Χοντρό παιχνίδι με τον Κάθετο Διάδρομο
Σήμερα θα ξεκινήσω κάπως διαφορετικά. Με μια γεωπολιτική και οικονομική παρτίδα υψηλού επιπέδου που βρίσκεται σε εξέλιξη γύρω από τη δημιουργία του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου – ενός ενεργειακού άξονα που φιλοδοξεί να αλλάξει τις ισορροπίες στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης. Το σχέδιο προβλέπει τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου από τον νότο προς τον βορρά, με βασική πύλη εισόδου την Ελλάδα και προορισμό τις χώρες της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Ο Κάθετος Διάδρομος συνδέει ενεργειακά την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία και την Ουκρανία, αξιοποιώντας υφιστάμενους και νέους αγωγούς φυσικού αερίου. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται οι ελληνικές υποδομές LNG -κυρίως οι τερματικοί σταθμοί στη Ρεβυθούσα και στην Αλεξανδρούπολη- οι οποίοι μετατρέπουν τη χώρα σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο για την ευρωπαϊκή αγορά.
Το γεωπολιτικό διακύβευμα
Πίσω από το ενεργειακό εγχείρημα όμως κρύβεται ένα σαφές γεωπολιτικό διακύβευμα. Ο διάδρομος θεωρείται κομβικός για τη στρατηγική της Δύσης να περιορίσει οριστικά την ενεργειακή επιρροή της Ρωσίας στην Ευρώπη, μετά τις ανατροπές που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Το αμερικανικό LNG εμφανίζεται ως η βασική εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας, επιτρέποντας σε πολλές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης να μειώσουν δραστικά την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο. Παράλληλα, η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου ανοίγει μια τεράστια οικονομική αγορά για τις εταιρείες ενέργειας, τις υποδομές αποθήκευσης και τα δίκτυα μεταφοράς. Ταυτόχρονα ενισχύει τον γεωπολιτικό ρόλο χωρών όπως η Ελλάδα και η Βουλγαρία, που μετατρέπονται σε βασικές πύλες εισόδου και διανομής ενέργειας προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα. Ωστόσο, το εγχείρημα δεν είναι χωρίς αντιδράσεις.
Οι ισορροπίες ισχύος στην ευρωπαϊκή ενεργειακή σκακιέρα
Η Ρωσία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η πλήρης λειτουργία του διαδρόμου θα σηματοδοτήσει την απώλεια ενός από τα σημαντικότερα εργαλεία επιρροής της στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο συνεχίζεται η συζήτηση για το κόστος της ενεργειακής μετάβασης και για το κατά πόσο το LNG μπορεί να αποτελέσει μια μακροπρόθεσμα βιώσιμη λύση, με χώρες κυρίως της κεντρικής Ευρώπης να επιδιώκουν να έχουν διπλή επιλογή, συνεπώς και περισσότερες λύσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι ένα σημαντικό ενεργειακό έργο υποδομών. Είναι ένα γεωπολιτικό project με βαθιές οικονομικές προεκτάσεις, που αναδιατάσσει τις ισορροπίες ισχύος στην ευρωπαϊκή ενεργειακή σκακιέρα. Και η παρτίδα μόλις έχει ξεκινήσει.
Τα «εθνικά κριτήρια» της ψήφου
Διαφορετικές ερμηνείες που γέννησαν συζητήσεις, προκάλεσε η συνέντευξη που παραχώρησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κώστας Τασούλας στον Αλέξη Παπαχελά και στην Καθημερινή της Κυριακής, καθώς οι αναφορές του στο πολιτικό κλίμα και στα «εθνικά κριτήρια» της ψήφου άνοιξαν έναν νέο κύκλο πολιτικής ερμηνείας. Στη συνέντευξή του, ο Κ. Τασούλας στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της τήρησης των εθνικών κριτηρίων στον δημόσιο διάλογο. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν είναι υποχρεωτική καμία ψήφος», ενώ πρόσθεσε ότι «κανείς δεν μονοπωλεί την τήρηση των εθνικών κριτηρίων». Υπογράμμισε επίσης ότι η συμμόρφωση σε αυτά τα κριτήρια δεν αποτελεί ευθύνη ενός μόνο κόμματος ή μιας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, αλλά ευρύτερη υποχρέωση που αφορά περισσότερες πολιτικές δυνάμεις.
