Θεσμική διέξοδος σε μια εκκρεμότητα 10ετιών για τους τίτλους σπουδών του τεχνολογικού τομέα – Έρχεται λύση για εξομοίωση με ΑΕΙ
Μία από τις πιο επίμονες εκκρεμότητες της ανώτατης εκπαίδευσης ετοιμάζεται να μπει σε τροχιά επίλυσης, καθώς το υπουργείο Παιδείας προωθεί ρύθμιση που ανοίγει τον δρόμο για την ισοτιμία πτυχίων περισσότερων από 400.000 αποφοίτων των πρώην ΤΕΙ με τα αντίστοιχα πανεπιστημιακά τμήματα. Η διάταξη, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, πρόκειται να ενσωματωθεί στο νομοσχέδιο για την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, το οποίο έχει ήδη τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Η παρέμβαση αφορά αποφοίτους που ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους μετά το 2001, δηλαδή μετά τον νόμο 2916/2001, με τον οποίο τα ΤΕΙ εντάχθηκαν στην ανώτατη εκπαίδευση, χωρίς όμως να υπάρξει στη συνέχεια σαφές και ενιαίο σύστημα αντιστοίχισης των τίτλων τους με τα πτυχία των πανεπιστημίων που προέκυψαν ύστερα από τις συγχωνεύσεις και τις αλλαγές στον ακαδημαϊκό χάρτη. Το κενό αυτό έχει αναγνωριστεί και σε κοινοβουλευτικά έγγραφα, όπου σημειώνεται ότι δεν υπήρχε πρόβλεψη για διαδικασία αντιστοίχισης ή εξομοίωσης των πτυχίων των πρώην ΤΕΙ με πανεπιστημιακούς τίτλους.
Η ρύθμιση βάζει κανόνες εκεί όπου υπήρχε θολό τοπίο
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ρύθμιση φιλοδοξεί να θεσπίσει έναν σαφή, ενιαίο και διαφανή τρόπο, ώστε τα πτυχία των πρώην ΤΕΙ να μπορούν να αντιστοιχίζονται με τα αντίστοιχα πτυχία των πανεπιστημιακών τμημάτων που προέκυψαν από τη μετεξέλιξη ή την ενσωμάτωση των ιδρυμάτων αυτών στο σημερινό σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης. Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «κλείσιμο μίας εκκρεμότητας δεκαετιών» και «αποκατάσταση μίας αδικίας», υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία θα στηρίζεται σε σαφή και αντικειμενικά ακαδημαϊκά κριτήρια.
Στον πυρήνα της ρύθμισης βρίσκονται οι πιστωτικές μονάδες ECTS, το περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών και, όπου χρειάζεται, η συνάφεια μεταπτυχιακών ή διδακτορικών σπουδών. Η φιλοσοφία του υπουργείου είναι να μην υπάρξει μια οριζόντια και άκριτη εξίσωση τίτλων, αλλά μια διαδικασία με ακαδημαϊκά εχέγγυα και θεσμικές ασφαλιστικές δικλείδες.
Πότε θα υπάρχει αυτόματη αντιστοίχιση και πότε θα απαιτούνται πρόσθετα μαθήματα
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι θα δημιουργηθούν κατηγορίες αποφοίτων, ανάλογα με τη διάρκεια των σπουδών, το σύνολο των πιστωτικών μονάδων και το πρόγραμμα σπουδών που είχαν παρακολουθήσει. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αντιστοίχιση αναμένεται να αναγνωρίζεται αυτόματα. Σε άλλες, θα απαιτείται παρακολούθηση και επιτυχής εξέταση σε συγκεκριμένα μαθήματα, προκειμένου να διασφαλίζεται η πλήρης ακαδημαϊκή αντιστοιχία με τα αντίστοιχα πανεπιστημιακά τμήματα.
Προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της διαδικασίας θα είναι η ολοκλήρωση της πιστοποίησης του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του οικείου πανεπιστημιακού τμήματος ή της μονοτμηματικής σχολής από την ΕΘΑΑΕ, ώστε η αντιστοίχιση να βασίζεται σε πιστοποιημένα και ποιοτικά προγράμματα σπουδών. Η ΕΘΑΑΕ αποτελεί την αρμόδια εθνική αρχή για την αξιολόγηση και πιστοποίηση της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η ρύθμιση ακουμπά ένα μαζικό κοινωνικό και επαγγελματικό αίτημα
Το υπουργείο εκτιμά ότι ο αριθμός των αποφοίτων των πρώην ΑΕΙ Τεχνολογικού Τομέα υπερβαίνει συνολικά τις 400.000, γεγονός που δίνει στο μέτρο ευρύ κοινωνικό και επαγγελματικό αποτύπωμα. Πρόκειται για μία κατηγορία πτυχιούχων που εδώ και χρόνια διεκδικεί καθαρό θεσμικό πλαίσιο για την ακαδημαϊκή και επαγγελματική αποτύπωση των τίτλων της, αίτημα το οποίο έχει υποστηριχθεί διαχρονικά και από πολλούς φορείς. Η πίεση αυτή αποτυπώνεται και στη δημόσια διαβούλευση του σχετικού νομοσχεδίου, όπου έχουν κατατεθεί παρεμβάσεις που ζητούν ρητά αντιστοίχιση πτυχίων πρώην ΤΕΙ με πανεπιστημιακά τμήματα, με αναφορά σε ECTS, μεταπτυχιακές σπουδές και συναφή ακαδημαϊκά κριτήρια.
Η ουσία είναι ότι η νέα διάταξη επιχειρεί να βάλει τάξη σε ένα πεδίο που για χρόνια βρισκόταν ανάμεσα σε αλληλοεπικαλυπτόμενες μεταρρυθμίσεις, ασαφείς αντιστοιχίες και διαφορετικές ερμηνείες για το ακαδημαϊκό βάρος των τίτλων. Για την κυβέρνηση, η παρέμβαση αυτή παρουσιάζεται ως θεσμική διόρθωση μιας μακράς αδικίας. Για τους αποφοίτους, αποτελεί μια εν δυνάμει καθοριστική εξέλιξη για την επαγγελματική και ακαδημαϊκή τους θέση.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η εφαρμογή χωρίς νέες γκρίζες ζώνες
Το επόμενο κρίσιμο βήμα δεν είναι μόνο η ψήφιση της ρύθμισης, αλλά και η πρακτική εφαρμογή της. Εκεί θα κριθεί αν η διαδικασία θα αποδειχθεί πράγματι λειτουργική, γρήγορη και αξιόπιστη ή αν θα ανοίξει νέο κύκλο καθυστερήσεων και ερμηνειών. Η πολιτική στόχευση είναι σαφής: να υπάρξει μία λύση με ενιαίους κανόνες, χωρίς να αμφισβητείται η ποιότητα της ανώτατης εκπαίδευσης και χωρίς να μένει ανοικτό το ζήτημα για μια ακόμη δεκαετία.
Σε κάθε περίπτωση, η επικείμενη νομοθετική παρέμβαση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κινήσεις των τελευταίων ετών στο πεδίο της ανώτατης εκπαίδευσης, όχι μόνο γιατί αφορά έναν πολύ μεγάλο αριθμό πολιτών, αλλά και γιατί αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης ανάμεσα στις παλιές δομές του τεχνολογικού τομέα και το νέο πανεπιστημιακό τοπίο που διαμορφώθηκε μετά τις συγχωνεύσεις. Αν το εγχείρημα προχωρήσει όπως περιγράφεται, τότε το υπουργείο Παιδείας θα έχει επιχειρήσει να κλείσει ένα από τα πιο ηχηρά θεσμικά κενά του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Μ.Η.Τ. 242183