Το «όριο πόνου» του Τραμπ και οι ευρωπαϊκές μετοχές: Η ανάλυση της Barclays για το πετρέλαιο

Barclays: Τι θα συμβεί στις ευρωπαϊκές μετοχές αν το πετρέλαιο μείνει πάνω από τα 100 δολάρια – Το σενάριο του στασιμοπληθωρισμού

Παρά την έντονη αστάθεια που επικρατεί στις αγορές ενέργειας λόγω της κλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή, οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές δεν δείχνουν προς το παρόν να ανησυχούν ιδιαίτερα για ένα σενάριο παρατεταμένου πετρελαϊκού σοκ ή στασιμοπληθωρισμού. Ωστόσο, εάν τελικά υλοποιηθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι επιπτώσεις στις ευρωπαϊκές μετοχές θα μπορούσαν να είναι σημαντικές.

Σε σημερινή της ανάλυση για τις προοπτικές των ευρωπαϊκών αγορών, η Barclays επισημαίνει ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου φαίνεται να έχει φτάσει στο «όριο πόνου» του Ντόναλντ Τραμπ, γεγονός που ενισχύει τις προσδοκίες της αγοράς ότι η ενεργειακή αναστάτωση θα είναι βραχύβια. Η μέχρι στιγμής συγκρατημένη αντίδραση των χρηματιστηρίων υποδηλώνει ότι οι επενδυτές δεν προεξοφλούν ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ.

Παρά ταύτα, η τράπεζα εξετάζει το αρνητικό σενάριο ενός στασιμοπληθωριστικού περιβάλλοντος, δεδομένης της ρευστής γεωπολιτικής κατάστασης στο Ιράν και των περιορισμένων ανησυχιών που εμφανίζει η αγορά.

Το «τρενάκι του τρόμου» του πετρελαίου

Οι αγορές ενέργειας βίωσαν τις τελευταίες ημέρες μία από τις πιο έντονες περιόδους μεταβλητότητας των τελευταίων ετών. Μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 30% μέχρι το πρωί της Δευτέρας – τη μεγαλύτερη διακύμανση από την περίοδο της πανδημίας.

Η εικόνα άλλαξε όταν οι αγορές άνοιξαν ξανά μετά το Σαββατοκύριακο και η κλιμάκωση της σύγκρουσης προκάλεσε νέες αναταράξεις. Ωστόσο, η συζήτηση των χωρών της G7 για πιθανή απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου βοήθησε στην εκτόνωση των πιέσεων.

Σημαντικό ρόλο στην αποκλιμάκωση έπαιξαν και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έκανε λόγο για περιορισμένο χρονικό ορίζοντα της σύγκρουσης με το Ιράν και για κινήσεις που θα διασφαλίσουν την ομαλή διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν σε απότομη αντιστροφή της τάσης, με την τιμή του πετρελαίου να υποχωρεί περίπου 28% από το ενδοημερήσιο υψηλό της Δευτέρας.

Σύμφωνα με τη Barclays, η εξέλιξη αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι η πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ δεν έχει μεγάλη ανοχή σε ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ.

Οι αγορές προεξοφλούν χαμηλή πιθανότητα ενεργειακής κρίσης

Η ανάλυση της Barclays δείχνει ότι οι αγορές μετοχών αποτιμούν προς το παρόν μικρή πιθανότητα ενός πλήρους ενεργειακού σοκ. Οι παγκόσμιες μετοχές έχουν υποχωρήσει μόλις περίπου 3% από τα πρόσφατα υψηλά τους, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επενδυτές δίνουν περίπου 25% πιθανότητα η άνοδος του πετρελαίου να εξελιχθεί σε σοβαρή ενεργειακή κρίση.

Μελετώντας οκτώ πετρελαϊκές κρίσεις από τη δεκαετία του 1970, η τράπεζα διαπίστωσε ότι οι αγορές μετοχών συνήθως έφταναν στο χαμηλό τους μετά την κορύφωση των τιμών του πετρελαίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι παγκόσμιες και ευρωπαϊκές μετοχές κατέγραφαν συνήθως διψήφιες απώλειες, με την Ευρώπη να επηρεάζεται περισσότερο λόγω της μεγαλύτερης ενεργειακής εξάρτησης.

Σε ορίζοντα 12 μηνών, οι αγορές συνήθως ανέκαμπταν και κάλυπταν τις απώλειες, αν και το ποσοστό επιτυχίας αυτής της ανάκαμψης ήταν περίπου 50%.

Παράλληλα, οι αγορές εξακολουθούν να θεωρούν χαμηλή την πιθανότητα ύφεσης μέχρι το τέλος του έτους, με τις σχετικές εκτιμήσεις να τοποθετούνται περίπου στο 29%, επίπεδο που δεν διαφέρει σημαντικά από εκείνο πριν την έναρξη της σύγκρουσης.

Το σενάριο ενός παρατεταμένου ενεργειακού σοκ

Παρότι το βασικό σενάριο των επενδυτών παραμένει αισιόδοξο, η Barclays εξετάζει το ενδεχόμενο μιας πιο μακροχρόνιας πετρελαϊκής κρίσης. Σε αυτή την περίπτωση, το πιο πρόσφατο ιστορικό παράδειγμα για την Ευρώπη είναι η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Τότε, οι τιμές ενέργειας εκτινάχθηκαν, οι δείκτες οικονομικής δραστηριότητας PMI πέρασαν σε ζώνη συρρίκνωσης μέσα σε ένα τρίμηνο και ο πληθωρισμός αυξήθηκε σημαντικά, οδηγώντας τις κεντρικές τράπεζες σε επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων.

Στο χρηματιστήριο, οι ευρωπαϊκές μετοχές υπέστησαν σημαντική ανατιμολόγηση, με τον δείκτη αποτίμησης P/E να υποχωρεί από περίπου 16 φορές τα κέρδη σε περίπου 10 φορές.

Με βάση την εμπειρία εκείνης της περιόδου, η Barclays εκτιμά ότι εάν το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 θα μπορούσε να υποχωρήσει έως τις 550 μονάδες, σημειώνοντας πτώση περίπου 9% από τα τρέχοντα επίπεδα.

Κέρδη εταιρειών και ανάπτυξη στο επίκεντρο των κινδύνων

Η διάρκεια της ανόδου του πετρελαίου θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για τις αγορές. Όσο περισσότερο παραμένουν υψηλές οι τιμές ενέργειας, τόσο αυξάνονται οι πιέσεις στην οικονομική ανάπτυξη και στα εταιρικά κέρδη.

Η ενεργειακή ένταση των οικονομιών έχει μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, γεγονός που σημαίνει ότι τα σημερινά σοκ προσφοράς έχουν μικρότερη επίδραση από ό,τι πριν από το 2000. Παρ’ όλα αυτά, η Μέση Ανατολή εξακολουθεί να καλύπτει σχεδόν το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, κάτι που διατηρεί τον κίνδυνο υψηλό.

Σύμφωνα με τα μοντέλα της Barclays, εάν η ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβραδυνθεί στο μηδέν ενώ το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στα 100 δολάρια, η αύξηση των κερδών ανά μετοχή για τις ευρωπαϊκές εταιρείες θα μπορούσε να περιοριστεί σε χαμηλό μονοψήφιο ποσοστό.

Σήμερα οι εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για αύξηση κερδών περίπου 11% για τον δείκτη MSCI Europe, ενώ η Barclays διατηρεί πιο συντηρητική πρόβλεψη στο 8%.

Νικητές και χαμένοι σε ένα στασιμοπληθωριστικό περιβάλλον

Σε περιόδους στασιμοπληθωρισμού, ορισμένοι κλάδοι εμφανίζονται πιο ανθεκτικοί. Σύμφωνα με την ανάλυση της Barclays, οι τομείς της ενέργειας, των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας και της υγειονομικής περίθαλψης έχουν ιστορικά καλύτερη απόδοση σε τέτοιες συνθήκες.

Αντίθετα, οι χρηματοοικονομικές εταιρείες, οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι και οι κλάδοι που συνδέονται με την καταναλωτική δαπάνη τείνουν να επηρεάζονται περισσότερο.

Οι πρόσφατες κινήσεις των αγορών αντανακλούν ήδη αυτή τη δυναμική, με τους επενδυτές να μειώνουν την έκθεση σε κυκλικούς κλάδους, όπως τα χρηματοοικονομικά και τα βασικά υλικά.

Παράλληλα, η Barclays επισημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές αποτιμήσεις εξακολουθούν να κινούνται πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο των 14,7 φορών σε όρους P/E, γεγονός που αφήνει περιθώριο περαιτέρω ανατιμολόγησης σε περίπτωση που οι κεντρικές τράπεζες υιοθετήσουν πιο επιθετική νομισματική πολιτική.

Διαβάστε επίσης; Πετρέλαιο: Με άλμα 4,5% αντέδρασε στην αποδέσμευση αποθεμάτων από τον ΔΟΕ