Οι δύο αναγνώσεις της δήλωσης
Σύμφωνα με την πρώτη, θεσμική ανάγνωση των δηλώσεών του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επιχείρησε να τονίσει την ανάγκη πολιτικής υπευθυνότητας και συνεννόησης σε κρίσιμα ζητήματα εθνικής στρατηγικής. Η τοποθέτησή του ερμηνεύεται ως υπενθύμιση ότι, ανεξαρτήτως εκλογικών επιλογών, το ζητούμενο είναι οι πολιτικές εξελίξεις που θα προκύψουν να μην υπονομεύουν βασικά εθνικά προτάγματα και να διασφαλίζεται ένα πλαίσιο σταθερότητας. Υπάρχει όμως και μια δεύτερη ανάγνωση των λεγομένων του, πιο πολιτική και σαφώς πιο επικριτική. Σε αυτή την «μετάφραση», οι αναφορές στα εθνικά κριτήρια εκλαμβάνονται από ορισμένους ως έμμεση προτροπή προς τους πολίτες για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αξιολογήσουν την ψήφο τους, κάτι που -σύμφωνα με τους επικριτές- υπερβαίνει τα όρια του αυστηρά θεσμικού ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Πολιτική παρέμβαση;
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που σχολιάζουν ότι η παρέμβαση αυτή θυμίζει περισσότερο πολιτική τοποθέτηση παρά ουδέτερη θεσμική υπενθύμιση, φτάνοντας μάλιστα να συγκρίνουν τέτοιου τύπου παρεμβάσεις με πρακτικές άλλων εποχών, όταν το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα διατύπωνε ευθέως πολιτικά μηνύματα προς το εκλογικό σώμα.
ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές και αντεπίθεση
Οι δύο υποθέσεις που θα απασχολήσουν την κυβέρνηση το επόμενο διάσημα, δεν τρομάζουν το Μέγαρο Μαξίμου αλλά σίγουρα προβληματίζουν. ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπές είναι δύο αγκάθια τα οποία θα ήθελαν να μην είχαν στην Ηρώδου Αττικού. Στην παρούσα χρονική στιγμή με το κυβερνών κόμμα να έχει πατήσει στις δημοσκοπήσεις πάνω στο 30%, οποιοδήποτε πρόβλημα μπορεί να δημιουργήσει φθορά, με ό,τι συνεπάγεται αυτό. Στο Μαξίμου κρατούν το θέμα όσο πιο χαμηλά γίνεται. Τηρούν στάση αναμονής, μελετούν τους τρόπους άμυνας και περιμένουν να… επιτεθούν όταν έρθει η ώρα. Γιατί στην πολιτική, η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση.
Το σενάριο αουτσάιντερ για τον Κωνσταντινόπουλου
Η διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ και η παραίτηση του ίδιου από βουλευτής, ήταν η αφορμή για να αρχίσουν τα σενάρια σε ό,τι αφορά την επόμενη μέρα του πολιτικού από την Αρκαδία. Αρκετοί θεωρούν πως κάποια στιγμή θα αξιοποιηθεί έως εξωκοινοβουλευτικός σε ένα πιθανό κυβερνητικό σχήμα που θα επιλέξει ο Κυριάκος Μητσοτάκης – πράγματα δύσκολο λέω εγώ. Επίσης αρκετοί θεωρούν πως θα ασχοληθεί με τις δουλειές του, δηλαδή με τις επιχειρηματικές δραστηριότητές του – πράγμα πιθανό. Η μειοψηφία έχει κάνει τη σκέψη πως ο Κωνσταντινόπουλος θα είναι η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για την Περιφέρεια της Πελοποννήσου – ποτέ μην λες ποτέ. Σήμερα, στην Περιφέρεια κάνει κουμάντο Δημήτρης Πτωχός, άνθρωπος που όλοι γνωρίζουν πως είχε πολιτικό του µέντορα τον Αντώνη Σαμαρά.
