Πλαφόν: Νέες ρυθμίσεις στην αγορά τροφίμων

Πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους σε 63 βασικά αγαθά καθημερινής κατανάλωσης: Αγορά σε αυστηρή εποπτεία και πρόστιμα έως €5 εκατ

Σε συνολικά 63 κατηγορίες βασικών αγαθών καθημερινής κατανάλωσης επεκτείνεται το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, σύμφωνα με υπουργική απόφαση του Υπουργείου Ανάπτυξης που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ και εξειδικεύει την εφαρμογή της πρόσφατης νομοθετικής παρέμβασης για την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας.

Η απόφαση καθορίζει αναλυτικά τη λίστα των προϊόντων που εντάσσονται στο μέτρο, τη μεθοδολογία υπολογισμού του μεικτού περιθωρίου κέρδους, τη διαδικασία των ελέγχων καθώς και το πλαίσιο επιβολής διοικητικών κυρώσεων. Με την εφαρμογή της ενεργοποιείται ουσιαστικά ένα νέο σύστημα εποπτείας της αγοράς σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό της κυβέρνησης, η λίστα των προϊόντων διευρύνεται από 61 σε 63 κατηγορίες, καθώς προστίθενται τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά αλλά και τα προϊόντα γυναικείας υγιεινής, όπως σερβιέτες και ταμπόν.

Τα προϊόντα που μπαίνουν στο μέτρο:

1. Ρύζι
2. Ψωμί για τοστ
3. Ψωμί φρατζόλα
4. Φρυγανιές
5. Μακαρόνια τύπου σπαγγέτι
6. Αλεύρι για όλες τις χρήσεις
7. Όσπρια (φακές)
8. Όσπρια (φασόλια)
9. Όσπρια (ρεβύθια)
10. Πάριζα
11. Γαλοπούλα (αλλαντικά)
12. Κατεψυγμένα ψάρια
13. Φρέσκα ψάρια
14. Νωπό χοιρινό
15. Νωπό κοτόπουλο και μέρη κοτόπουλου
16. Νωπό μοσχάρι
17. Νωπό κρέας από αρνί, κατσίκι ή πρόβατο
18. Φρέσκα φρούτα και Λαχανικά
19. Έτοιμα τυποποιημένα γεύματα και γεύματα που διατίθενται από Σούπερ Μαρκετς
20. Γάλα φρέσκο πλήρες
21. Γάλα φρέσκο με χαμηλά λιπαρά
22. Γάλα υψηλής παστερίωσης (μακράς διάρκειας) πλήρες
23. Γάλα υψηλής παστερίωσης (μακράς διάρκειας) με χαμηλά λιπαρά
24. Γάλα εβαπορέ
25. Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις
26. Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις με χαμηλά λιπαρά
27. Τυρί φέτα
28. Λευκό τυρί
29. Τυρί γκούντα
30. Τυρί με χαμηλά λιπαρά
31. Χυμός τομάτας διατηρημένος
32. Αυγά
33. Μαργαρίνες
34. Βούτυρο αγελάδος
35. Ελαιόλαδο
36. Ηλιέλαιο
37. Κατεψυγμένα λαχανικά
38. Λευκή ζάχαρη
39. Γλυκαντικές ουσίες κατάλληλες για διαβητικούς (π.χ. στέβια)
40. Δημητριακά Πρωινού
41. Κρέμα βρεφικής ηλικίας
42. Γάλα βρεφικής ηλικίας
43. Κάθε τύπου καφές
44. Σοκολάτες και σοκολατοειδή
45. Μπισκότα
46. Χυμός πορτοκάλι
47. Απορρυπαντικά πλυντηρίου ρούχων (υγρά και σε σκόνη – όχι ταμπλέτες)
48. Απορρυπαντικά για σφουγγάρισμα και καθαρισμού επιφανειών – χλωρίνες
49. Απορρυπαντικά πιάτων για πλύσιμο στο χέρι
50. Χαρτί κουζίνας
51. Χαρτί υγείας
52. Οδοντόκρεμες
53. Σερβιέτες και ταμπόν
54. Ξυριστικές μηχανές και ανταλλακτικά ξυριστικών μηχανών
55. Σαμπουάν
56. Όλα τα Σαπούνια (στερεή και σε υγρή μορφή)
57. Αφρόλουτρα
58. Πάνες ακράτειας
59. Πάνες για μωρά
60. Μωρομάντηλα
61. Σαμπουάν για μωρά
62. Τροφές για σκύλους
63. Τροφές για γάτες

Πώς υπολογίζεται το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους

Η ρύθμιση καλύπτει μεγάλο μέρος του «καλαθιού» καθημερινής κατανάλωσης των νοικοκυριών και αφορά βασικά τρόφιμα, γαλακτοκομικά, έλαια, κρέας και ψάρια, προϊόντα καθαριότητας και προσωπικής υγιεινής, βρεφικά είδη αλλά και τροφές για κατοικίδια.

Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, για τις κατηγορίες αυτές απαγορεύεται η αποκόμιση μεικτού περιθωρίου κέρδους υψηλότερου από τον μέσο όρο που είχε η επιχείρηση το 2025.

Το πλαφόν εφαρμόζεται ανά κωδικό προϊόντος και καλύπτει όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, από τη βιομηχανία παραγωγής και τους εισαγωγείς έως το χονδρεμπόριο και το οργανωμένο λιανεμπόριο.

Η μεθοδολογία υπολογισμού του περιθωρίου κέρδους βασίζεται στη διαφορά μεταξύ τιμής πώλησης και τιμής αγοράς, χωρίς να συνυπολογίζονται μεταγενέστερες εμπορικές εκπτώσεις ή συμφωνίες που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν την πραγματική εικόνα της τιμολόγησης.

Πώς θα πραγματοποιούνται οι έλεγχοι

Την εποπτεία εφαρμογής του μέτρου αναλαμβάνει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία αποκτά διευρυμένες αρμοδιότητες για τη συλλογή στοιχείων και τον έλεγχο των επιχειρήσεων.

Οι ελεγκτές θα μπορούν να ζητούν τιμολόγια αγοράς και πώλησης, οικονομικά δεδομένα, συμβάσεις και άλλα στοιχεία που τεκμηριώνουν την εξέλιξη των τιμών σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα πραγματοποίησης επιτόπιων ελέγχων σε εγκαταστάσεις, αποθήκες και καταστήματα, καθώς και η συλλογή ή κατάσχεση εγγράφων και ψηφιακών δεδομένων. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι ελεγκτές μπορούν να ζητούν εξηγήσεις από στελέχη των επιχειρήσεων σχετικά με την τιμολογιακή πολιτική που ακολουθείται.

Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ και δημοσιοποίηση παραβάσεων

Η υπουργική απόφαση καθορίζει επίσης το πλαίσιο των διοικητικών κυρώσεων για παραβάσεις του μέτρου. Τα πρόστιμα ξεκινούν από 5.000 ευρώ και μπορούν να φτάσουν έως και τα 5 εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης και το μέγεθος της επιχείρησης.

Σε περίπτωση υποτροπής τα πρόστιμα μπορούν να διπλασιαστούν, ενώ προβλέπεται και η δημοσιοποίηση των στοιχείων των επιχειρήσεων που παραβιάζουν τη νομοθεσία καθώς και των χρηματικών κυρώσεων που επιβάλλονται.

Επιπλέον διοικητικές κυρώσεις μπορεί να επιβληθούν και σε περιπτώσεις παρεμπόδισης των ελέγχων ή απόκρυψης στοιχείων από τις αρμόδιες αρχές.

Το πλαφόν στα καύσιμα

Παράλληλα με τη ρύθμιση για τα βασικά αγαθά, κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Τάκη Θεοδωρικάκου και Σταύρου Παπασταύρου εξειδικεύει και το πλαίσιο για την αγορά καυσίμων.

Στο χονδρεμπόριο το περιθώριο κέρδους δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 0,05 ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια, ενώ για τα πρατήρια καυσίμων το ανώτατο περιθώριο διαμορφώνεται στα 0,12 ευρώ ανά λίτρο.

Για τις νησιωτικές περιοχές προβλέπεται επιπλέον κόστος διανομής, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αυξημένες δαπάνες μεταφοράς και εφοδιασμού. Το πρόσθετο αυτό κόστος κυμαίνεται περίπου από 0,06 έως 0,15 ευρώ ανά λίτρο, ανάλογα με τη γεωγραφική ζώνη.

Με τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης ολοκληρώνεται το κανονιστικό πλαίσιο για την εφαρμογή των μέτρων κατά της αισχροκέρδειας, ανοίγοντας τον δρόμο για την εντατικοποίηση των ελέγχων στην αγορά το επόμενο διάστημα.

Το πρόσθετο κόστος διαμορφώνεται ως εξής:

Περιφέρειες Κρήτης και Ιονίων Νήσων: 0,06 ευρώ ανά λίτρο
Νήσοι Περιφερειακής Ενότητας Νήσων Αττικής: 0,06 ευρώ ανά λίτρο
Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
Περιφερειακή Ενότητα Σποράδων: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
Περιφερειακή Ενότητα Θάσου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
Δήμος Κυθήρων: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
Δήμος Σκύρου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
Δήμος Σαμοθράκης: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: 0,15 ευρώ ανά λίτρο.

Στις τιμές αυτές περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ.

Υπενθυμίζεται ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα καύσιμα δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 λεπτά ανά λίτρο στη χονδρική και τα 12 λεπτά ανά λίτρο στη λιανική, μέτρο που θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου.