεωπολιτική ταυτότητα της Ευρώπης.