Μεγαλώνει ο προβληματισμός στο ΣΥΡΙΖΑ
Με αυξανόμενο προβληματισμό παρακολουθούν στο ΣΥΡΙΖΑ τις τελευταίες κινήσεις του ΠΑΣΟΚ, καθώς εκτιμούν ότι το κόμμα της Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να επανακτήσει δυναμικά ρόλο στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Η συμμετοχή στις εσωκομματικές διαδικασίες για την εκλογή συνέδρων, όπου στις κάλπες προσήλθαν περίπου 170.000 μέλη, αλλά και οι συνεχείς πολιτικές πρωτοβουλίες της ηγεσίας του κόμματος, δημιουργούν νέα δεδομένα και τροφοδοτούν συζητήσεις στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε στην Κουμουνδούρου και η διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ. Το γεγονός ότι στη διαδικασία συμμετέχουν και πρόσωπα που είχαν περάσει από κυβερνητικές θέσεις επί ΣΥΡΙΖΑ, όπως ο Θεοδόσης Πελεγρίνης, ενίσχυσε την αμηχανία στο εσωτερικό του κόμματος, καθώς ερμηνεύεται ως προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να προσελκύσει στελέχη και δυνάμεις από τον ίδιο πολιτικό χώρο.
Αυτόνομα ή με συνεργασίες
Το κλίμα επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τα χαμηλά ποσοστά που καταγράφει ο ΣΥΡΙΖΑ στις δημοσκοπήσεις, αλλά και από τη στάση του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος μέχρι στιγμής διατηρεί αποστάσεις από πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να αλλάξουν τους πολιτικούς συσχετισμούς. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, στο κόμμα εντείνεται η συζήτηση για τη στρατηγική των επόμενων εκλογών. Το βασικό δίλημμα αφορά το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα κινηθεί αυτόνομα ή θα επιδιώξει συνεργασίες στον προοδευτικό χώρο. Οι απόψεις παραμένουν διχασμένες, ενώ η πίεση προς την ηγεσία του Σωκράτη Φάμελλου για καθαρή κατεύθυνση αυξάνεται. Οι επόμενες συνεδριάσεις των κομματικών οργάνων αναμένεται να είναι κρίσιμες για τις αποφάσεις που θα καθορίσουν την πορεία του κόμματος στο επόμενο πολιτικό διάστημα.
Ποιοι θα κάτσουν στο σημερινό πάνελ του Τσίπρα
Σήμερα, ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να βρεθεί στην Αλεξανδρούπολη, έναν ακόμη σταθμό της περιοδείας του για την παρουσίαση του βιβλίου του Ιθάκη. Η παρουσία του εκεί εκτιμάται ότι αποτελεί ουσιαστικά μια νέα «προθέρμανση» ενόψει των επόμενων πολιτικών του κινήσεων, καθώς συνεχίζονται τα σενάρια για την ίδρυση νέου κόμματος, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί πότε θα γίνει η σχετική ανακοίνωση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνθεση του πάνελ της εκδήλωσης. Θα συμμετάσχουν ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΑ Χρήστος Χριστοδούλου, γεγονός που προμηνύει συζήτηση και για τις διεθνείς εξελίξεις, όπως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το ουκρανικό ζήτημα. Στο πάνελ θα βρίσκονται επίσης η ειδική σε θέματα διεθνούς ασφάλειας Νατάσα Λοΐζου, ο καθηγητής διεθνούς ασφάλειας Χάρης Τζήμητρας, η δικηγόρος Κατερίνα Μπέρδου -η οποία μέχρι το 2012 υπήρξε στέλεχος του ΠΑΣΟΚ- καθώς και ο αντιπρόεδρος του τοπικού επιμελητηρίου Φώτης Μαλτέζος.
Μ.Η.Τ. 242183