Ο ΣΕΕΝ ζητά νέο θεσμικό πλαίσιο και εθνική στρατηγική για την ακτοπλοΐα – Βιωσιμότητα, ανταγωνισμός και πράσινη μετάβαση στο επίκεντρο
Σε καίριο σημείο καμπής βρίσκεται η ελληνική ακτοπλοΐα, με τον κλάδο να προειδοποιεί ότι χωρίς άμεσες θεσμικές παρεμβάσεις, οικονομικά εργαλεία στήριξης και επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, η βιωσιμότητα των δρομολογίων και η ανταγωνιστικότητα του στόλου τίθενται σε κίνδυνο.
Το μήνυμα αυτό κυριάρχησε στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση του Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, όπου παρουσιάστηκε ο απολογισμός του 2025 και χαράχθηκαν οι βασικοί άξονες στρατηγικής για το 2026. Οι ακτοπλόοι έθεσαν στο τραπέζι την ανάγκη ενός συνολικού επανασχεδιασμού του πλαισίου λειτουργίας της αγοράς, σε μια περίοδο που οι ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές υποχρεώσεις και το αυξημένο ενεργειακό κόστος συμπιέζουν τα περιθώρια.
«Το θεσμικό πλαίσιο δεν ανταποκρίνεται πλέον»
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ, Διονύσης Θεοδωράτος, ανέδειξε με έμφαση ότι το ισχύον θεσμικό καθεστώς δεν συμβαδίζει με τις σημερινές συνθήκες της αγοράς. Έκανε λόγο για φαινόμενα έντονου εποχικού ανταγωνισμού, αυξημένο λειτουργικό κόστος και πρακτικές που, όπως σημείωσε, στρεβλώνουν τον υγιή ανταγωνισμό, ιδιαίτερα στις γραμμές υψηλής ζήτησης κατά τη θερινή περίοδο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΕΝ έχει ήδη καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις, ζητώντας σαφείς και δεσμευτικές διαδικασίες για τη δήλωση και εκτέλεση δρομολογίων, υποχρεωτική κατάθεση πιστοποιητικών ασφάλειας πριν από την έναρξη δραστηριότητας και ξεκάθαρο κανονιστικό πλαίσιο για την εμπορική διάθεση των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.
Η παρέμβαση του κλάδου δεν αφορά μόνο ζητήματα ανταγωνισμού. Αγγίζει τον πυρήνα της λειτουργίας της νησιωτικής οικονομίας, καθώς η ακτοπλοΐα αποτελεί βασική υποδομή συνοχής για δεκάδες νησιά, με άμεση σύνδεση με τον τουρισμό, την εφοδιαστική αλυσίδα και την καθημερινότητα των κατοίκων.
Πράσινη μετάβαση και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις
Η συζήτηση για το μέλλον της ελληνικής ακτοπλοΐας δεν μπορεί να αποκοπεί από το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό περιβάλλον. Η εφαρμογή του κανονισμού FuelEU Maritime και η ένταξη της ναυτιλίας στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων αυξάνουν σημαντικά το κόστος συμμόρφωσης για τις εταιρείες.
Ο στόλος της ελληνικής ακτοπλοΐας, με μέσο όρο ηλικίας υψηλότερο σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές, καλείται να προχωρήσει σε επενδύσεις εκσυγχρονισμού, ανανέωσης και χρήσης εναλλακτικών καυσίμων. Ωστόσο, οι εταιρείες επισημαίνουν ότι χωρίς εθνική στρατηγική και χρηματοδοτικά εργαλεία, η μετάβαση αυτή θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί με βιώσιμους όρους.
Η ανάγκη για πράσινες επενδύσεις συνδέεται άμεσα και με τις λιμενικές υποδομές. Η ηλεκτροδότηση πλοίων από ξηρά, η ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων και ο εκσυγχρονισμός των λιμανιών αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την ομαλή προσαρμογή του κλάδου.
Ψηφιακή αναβάθμιση και διαφάνεια
Παράλληλα με τα θεσμικά και περιβαλλοντικά ζητήματα, ο ΣΕΕΝ τάσσεται υπέρ της επιτάχυνσης της ψηφιακής μετάβασης του κλάδου. Η στήριξη του e-Ναυτολογίου και η διασύνδεση με τις αρμόδιες αρχές αποτελούν βασικούς άξονες εκσυγχρονισμού, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και τη λειτουργία σε πραγματικό χρόνο.
Η ψηφιακή διασύνδεση εκτιμάται ότι θα βελτιώσει την εποπτεία της αγοράς, θα περιορίσει στρεβλώσεις και θα διευκολύνει τον προγραμματισμό δρομολογίων, ιδίως σε περιόδους αυξημένης ζήτησης.
Το στοίχημα της εθνικής στρατηγικής
Η ελληνική ακτοπλοΐα βρίσκεται μπροστά σε ένα σύνθετο τρίγωνο προκλήσεων: αυξημένο λειτουργικό κόστος, αυστηρότερο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο και ανάγκη ανανέωσης στόλου. Ο ΣΕΕΝ ζητά μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική που θα συνδυάζει θεσμική σταθερότητα, επενδυτικά κίνητρα και στοχευμένη στήριξη των άγονων γραμμών.
Το διακύβευμα υπερβαίνει τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Αφορά τη νησιωτική συνοχή, την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού και τη διατήρηση ενός αξιόπιστου δικτύου θαλάσσιων μεταφορών. Το 2026 προμηνύεται ως έτος κρίσιμων αποφάσεων για το μέλλον της ελληνικής ακτοπλοΐας.
Διαβάστε επίσης; Η ελληνική ακτοπλοΐα σε σταυροδρόμι: Περιβαλλοντικές υποχρεώσεις και υψηλό κόστος πιέζουν τα δρομολόγια
Μ.Η.Τ. 242183